Wskazania do stosowania
Ezomeprazol

Wskazania do stosowania substancji czynnej ezomeprazol. Kiedy i w jakich warunkach polecić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Ezomeprazol to substancja czynna należąca do grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP), która skutecznie hamuje wydzielanie kwasu żołądkowego. W praktyce klinicznej ma szerokie zastosowanie w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego w żołądku. Wskazania do stosowania ezomeprazolu różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej oraz dawki leku.^{1 2}

Choroba refluksowa przełyku (GERD)

Choroba refluksowa przełyku stanowi jedno z głównych wskazań do stosowania ezomeprazolu. Substancja ta może być zalecana w następujących przypadkach:³

• Leczenie nadżerek w przebiegu refluksowego zapalenia przełyku
• Długotrwałe stosowanie w celu zapobiegania nawrotom refluksowego zapalenia przełyku
• Leczenie objawowe choroby refluksowej przełyku (zgaga, kwaśne odbijanie)

⁴

Warto podkreślić, że ezomeprazol jest także wskazany do krótkotrwałego leczenia objawów refluksu żołądkowo-przełykowego, takich jak zgaga i kwaśne odbijanie (zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej).⁵

Eradykacja Helicobacter pylori

Ezomeprazol jest zalecany w połączeniu z odpowiednimi schematami leczenia przeciwbakteryjnego w celu eradykacji bakterii Helicobacter pylori. W tym kontekście wskazania obejmują:⁶

• Leczenie choroby wrzodowej dwunastnicy współistniejącej z zakażeniem Helicobacter pylori
• Zapobieganie nawrotom wrzodu trawiennego u pacjentów z chorobą wrzodową związaną z zakażeniem Helicobacter pylori

⁷

Leczenie i zapobieganie wrzodom związanym z przyjmowaniem NLPZ

U pacjentów, u których konieczne jest długotrwałe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), ezomeprazol może być stosowany w celu:⁸

• Leczenia wrzodów żołądka związanych z terapią NLPZ
• Zapobiegania wrzodom żołądka i dwunastnicy związanym ze stosowaniem NLPZ u pacjentów z grupy ryzyka

⁹

Szczególny przypadek stanowi lek Emoxen, który zawiera kombinację naproksenu (500 mg) i ezomeprazolu (20 mg). Jest on wskazany do stosowania u osób dorosłych w leczeniu objawowym choroby zwyrodnieniowej stawów, reumatoidalnego zapalenia stawów i zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa u pacjentów z ryzykiem owrzodzenia żołądka i (lub) dwunastnicy związanego ze stosowaniem NLPZ oraz u których stosowanie małych dawek naproksenu i innych NLPZ nie było wystarczające.¹⁰

Inne wskazania

Ezomeprazol jest również wskazany w:¹¹

• Przedłużonym leczeniu po terapii dożylnej rozpoczynającej leczenie zapobiegające ponownemu krwawieniu z wrzodów trawiennych
• Leczeniu zespołu Zollingera-Ellisona – choroby charakteryzującej się zwiększonym wydzielaniem kwasu żołądkowego spowodowanym guzem hormonalnie czynnym

¹²

Wskazania dla ezomeprazolu w formie dożylnej

Ezomeprazol w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji jest wskazany do hamowania wydzielania żołądkowego, gdy podanie doustne jest niemożliwe. Wskazania dla tej postaci leku obejmują:¹³

• Chorobę refluksową przełyku u pacjentów z zapaleniem przełyku i/lub ciężkimi objawami refluksu
• Leczenie wrzodów żołądka związanych z leczeniem NLPZ
• Zapobieganie wrzodom żołądka i dwunastnicy związanym z leczeniem NLPZ u pacjentów z grupy ryzyka
• Zapobieganie nawrotom krwawienia po leczeniu endoskopowym z powodu ostrego krwawienia z wrzodu żołądka lub dwunastnicy

¹⁴

Wskazania u dzieci i młodzieży

Ezomeprazol może być stosowany również u młodzieży w wieku powyżej 12 lat w następujących przypadkach:¹⁵

• Leczenie nadżerek w przebiegu refluksowego zapalenia przełyku
• Zapobieganie nawrotom refluksowego zapalenia przełyku
• Leczenie objawowe choroby refluksowej przełyku (GERD)
• W skojarzeniu z odpowiednimi schematami leczenia przeciwbakteryjnego w leczeniu choroby wrzodowej dwunastnicy wywołanej przez Helicobacter pylori

¹⁶

Ezomeprazol w postaci dożylnej jest wskazany u dzieci i młodzieży w wieku od 1 do 18 lat do hamowania wydzielania żołądkowego, gdy podanie doustne jest niemożliwe, w sytuacjach takich jak choroba refluksowa przełyku (GERD) u pacjentów z refluksowym zapaleniem przełyku z nadżerkami i/lub ciężkimi objawami refluksu.¹⁷

Postacie, dawki i schematy leczenia

Ezomeprazol dostępny jest w różnych postaciach farmaceutycznych i dawkach, które dobiera się w zależności od wskazania i stanu klinicznego pacjenta:^{18 19}

Postacie farmaceutyczne

Ezomeprazol jest dostępny w następujących postaciach:^{20 21}

• Kapsułki dojelitowe twarde (20 mg, 40 mg)
• Tabletki dojelitowe (20 mg, 40 mg)
• Tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu (w połączeniu z naproksenem 500 mg + ezomeprazol 20 mg)
• Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji (40 mg)

