ostra nefropatia fosforanowa

Ostra nefropatia fosforanowa to stan patologiczny nerek wywołany nadmiernym stężeniem fosforanów w krwi, co prowadzi do wytrącania się kryształów fosforanu wapnia w kanalikach nerkowych. Najczęściej występuje jako powikłanie po stosowaniu środków przeczyszczających lub wlewek doodbytniczych zawierających fosforany, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Czynnikami ryzyka rozwoju ostrej nefropatii fosforanowej są: podeszły wiek, przewlekła choroba nerek, odwodnienie, przyjmowanie leków nefrotoksycznych oraz zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hipokalcemia). Obraz kliniczny obejmuje najczęściej ostre uszkodzenie nerek z oligurią lub anurią, które rozwija się w ciągu 24-48 godzin po ekspozycji na fosforany.

Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniach laboratoryjnych ukazujących podwyższone stężenie kreatyniny i mocznika, hiperfosfatemię oraz potencjalną hipokalcemię. W badaniu moczu można zaobserwować krystalurię fosforanowo-wapniową. Badania obrazowe, szczególnie tomografia komputerowa bez kontrastu, mogą uwidocznić złogi w kanalikach nerkowych.

Leczenie ostrej nefropatii fosforanowej polega przede wszystkim na natychmiastowym przerwaniu ekspozycji na fosforany, intensywnym nawadnianiu pacjenta oraz wyrównywaniu zaburzeń elektrolitowych. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie leczenia nerkozastępczego. Rokowanie zależy od wyjściowej funkcji nerek oraz szybkości wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Sód diwodorofosforan jednowodny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Sód diwodorofosforan jednowodny, obecny w produkcie leczniczym Coloclear (1102 mg na tabletkę), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań oraz zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjenta. Monitorowanie stężeń elektrolitów (sód, potas, wapń, chlorki, dwuwęglany, fosforany) oraz parametrów biochemicznych (mocznik, kreatynina) jest wskazane zarówno przed, jak i po zakończeniu leczenia, szczególnie u osób z niewydolnością nerek, zaburzeniami rytmu serca, po operacjach kardiochirurgicznych, a także u pacjentów stosujących leki moczopędne, inhibitory ACE, ARB lub NLPZ.
bloker ARB, cukrzyca, dieta niskosodowa, hiponatremia, hipowolemia, ileostomia, inhibitor ACE, kardiomiopatia, kolostomia, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, napad drgawkowy toniczno-kloniczny, niedociśnienie, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, odwodnienie, ostra nefropatia fosforanowa, perystaltyka jelit, pomostowanie tętnic wieńcowych, przewód pokarmowy, równowaga kwasowo-zasadowa, sód diwodorofosforan jednowodny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Coloclear 1500 mg

Lek Coloclear w dawce 1500 mg, zawierający 1102 mg sodu diwodorofosforanu jednowodnego oraz 398 mg disodu fosforanu bezwodnego, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, bóle brzucha i nudności (≥1/10), a także wymioty i zmiany endoskopowe w esicy i żołądku (≥1/100 do <1/10), które zwykle ustępują samoistnie. Objawy ogólnoustrojowe, takie jak dreszcze i osłabienie, również występują bardzo często (≥1/10). Rzadziej, ale istotnie, mogą pojawić się reakcje alergiczne (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęki, anafilaksja) z częstością ≥1/10 000 do <1/1000, a także poważne zaburzenia elektrolitowe (dysnatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiperfosfatemia, kwasica metaboliczna, tężyczka) oraz zaburzenia nerek, w tym ostra i przewlekła niewydolność nerek (<1/10 000). Zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego i zaburzenia rytmu serca, występują bardzo rzadko (<1/10 000), jednak wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
alergiczne zapalenie skóry, anafilaksja, arytmia, ból brzucha, ból głowy, dreszcze, duszność, dysfagia, dysnatremia, gastroskopia, hiperfosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kolonoskopia, kwasica metaboliczna, martwica cewek nerkowych, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie, nudności, obrzęk gardła, obrzęk twarzy, obrzęk warg i języka, odwodnienie, ostra nefropatia fosforanowa, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie aftowe, owrzodzenie żołądka, parestezja, pokrzywka, przewlekła niewydolność nerek, reakcja uczuleniowa, rumieniowate zapalenie żołądka, skurcz mięśnia, skurcz oskrzeli, świąd, tężyczka, utrata przytomności, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zwapnienie nerek, zwiększenie stężenia kreatyniny
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Coloclear 1500 mg

