okrężnica olbrzymia
Okrężnica olbrzymia (łac. megacolon, ang. megacolon) to patologiczne poszerzenie światła jelita grubego, które może mieć charakter wrodzony lub nabyty. Stan ten charakteryzuje się znacznym rozszerzeniem okrężnicy, często z towarzyszącym zaleganiem mas kałowych.
Megacolon wrodzone najczęściej wiąże się z chorobą Hirschsprunga, spowodowaną brakiem komórek zwojowych w splocie śródściennym jelita, co prowadzi do zaburzeń perystaltyki i niedrożności czynnościowej. Postaci nabyte mogą być wywołane przewlekłymi zaparciami, chorobami neurologicznymi, endokrynologicznymi, metabolicznymi, a także stosowaniem niektórych leków.
Obraz kliniczny okrężnicy olbrzymiej obejmuje wzdęcie brzucha, zaparcia, bóle brzucha, a w ciężkich przypadkach może dojść do niedrożności przewodu pokarmowego i powikłań takich jak toksyczne rozdęcie okrężnicy, perforacja jelita i zapalenie otrzewnej. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (RTG, TK jamy brzusznej), a także badaniach czynnościowych jelita i biopsji.
Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować postępowanie zachowawcze (dieta bogatoresztkowa, leki przeczyszczające, prokinetyczne) lub interwencję chirurgiczną w przypadkach opornych na leczenie zachowawcze lub przy wystąpieniu powikłań. W chorobie Hirschsprunga konieczne jest leczenie operacyjne polegające na resekcji odcinka jelita pozbawionego komórek zwojowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Dissenten 2 mg
Chlorowodorek loperamidu, substancja czynna leku Dissenten 2 mg, jest stosowany w leczeniu biegunki ostrej i przewlekłej. W badaniach klinicznych obejmujących 3076 pacjentów (w tym dzieci powyżej 12 lat) najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były zaparcie (2,7% w biegunce ostrej, 2,2% w przewlekłej), wzdęcia brzucha (1,7% i 2,8%), ból głowy (1,2% w ostrej) oraz nudności (1,1% i 1,2%). Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według standardowej skali: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10000). Profil bezpieczeństwa u dzieci w wieku od 10 dni do 13 lat był podobny, jednak wymaga ścisłej kontroli lekarskiej ze względu na ryzyko powikłań przy niewłaściwym dawkowaniu.
biegunka ostra, biegunka przewlekła, ból brzucha, ból głowy, chlorowodorek loperamidu, dyskomfort w jamie brzusznej, dyspepsja, niedrożność jelit, niedrożność porażenna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, okrężnica olbrzymia, osłupienie, pokrzywka, powiększenie obwodu brzucha, przerost prostaty, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, senność, suchość w jamie ustnej, świąd, toksyczna rozpływna martwica naskórka, utrata przytomności, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wzdęcie brzucha, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie koordynacji, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwężenie źrenicy - Leksykon substancji czynnych
Nasienie płesznika – Przeciwwskazania stosowania
Nasienie płesznika (Plantago psyllium L. i/lub Plantago indica L.) jest stosowane jako środek przeczyszczający, jednak jego podanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnie nie powinno się go stosować u pacjentów z niedrożnością jelit (zarówno potencjalną, jak i istniejącą), atonią jelit, nieprawidłowymi zwężeniami przewodu pokarmowego, chorobami przełyku i wpustu żołądka oraz u osób z okrężnicą olbrzymią (megacolon). Ponadto, przeciwwskazaniem są niezdiagnozowane bóle brzucha, nudności i wymioty o nieustalonej etiologii, a także niezdiagnozowane krwawienia z odbytu, które mogą wskazywać na poważne patologie, w tym nowotwory jelita grubego. Stosowanie nasienia płesznika u pacjentów z problemami z przełykaniem lub gardłem może zwiększać ryzyko aspiracji i pogorszenia stanu klinicznego.
