pica
Pica to zaburzenie odżywiania charakteryzujące się spożywaniem substancji nieprzeznaczonych do jedzenia, takich jak glina, kreda, ziemia, farba czy papier. W klasyfikacji ICD-10 jest kwalifikowana jako zaburzenie odżywiania nieorganiczne (F98.3), natomiast w DSM-5 jako zaburzenie z kategorii pica.
Zaburzenie to występuje najczęściej u dzieci, kobiet w ciąży oraz osób z zaburzeniami rozwojowymi lub chorobami psychicznymi. Pica może być związana z niedoborami pokarmowymi (szczególnie żelaza, cynku i wapnia), czynnikami kulturowymi lub być objawem innych zaburzeń psychicznych. U dzieci do pewnego wieku (około 2 lat) próbowanie niejadalnych przedmiotów jest częścią normalnego rozwoju i nie jest klasyfikowane jako pica.
Konsekwencje zdrowotne pica mogą być poważne i obejmują zatrucia (np. ołowiem), niedrożność przewodu pokarmowego, perforację jelit, infekcje pasożytnicze, uszkodzenia zębów i zaburzenia odżywiania. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badania laboratoryjne w kierunku niedoborów pokarmowych oraz obrazowanie przewodu pokarmowego w celu wykrycia ewentualnych powikłań.
Leczenie pica koncentruje się na eliminacji przyczyn zaburzenia, w tym suplementacji niedoborów pokarmowych, terapii behawioralnej oraz leczeniu współistniejących zaburzeń psychicznych. W przypadkach powiązanych z ciążą, zaburzenie często ustępuje samoistnie po porodzie. Ważne jest interdyscyplinarne podejście z udziałem psychiatry, psychologa, dietetyka i lekarza prowadzącego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwistość z niedoboru żelaza – Objawy
Niedokrwistość z niedoboru żelaza jest najczęstszą postacią anemii, charakteryzującą się stopniowym wyczerpywaniem zapasów żelaza i zmniejszeniem produkcji hemoglobiny oraz erytrocytów. W pierwszym stadium obserwuje się spadek ferrytyny w surowicy przy prawidłowym poziomie hemoglobiny i produkcji krwinek, bez wyraźnych objawów klinicznych. W drugim stadium dochodzi do zaburzeń erytropoezy z obniżonym stężeniem żelaza i wysyceniem transferyny, pojawiają się pierwsze symptomy takie jak zmęczenie i osłabienie. Trzecie stadium to jawna mikrocytarna i hipochromiczna niedokrwistość z hemoglobiną poniżej normy, anizocytozą erytrocytów oraz nasilonymi objawami klinicznymi, w tym dusznością, tachykardią, bladością skóry i błon śluzowych, a także specyficznymi symptomami jak pica, koilonychia czy zapalenie języka. Niedobór żelaza wpływa na układ sercowo-naczyniowy (tachykardia, niewydolność serca), nerwowy (zaburzenia poznawcze, zespół niespokojnych nóg), immunologiczny (osłabienie odporności) oraz skórę i błony śluzowe (łysienie, łamliwość paznokci). Szczególnie narażone są kobiety w ciąży, dzieci i osoby starsze, u których niedokrwistość może prowadzić do poważnych powikłań, w tym opóźnień rozwojowych i zwiększonego ryzyka infekcji.