^{22 23}

Najczęstsze wskazania i dawkowanie

Dawkowanie ezomeprazolu zależy od wskazania i powinno być dostosowane indywidualnie dla każdego pacjenta. Poniżej przedstawiono typowe schematy leczenia:

Szczególne grupy pacjentów

Osoby starsze

U osób w podeszłym wieku nie jest konieczne dostosowanie dawki ezomeprazolu. Jednak u pacjentów powyżej 65 roku życia należy zachować ostrożność ze względu na potencjalne zmniejszenie wydolności narządów oraz zwiększone ryzyko interakcji lekowych.²⁴

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczne dostosowanie dawki ezomeprazolu. Natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność i nie przekraczać maksymalnej dawki 20 mg na dobę.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie jest wymagane dostosowanie dawki. Ze względu na ograniczone doświadczenie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, należy jednak stosować ezomeprazol z ostrożnością.

Wybór leczenia ezomeprezolem – wytyczne dla lekarzy

Podejmując decyzję o włączeniu ezomeprazolu do terapii, lekarz powinien kierować się przede wszystkim:²⁵

• Obrazem klinicznym i nasileniem objawów
• Wynikami badań diagnostycznych (np. endoskopia, pH-metria)
• Obecnością czynników ryzyka powikłań (np. krwawienia z przewodu pokarmowego)
• Skutecznością wcześniejszych terapii (np. niepowodzenie leczenia innymi IPP)
• Współistniejącymi chorobami i przyjmowanymi lekami (możliwość interakcji)

²⁶

Choroba refluksowa przełyku – wskazania do wyboru ezomeprazolu

W przypadku choroby refluksowej przełyku ezomeprazol należy rozważyć szczególnie w następujących sytuacjach:²⁷

• Potwierdzone endoskopowo nadżerkowe zapalenie przełyku, zwłaszcza o ciężkim przebiegu (stopień C lub D według klasyfikacji Los Angeles)
• Choroba refluksowa oporna na leczenie innymi inhibitorami pompy protonowej
• Choroba refluksowa z licznymi nawrotami
• Atypowe objawy GERD (np. kaszel, chrypka, astma) nieustępujące po standardowej terapii

²⁸

Postępowanie w eradykacji Helicobacter pylori

W leczeniu zakażenia Helicobacter pylori ezomeprazol stanowi ważny składnik terapii eradykacyjnej. Należy go stosować w skojarzeniu z odpowiednimi antybiotykami według aktualnych schematów leczenia. Typowe schematy obejmują:²⁹

• Terapię potrójną: ezomeprazol + amoksycylina + klarytromycyna
• Terapię poczwórną z bizmutem: ezomeprazol + bizmut + tetracyklina + metronidazol
• Terapię sekwencyjną lub hybrydową w regionach o wysokiej oporności na klarytromycynę

³⁰

Wskazania do stosowania ezomeprazolu u pacjentów przyjmujących NLPZ

U pacjentów przyjmujących NLPZ, ezomeprazol jest szczególnie wskazany w następujących przypadkach:³¹

• Pacjenci z przebytymi wrzodami żołądka lub dwunastnicy
• Pacjenci w wieku powyżej 65 lat
• Pacjenci przyjmujący wysokie dawki NLPZ
• Pacjenci stosujący jednocześnie glikokortykosteroidy lub leki przeciwzakrzepowe
• Pacjenci z poważnymi chorobami współistniejącymi

³²

W przypadku pacjentów z chorobami reumatologicznymi wymagającymi długotrwałego stosowania NLPZ, należy rozważyć zastosowanie preparatu łączonego zawierającego naproksen i ezomeprazol (Emoxen), zwłaszcza gdy stosowanie małych dawek NLPZ nie zapewnia odpowiedniej kontroli objawów.³³

Wskazania do pozajelitowego stosowania ezomeprazolu

Ezomeprazol w postaci dożylnej powinien być rozważony w następujących sytuacjach:³⁴

• Pacjenci z ciężkimi objawami GERD, u których podanie doustne jest niemożliwe (np. po operacjach, przy zaburzeniach świadomości, przy zaburzeniach połykania)
• Pacjenci po endoskopowym leczeniu krwawienia z wrzodów trawiennych
• Pacjenci hospitalizowani z powodu powikłań choroby wrzodowej
• Pacjenci w stanie krytycznym wymagający profilaktyki owrzodzeń stresowych

³⁵

Podsumowanie praktyczne

Ezomeprazol stanowi skuteczną opcję terapeutyczną w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu żołądkowego. Przy wyborze tego leku należy uwzględnić:³⁶

• Dokładną diagnozę i potwierdzenie wskazania klinicznego
• Optymalną postać leku i dawkę dostosowaną do stanu pacjenta
• Przewidywany czas trwania terapii
• Potencjalne interakcje z innymi przyjmowanymi lekami
• Profil działań niepożądanych

³⁷

Należy pamiętać, że chociaż ezomeprazol jest skutecznym i dobrze tolerowanym lekiem, jego długotrwałe stosowanie powinno być okresowo weryfikowane pod kątem utrzymywania się wskazań do kontynuacji terapii. W przypadku przewlekłego stosowania należy rozważyć najniższą skuteczną dawkę oraz monitorować pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.^{38 39}