aspiracja, atonia jelit, ból brzucha, brak wypróżnień, choroby przełyku, dysfagia, krwawienie z odbytu, megacolon, nadwrażliwość, nasienie płesznika, niedrożność jelit, nowotwór, nudności i wymioty, okrężnica olbrzymia, perystaltyka jelit, reakcja alergiczna, właściwości przeczyszczające, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zmiana zwyczajów wypróżniania, zwężenie przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Irinotecan Kabi 20 mg/ml
Irynotekan (Irinotecan Kabi, 20 mg/ml) jest lekiem przeciwnowotworowym charakteryzującym się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to opóźniona biegunka (występująca powyżej 24 godzin po podaniu, u 20% pacjentów w monoterapii i 13,1% w terapii skojarzonej), oraz zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenia (78,7% pacjentów w monoterapii, z ciężką neutropenią <500 komórek/mm³ u 22,6%, oraz 82,5% w terapii skojarzonej z ciężką u 9,8%). Nadir neutropenii przypada około 8 dnia po podaniu leku, a powrót do wartości wyjściowych następuje zwykle do 22. dnia w monoterapii i 7-8 dni w terapii skojarzonej. Inne często obserwowane działania to niedokrwistość (58,7% w monoterapii, 97,2% w terapii skojarzonej, z ciężką niedokrwistością Hb <8 g/dl u 8% i 2,1% pacjentów odpowiednio), nudności i wymioty (ciężkie u około 10% w monoterapii, rzadziej w terapii skojarzonej), a także ostry zespół cholinergiczny (9% w monoterapii, 1,4% w terapii skojarzonej), który objawia się wczesną biegunką, bólem brzucha, poceniem się, zwężeniem źrenic i ślinieniem, ustępując po podaniu atropiny.
aspergiloza oskrzelowo-płucna, biegunka opóźniona, ciężka biegunka, dławica piersiowa, gorączka neutropeniczna, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, kandydoza ogólnoustrojowa, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwnowotworowy, małopłytkowość, nadwrażliwość, neutropenia, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość, odwodnienie, okrężnica olbrzymia, ostra niewydolność nerek, ostry zespół cholinergiczny, półpasiec, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowa choroba płuc, stłuszczenie wątroby, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wynaczynienie, zakażenie grzybicze, zapalenie kątnicy, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrego rozpadu guza - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Coloclear 1500 mg
Lek Coloclear (1500 mg, tabletki), zawierający 1102 mg sodu diwodorofosforanu jednowodnego oraz 398 mg disodu fosforanu bezwodnego, jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia oraz u pacjentów powyżej 75 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne lub substancje pomocnicze. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z istotną niewydolnością nerek, ostrą nefropatią fosforanową, pierwotną nadczynnością przytarczyc z hiperkalcemią, zastoinową lub niewyrównaną niewydolnością serca, niestabilną dławicą piersiową oraz w przypadku licznych patologii układu pokarmowego, takich jak wodobrzusze, niedrożność jelit, perforacja jelita czy aktywna postać zapalnej choroby jelit.
biopsja nerki, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba niedokrwienna serca, disodu fosforan bezwodny, działanie niepożądane, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkalcemia, nadwrażliwość na substancje czynne, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewyrównana niewydolność serca, odwodnienie, okrężnica olbrzymia, ostra nefropatia fosforanowa, perforacja jelita, pierwotna nadczynność przytarczyc, przewlekłe zaparcie, sodu diwodorofosforan jednowodny, środek przeczyszczający, twardzina, wodobrzusze, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół wolnej perystaltyki jelit - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Duphagol –
Przed zastosowaniem leku Duphagol, zawierającego makrogol 3350 (13,125 g), sodu chlorek (350,7 mg), potasu chlorek (46,6 mg) oraz sodu wodorowęglan (178,5 mg) w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego, konieczna jest szczegółowa kwalifikacja pacjenta. Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u chorych z perforacją jelita, niedrożnością jelita o podłożu strukturalnym lub czynnościowym oraz w ciężkich stanach zapalnych jelit, takich jak choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy i toksyczne rozszerzenie okrężnicy. Ponadto, ze względu na obecność elektrolitów (sód 65 mmol/l, potas 5,4 mmol/l, wodorowęglany 17 mmol/l), stosowanie Duphagolu jest niewskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, niekontrolowaną hipernatremią, hiperkaliemią oraz zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej. Należy również wykluczyć nadwrażliwość na substancje czynne i pomocnicze preparatu.
ból brzucha, choroba Crohna, choroby zapalne jelit, dysfunkcja motoryki jelit, hiperkaliemia, hipernatremia, makrogol, nadwrażliwość na substancje czynne, niedrożność jelita, niewydolność nerek, okrężnica olbrzymia, perforacja jelita, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zapalenie otrzewnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Reasec 2,5 mg + 25 mcg
Reasec, zawierający difenoksylatu chlorowodorek 2,5 mg oraz atropiny siarczan 0,025 mg, jest wskazany wyłącznie do objawowego leczenia biegunek. Terapia przyczynowa powinna być preferowana, gdy to możliwe. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, a także u dzieci poniżej 4 lat, ze względu na wąski margines terapeutyczno-toksyczny, szczególnie u dzieci poniżej 2 roku życia. Reasec nie powinien być stosowany w biegunce wywołanej przez enterotoksynogenne bakterie (np. toksykogenne szczepy Escherichia coli, Salmonella, Shigella), ostrej czerwonce, ostrym wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, rzekomobłoniastym zapaleniu jelit oraz w stanach podniedrożnościowych, niedrożności przepuszczającej, wzdęciu brzucha, megacolon i zwężeniu odźwiernika.