akrocyjanoza, anemia z niedoboru żelaza, anizocytoza, badanie krwi, biodostępność, czerwona krwinka, dysfagia, ferrytyna, glossitis, hipochromia, kardiomegalia, koilonychia, kołatanie serca, krwinka czerwona, mikrocytoza, morfologia krwi, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niewydolność serca, pica, retikulocyt, rozmaz krwi obwodowej, stan przedrzucawkowy, suplementacja żelaza, szmer sercowy, szpik kostny, tachykardia, tinnitus, układ sercowo-naczyniowy, wysycenie transferyny, zespół niespokojnych nóg, zespół Plummera-Vinsona - Leksykon chorób i schorzeń
Zatrucie ołowiem – Etiologia i przyczyny
Zatrucie ołowiem (plumbizm) jest poważnym problemem zdrowia publicznego wynikającym z kumulacji ołowiu w organizmie, głównie w wyniku długotrwałej ekspozycji środowiskowej lub zawodowej. Ołów, niepełniący funkcji biologicznych, wykazuje toksyczność nawet przy bardzo niskich stężeniach, wpływając negatywnie na układ nerwowy, sercowo-naczyniowy, nerkowy oraz hematologiczny. Najważniejsze źródła ekspozycji to farby ołowiowe w starszych budynkach, zanieczyszczona gleba, woda pitna z ołowianych rur oraz ekspozycja zawodowa w branżach takich jak hutnictwo, produkcja akumulatorów czy renowacja budynków. Szczególnie narażone są dzieci poniżej 6 roku życia, u których poziom ołowiu we krwi ≥ 5 μg/dl jest uznawany za podwyższony, a poziom ≥ 45 μg/dl wskazuje na konieczność terapii chelatującej. Według CDC interwencję zaleca się już przy poziomie 3,5 μg/dl. Ołów wchłania się głównie przez przewód pokarmowy i drogi oddechowe, magazynując się w kościach, tkankach i zębach, a jego toksyczność wynika m.in. z hamowania enzymów syntezy hemu oraz indukcji apoptozy w OUN.
apoptoza, CDC, dehydrataza kwasu delta-aminolewulinowego, ekspozycja na ołów, farba ołowiowa, ferrochelataza, hem, niedobór cynku, niedobór wapnia, niedobór żelaza, ołów, pica, przewlekła choroba nerek, przewlekłe zatrucie ołowiem, stężenie ołowiu we krwi, synteza hemu, terapia chelatująca, uszkodzenie mitochondrialne, wchłanianie ołowiu, zatrucie ołowiem - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia odżywiania – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenia odżywiania, takie jak anoreksja (AN), bulimia (BN) i zaburzenie z napadami objadania się (BED), są poważnymi schorzeniami psychicznymi o istotnych konsekwencjach medycznych, które diagnozuje się na podstawie kryteriów DSM-5 i ICD-10. DSM-5 wprowadza istotne zmiany, m.in. usunięcie kryterium amenorrhea w anoreksji oraz obniżenie częstotliwości epizodów objadania się w bulimii do co najmniej 1 raz w tygodniu przez 3 miesiące. Diagnostyka wymaga kompleksowej oceny, obejmującej wywiad medyczny, badanie fizykalne (pomiar wzrostu, masy ciała, parametry życiowe) oraz badania laboratoryjne (morfologia, elektrolity, funkcje wątroby, nerek, tarczycy, poziom albuminy, witaminy B12, ferrytyny, profil lipidowy). Dodatkowo, ocena psychologiczna z wykorzystaniem narzędzi przesiewowych (np. kwestionariusz SCOFF) i bardziej szczegółowych wywiadów jest niezbędna do potwierdzenia diagnozy. Warto podkreślić, że ponad połowa przypadków pozostaje niewykryta, a pacjenci często ukrywają objawy, co utrudnia wczesne rozpoznanie i leczenie.
amenorrhea, anorexia nervosa, ARFID, atypowa anoreksja, Binge Eating Disorder, brak miesiączki, bulimia nervosa, densytometria kości, dystymia, elektrokardiogram, epizod objadania się, farmakoterapia, jadłowstręt psychiczny, kwestionariusz SCOFF, morfologia krwi, OSFED, pica, terapia poznawczo-behawioralna, wskaźnik masy ciała, zaburzenie dwubiegunowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie odżywiania, zaburzenie psychiczne, zaburzenie unikania przyjmowania pokarmów, zaburzenie z napadami objadania się, zachowanie przeczyszczające, żarłoczność psychiczna, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Toxokarioza – Zapobieganie i profilaktyka
Toksokaroza jest zoonozą wywołaną przez larwy Toxocara canis i Toxocara cati, której profilaktyka wymaga wielokierunkowego podejścia obejmującego regularne odrobaczanie zwierząt domowych oraz kontrolę środowiskową. Zalecany schemat odrobaczania obejmuje podawanie preparatów przeciwpasożytniczych od 2. tygodnia życia szczeniąt i kociąt co 2 tygodnie do 4-8 tygodnia życia, a następnie comiesięcznie, natomiast dorosłe zwierzęta powinny być odrobaczane co najmniej co 6 miesięcy. Do skutecznych leków należą iwermektyna, mebendazol, benzimidazole, tetrahydropirydyny i laktony makrocykliczne. Kluczowe jest także szybkie usuwanie odchodów, gdyż jaja Toxocara stają się inwazyjne po 2-4 tygodniach, oraz zabezpieczanie miejsc zabaw dzieci, takich jak piaskownice, aby ograniczyć ekspozycję na inwazyjne jaja.
