destabilizacja emulsji
Destabilizacja emulsji to proces, w którym mieszanina dwóch niemiesających się ze sobą cieczy (np. oleju i wody) rozdziela się na pierwotne fazy. W kontekście medycznym zjawisko to ma szczególne znaczenie przy produkcji i przechowywaniu leków, preparatów odżywczych oraz produktów stosowanych w diagnostyce obrazowej.
Mechanizmy destabilizacji emulsji obejmują flokulację (grupowanie się kropel), koalescencję (łączenie się kropel), śmietankowanie (separacja pod wpływem różnic gęstości) oraz inwersję faz (zamiana fazy rozproszonej z ciągłą). Czynniki przyspieszające destabilizację to między innymi zmiany temperatury, siły mechaniczne, obecność elektrolitów oraz niewłaściwy dobór emulgatorów.
W farmacji destabilizacja emulsji może prowadzić do zmiany właściwości fizykochemicznych leku, nierównomiernego rozkładu substancji aktywnej oraz skrócenia terminu przydatności. W żywieniu klinicznym, destabilizacja emulsji tłuszczowych w preparatach do żywienia pozajelitowego może powodować powstawanie agregatów lipidowych potencjalnie niebezpiecznych dla pacjenta.
Zapobieganie destabilizacji emulsji w preparatach medycznych wymaga odpowiedniego doboru surfaktantów, stabilizatorów, warunków przechowywania oraz procesów technologicznych. Monitorowanie stabilności emulsji jest kluczowym elementem kontroli jakości preparatów farmaceutycznych i medycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Propofol-Lipuro 10 mg/ml
Propofol-Lipuro to emulsja do wstrzykiwań lub infuzji o stężeniu 10 mg/ml, stosowana w anestezjologii. Preparat jest mlecznobiałą emulsją typu olej w wodzie, zawierającą propofol w ilościach od 10 mg (1 ml ampułka) do 1000 mg (100 ml fiolka). Substancje pomocnicze obejmują olej sojowy oczyszczony (50 mg/ml), triglicerydy średniołańcuchowe, fosfolipidy z jaja kurzego, glicerol, sodu oleinian oraz wodę do wstrzykiwań, które zapewniają stabilność i odpowiednią osmolarność emulsji. Produkt dostępny jest w ampułkach i fiolkach ze szkła typu I i II, pakowanych w opakowania kartonowe o różnej liczbie jednostek. Propofol-Lipuro należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, nie zamrażać, a po otwarciu lub rozcieńczeniu zużyć natychmiast. Okres ważności w nienaruszonym opakowaniu wynosi 2 lata.
anestezjologia, destabilizacja emulsji, emulgator, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, fosfolipidy, interakcja farmaceutyczna, lidokaina, niezgodność farmaceutyczna, oleinian sodu, olej sojowy, osmolarność, propofol, rozcieńczenie leku, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, stabilność emulsji, triglicerydy kwasów tłuszczowych, woda do wstrzykiwań, zamrażanie produktu leczniczego - Leksykon leków
Skład i postać leku – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%
Lipofundin MCT/LCT 20% to emulsja do infuzji o mlecznobiałym zabarwieniu, zawierająca 100 g oleju sojowego oraz 100 g trójglicerydów średniołańcuchowych na 1000 ml. Preparat dostarcza niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (48-58 g/l, omega-6) oraz kwas α-linolenowy (5-11 g/l, omega-3). W składzie pomocniczym znajdują się m.in. glicerol, fosfolipidy z jaja kurzego, α-tokoferol oraz sodu oleinian. Produkt charakteryzuje się wartością kaloryczną 8095 kJ/l (1935 kcal/l), osmolarnością teoretyczną 380 mOsm/l oraz pH w zakresie 6,0–8,5. Zawartość sodu jest niska (<1 mmol/l), co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniem podaży sodu. Preparat jest dostępny w butelkach o pojemności 100, 250 i 500 ml i przeznaczony wyłącznie do jednorazowego użytku.
destabilizacja emulsji, emulsja do infuzji, fosfolipidy z jaja kurzego, glicerol, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasowość miareczkowa, nadtlenek, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolarność, sodu oleinian, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wartość kaloryczna, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-6, żywienie pozajelitowe, α-tokoferol - Leksykon leków
Skład i postać leku – Diprivan 10 mg/ml
Diprivan w stężeniu 10 mg/ml to jałowa, izotoniczna emulsja typu olej w wodzie przeznaczona do dożylnego podania, zawierająca propofol jako substancję czynną (10 mg/ml). Preparat dostępny jest w ampułkach 20 ml (200 mg propofolu), fiolkach 50 ml (500 mg propofolu) oraz ampułkostrzykawkach 50 ml (500 mg propofolu). Emulsja zawiera 100 mg oczyszczonego oleju sojowego na 1 ml, który pełni rolę nośnika lipofilnej substancji czynnej, oraz inne substancje pomocnicze, takie jak fosfolipidy jaja kurzego (emulgator), glicerol (regulacja ciśnienia osmotycznego), disodu edetynian (przeciwutleniacz), sodu wodorotlenek (regulacja pH) i wodę do wstrzykiwań. Preparat należy przechowywać poniżej 25°C, nie zamrażać, a okres ważności nieotwartego opakowania wynosi 3 lata; po rozcieńczeniu emulsja zachowuje stabilność przez 6 godzin.