antybiotyki o szerokim spektrum, astma oskrzelowa, atropiny siarczan, cholestatyczne zapalenie wątroby, ciśnienie wewnątrzgałkowe, difenoksylatu chlorowodorek, działanie antycholinergiczne, Escherichia coli, jaskra z wąskim kątem, laktoza jednowodna, leczenie przyczynowe, lek przeciwcholinergiczny, marskość wątroby, megacolon, miastenia, nadwrażliwość na substancje czynne, niedrożność przepuszczająca, nietolerancja cukrów, okrężnica olbrzymia, ostra czerwonka, ostre zapalenie wątroby, przerost prostaty, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, Salmonella, shigella, stan podniedrożnościowy, tachykardia, toksyczne rozdęcie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wzdęcie brzucha, zatrzymanie moczu, żółtaczka mechaniczna, zwężenie odźwiernika - Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan bezwodny – Przeciwwskazania stosowania
Disodu fosforan bezwodny, w dawce 398 mg na tabletkę w preparacie Coloclear, jest stosowany do przygotowania jelita grubego do badań diagnostycznych, jednak jego użycie jest obarczone licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględnie nie powinien być podawany dzieciom i młodzieży poniżej 18 roku życia oraz pacjentom powyżej 75 lat ze względu na ryzyko zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz brak wystarczających danych klinicznych. Przeciwwskazania obejmują także nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, istotną niewydolność nerek, ostrą nefropatię fosforanową, choroby układu sercowo-naczyniowego takie jak zastoinowa i niewyrównana niewydolność serca oraz niestabilna dławica piersiowa. Dodatkowo, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z pierwotną nadczynnością przytarczyc z hiperkalcemią oraz w wielu stanach patologicznych przewodu pokarmowego, w tym niedrożności jelit, perforacji, aktywnej postaci zapalnej choroby jelit czy wodobrzuszu.
biopsja nerki, bloker receptora angiotensyny, Coloclear, disodu fosforan bezwodny, diuretyk, hiperkalcemia, hipernatremia, hipokalemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, masa ciała, nadwrażliwość, nefropatia fosforanowa, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, niestabilna dławica piersiowa, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność nerek, niewyrównana niewydolność serca, odwodnienie, okrężnica olbrzymia, ostre uszkodzenie nerek, perforacja jelita, pierwotna nadczynność przytarczyc, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, przygotowanie jelita grubego, środek przeczyszczający, twardzina, wodobrzusze, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zapalna choroba jelit, zastoinowa niewydolność serca, zespół jelita drażliwego, zespół wolnej perystaltyki jelit, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nasiona Lnu –
W praktyce klinicznej stosowanie nasion lnu (Linum usitatissimum L., semen) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne przeciwwskazania, zwłaszcza w kontekście patologii przewodu pokarmowego. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują obecność krwi w kale, niedrożność jelit (zarówno potencjalną, jak i istniejącą), atonię jelit, megacolon oraz nieprawidłowe zwężenia przewodu pokarmowego, które mogą ulec pogorszeniu pod wpływem nasion lnu. Ponadto, nagłe zmiany w charakterze wypróżnień trwające ponad 2 tygodnie, sugerujące poważne schorzenia takie jak nowotwory czy choroby zapalne jelit, stanowią wskazanie do odroczenia terapii do czasu pełnej diagnostyki. Ryzyko zadławienia lub aspiracji dyskwalifikuje pacjentów z chorobami przełyku, dysfagią oraz zaburzeniami gardła od stosowania tego preparatu.
alergia, aspiracja do dróg oddechowych, atonia jelit, ból brzucha, choroba przełyku, choroba serca, choroba zapalna jelit, dysfagia, krew w kale, krwawienie z przewodu pokarmowego, megacolon, nasiona lnu, niedrożność jelit, nowotwór przewodu pokarmowego, okrężnica olbrzymia, utrata masy ciała, wzdęcie brzucha, zaburzenie gardła, zaburzenie rytmu wypróżniania, zatrzymanie stolca, zmiana zwyczajów wypróżniania, zwężenie przewodu pokarmowego - Leksykon substancji czynnych
Sód diwodorofosforan jednowodny – Przeciwwskazania stosowania
Sód diwodorofosforan jednowodny, obecny m.in. w preparacie Coloclear (1102 mg sodu diwodorofosforanu jednowodnego oraz 398 mg disodu fosforanu bezwodnego na tabletkę), jest stosowany do przygotowania jelita przed procedurami diagnostycznymi. Ze względu na mechanizm działania i potencjalne działania niepożądane, jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów pediatrycznych (<18 lat) oraz geriatrycznych (>75 lat). Ponadto, preparaty te nie powinny być podawane pacjentom z istotną klinicznie niewydolnością nerek, ostrą nefropatią fosforanową potwierdzoną biopsją, pierwotną nadczynnością przytarczyc z hiperkalcemią oraz u osób z chorobami kardiologicznymi takimi jak zastoinowa niewydolność serca, niewyrównana niewydolność serca i niestabilna dławica piersiowa, ze względu na ryzyko pogorszenia stanu klinicznego i zaburzeń elektrolitowych.