Lek Coloclear (1500 mg, tabletki), zawierający 1102 mg sodu diwodorofosforanu jednowodnego oraz 398 mg disodu fosforanu bezwodnego, jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia oraz u pacjentów powyżej 75 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne lub substancje pomocnicze. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z istotną niewydolnością nerek, ostrą nefropatią fosforanową, pierwotną nadczynnością przytarczyc z hiperkalcemią, zastoinową lub niewyrównaną niewydolnością serca, niestabilną dławicą piersiową oraz w przypadku licznych patologii układu pokarmowego, takich jak wodobrzusze, niedrożność jelit, perforacja jelita czy aktywna postać zapalnej choroby jelit.
biopsja nerki, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba niedokrwienna serca, disodu fosforan bezwodny, działanie niepożądane, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkalcemia, nadwrażliwość na substancje czynne, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewyrównana niewydolność serca, odwodnienie, okrężnica olbrzymia, ostra nefropatia fosforanowa, perforacja jelita, pierwotna nadczynność przytarczyc, przewlekłe zaparcie, sodu diwodorofosforan jednowodny, środek przeczyszczający, twardzina, wodobrzusze, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół wolnej perystaltyki jelit
Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan bezwodny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Disodu fosforan bezwodny, obecny w preparacie Coloclear w dawce 398 mg na tabletkę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u pacjentów geriatrycznych oraz osób z niewydolnością nerek, ostrą nefropatią fosforanową, zaburzeniami rytmu serca, kardiomiopatią czy po niedawnym zawale mięśnia sercowego lub operacji serca. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest dokładne zbadanie stosunku korzyści do ryzyka oraz wykluczenie przeciwwskazań. Monitorowanie stężeń elektrolitów (sodu, potasu, wapnia, chlorków, dwuwęglanów, fosforanów) oraz parametrów nerkowych (mocznika, kreatyniny) jest obligatoryjne zarówno przed, jak i po zakończeniu leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów przyjmujących leki moczopędne, inhibitory ACE, blokery ARB oraz NLPZ, które mogą nasilać zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i funkcji nerek.
antagonista receptora angiotensyny, bloker ARB, cukrzyca, disodu fosforan bezwodny, diuretyk, hiponatremia, hipowolemia, ileostomia, inhibitor ACE, insulina, kardiomiopatia, kolostomia, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, nadciśnienie tętnicze, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, NLPZ, odwodnienie, ostra nefropatia fosforanowa, pacjent geriatryczny, pomostowanie tętnic wieńcowych, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół SIADH, zwolniona perystaltyka jelit
Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan bezwodny – Działania niepożądane

Disodu fosforan bezwodny, stosowany w preparacie Coloclear do przygotowania jelita do badań endoskopowych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominacją objawów ze strony układu pokarmowego, takich jak wzdęcia, bóle brzucha i nudności występujące bardzo często (≥1/10), oraz wymioty obserwowane często (≥1/100 do <1/10). Endoskopowo mogą pojawić się owrzodzenia aftowe w esicy i odbytnicy oraz zmiany zapalne w żołądku, które zwykle ustępują samoistnie. Rzadkie, ale istotne są zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym łagodne wydłużenie odstępu QT (≥1/10 000 do <1/1 000), a bardzo rzadko (<1/10 000) zawał mięśnia sercowego i zaburzenia rytmu serca. W układzie nerwowym często występują bóle i zawroty głowy (≥1/100 do <1/10), a bardzo rzadko napady drgawkowe i utrata przytomności. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne, choć bardzo rzadkie powikłania nefrologiczne, takie jak ostra nefropatia fosforanowa, ostra i przewlekła niewydolność nerek oraz zwapnienie nerek, które mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia funkcji nerek.
alergiczne zapalenie skóry, anafilaksja, azot mocznikowy, badanie endoskopowe, ból brzucha, ból głowy, ból w klatce piersiowej, dializoterapia, disodu fosforan bezwodny, dreszcze, duszność, dysnatremia, gastroskopia, hiperfosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kreatynina, kwasica metaboliczna, martwica cewek nerkowych, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie, nudności, obrzęk gardła, obrzęk twarzy, obrzęk warg i języka, odwodnienie, osłabienie, ostra nefropatia fosforanowa, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie aftowe, owrzodzenie żołądka, parestezja, pokrzywka, preparat Coloclear, przewlekła niewydolność nerek, rumieniowate zapalenie żołądka, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, świąd, tężyczka, utrata przytomności, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie połykania, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zwapnienie nerek
Leksykon substancji czynnych
Sód diwodorofosforan jednowodny – Działania niepożądane

Sód diwodorofosforan jednowodny, obecny w dawce 1102 mg na tabletkę preparatu Coloclear, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak wzdęcia, bóle brzucha i nudności (bardzo często ≥1/10), a także wymioty (często ≥1/100 do <1/10). Endoskopowo obserwuje się często owrzodzenia aftowe w esicy i odbytnicy oraz zmiany rumieniowate i owrzodzenia żołądka, które zwykle ustępują samoistnie. Rzadkie, ale istotne powikłania obejmują zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego (<1/10 000) i łagodne wydłużenie odstępu QT (≥1/10 000 do <1/1 000), a także niedociśnienie (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na bardzo rzadkie, ale poważne uszkodzenia nerek, w tym ostrą i przewlekłą niewydolność nerek, ostrą nefropatię fosforanową, martwicę cewek nerkowych oraz zwapnienie nerek (<1/10 000). Zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe, takie jak odwodnienie (≥1/1000 do <1/100), hipomagnezemia (≥1/10 000 do <1/1 000), dysnatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiperfosfatemia, kwasica metaboliczna i tężyczka (<1/10 000), mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi.
alergiczne zapalenie skóry, anafilaksja, azot mocznikowy, ból brzucha, ból głowy, ból w klatce piersiowej, dreszcze, duszność, dysfagia, dysnatremia, gastroskopia, hiperfosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kolonoskopia, kreatynina, kwasica metaboliczna, martwica cewek nerkowych, napad drgawkowy toniczno-kloniczny, niedociśnienie, nudności, obrzęk gardła, obrzęk twarzy, obrzęk warg i języka, odwodnienie, osłabienie, ostra nefropatia fosforanowa, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie aftowe, owrzodzenie żołądka, parestezja, pokrzywka, przewlekła niewydolność nerek, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, sód diwodorofosforan jednowodny, świąd, tężyczka, utrata przytomności, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie rytmu serca, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zwapnienie nerek

ostra nefropatia fosforanowa

Powiązane wpisy

Sód diwodorofosforan jednowodny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Działania niepożądane – Coloclear 1500 mg

Przeciwwskazania – Coloclear 1500 mg

Disodu fosforan bezwodny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Disodu fosforan bezwodny – Działania niepożądane

Sód diwodorofosforan jednowodny – Działania niepożądane