Coloclear, disodu fosforan bezwodny, hiperkalcemia, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na substancje, nefropatia fosforanowa, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewyrównana niewydolność serca, okrężnica olbrzymia, pacjent geriatryczny, pacjent pediatryczny, perforacja jelita, przewlekłe zaparcie, sód diwodorofosforan jednowodny, środek przeczyszczający, twardzina, wodobrzusze, zablokowanie jelita, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zapalna choroba jelit, zastoinowa niewydolność serca, zespół wolnej perystaltyki jelit - Leksykon substancji czynnych
Len – Przeciwwskazania stosowania
Len (Linum usitatissimum L.) jako substancja lecznicza posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na nasiona lnu. Ponadto, stosowanie preparatów zawierających len jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami układu pokarmowego takimi jak niedrożność jelit (zarówno istniejąca, jak i potencjalna), atonia jelit, okrężnica olbrzymia (megacolon) oraz nieprawidłowe zwężenia przewodu pokarmowego. Obecność krwi w kale oraz nagłe zmiany zwyczajów wypróżniania trwające dłużej niż 2 tygodnie również wykluczają terapię nasionami lnu, ze względu na ryzyko maskowania poważnych schorzeń wymagających pilnej diagnostyki i leczenia przyczynowego.
aspiracja, atonia jelit, choroba przełyku, choroba serca, choroba układu sercowo-naczyniowego, dysfagia, interakcja lekowa, krew w kale, krwawienie z przewodu pokarmowego, Linum usitatissimum, megacolon, nadwrażliwość, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, obciążenie hemodynamiczne, objaw alarmowy, okrężnica olbrzymia, patologia przełyku, trudność w połykaniu, zaburzenie układu pokarmowego, zachłyśnięcie, zaleganie treści pokarmowej, zwężenie przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dissenten 2 mg
Lek Dissenten zawiera chlorowodorek loperamidu w dawce 2 mg i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 6 roku życia ze względu na ryzyko zaburzeń perystaltyki jelit i niedrożności. Przeciwwskazania obejmują także ostre stany zapalne przewodu pokarmowego, takie jak ostra czerwonka z gorączką i krwawieniem, ostre wrzodziejące zapalenie jelita grubego, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego związane z antybiotykoterapią oraz bakteryjne zapalenie jelita grubego wywołane przez inwazyjne szczepy Salmonella, Shigella i Campylobacter. W tych przypadkach hamowanie perystaltyki przez loperamid może prowadzić do zatrzymania patogenów, nasilenia stanu zapalnego i powikłań ogólnoustrojowych.
Stosowanie Dissenten jest również przeciwwskazane w sytuacjach, gdzie zmniejszenie motoryki przewodu pokarmowego może powodować poważne powikłania, takich jak niedrożność jelit, okrężnica olbrzymia (megacolon) oraz ostre rozdęcie okrężnicy (toxic megacolon). Pacjent powinien być poinformowany o konieczności natychmiastowego przerwania terapii w przypadku wystąpienia zaparcia, wzdęcia brzucha lub objawów niedrożności jelit, które stanowią bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia. Wskazane jest szybkie zgłoszenie się do lekarza nawet po zakończeniu leczenia, aby zapobiec poważnym powikłaniom związanym z hamowaniem perystaltyki jelit przez loperamid.
bakteria Campylobacter, bakteria Salmonella, bakteria Shigella, chlorowodorek loperamidu, choroba zapalna jelit, Clostridioides difficile, czerwonka, hamowanie perystaltyki jelit, lek przeciwbiegunkowy, megacolon, nadwrażliwość na loperamid, niedrożność jelit, niedrożność jelita, okrężnica olbrzymia, ostre rozdęcie okrężnicy, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczne rozdęcie okrężnicy, toxic megacolon, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wzdęcie brzucha, zaburzenie pasażu jelitowego, zaburzenie perystaltyki jelit, zaparcie