badanie kału, benzimidazol, choroba pasożytnicza, Enterococcus faecalis, eozynofilia, geofagia, glista kocia, glista psia, iwermektyna, jajo pasożyta, mebendazol, nadreaktywność dróg oddechowych, nadzór epidemiologiczny, odrobaczanie, pica, podejście One Health, preparat przeciwpasożytniczy, probiotyk, Saccharomyces boulardii, szczepionka DNA, toksokaroza, zoonoza - Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwistość – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Niedokrwistość to stan charakteryzujący się zmniejszoną liczbą erytrocytów lub obniżonym stężeniem hemoglobiny, co skutkuje upośledzonym transportem tlenu do tkanek. Najczęstsze typy to niedokrwistość z niedoboru żelaza (ok. 60% przypadków), megaloblastyczna (niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego), hemolityczna (przedwczesne niszczenie erytrocytów), aplastyczna (uszkodzenie szpiku) oraz niedokrwistość chorób przewlekłych. Objawy kliniczne obejmują zmęczenie, bladość, duszność, tachykardię i w ciężkich przypadkach niewydolność serca. Diagnostyka opiera się na morfologii krwi (Hgb, Hct, RBC, MCV, MCH), wskaźnikach gospodarki żelazem (żelazo, ferrytyna, TIBC, nasycenie transferyny), poziomie witaminy B12, kwasu foliowego oraz liczbie retikulocytów. Kompleksowa ocena pacjenta uwzględnia wywiad, badanie fizykalne, ocenę funkcjonalną i monitorowanie parametrów laboratoryjnych.
biopsja szpiku kostnego, czerwone krwinki, czynnik wewnętrzny, erytropoetyna, erytropoeza, ferrytyna, gastroenterologia, hemoglobina, koilonychia, kwas foliowy, makrocytoza, MCV, mikrocytoza, morfologia krwi, nasycenie transferyny, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość autoimmunologiczna, niedokrwistość chorób przewlekłych, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedokrwistość złośliwa, parametry życiowe, pica, priapizm, przełom naczyniowo-okluzyjny, retikulocyty, saturacja tlenu, siarczan żelaza, szpik kostny, talasemia, TIBC, transfuzja płytek krwi, witamina B12, wybroczyny, zaburzenia hematologiczne, żelazo w surowicy - Leksykon chorób i schorzeń
Zatrucie ołowiem – Objawy
Zatrucie ołowiem (ołowica) jest wynikiem kumulacji ołowiu w organizmie, najczęściej po długotrwałej ekspozycji, i może dotyczyć wielu układów narządów, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, krwionośnego, pokarmowego, moczowego oraz rozrodczego. U dzieci poniżej 6. roku życia nawet stężenia ołowiu we krwi na poziomie 3,5 μg/dl wiążą się z obniżeniem funkcji poznawczych i problemami behawioralnymi. Objawy zatrucia zależą od poziomu ołowiu: przy 10 μg/dl obserwuje się deficyty poznawcze, 25-40 μg/dl to neuropsychiatryczne symptomy, a powyżej 70 μg/dl u dzieci mogą wystąpić objawy encefalopatii. Ostre zatrucie manifestuje się m.in. bólami brzucha, nudnościami, parestezjami i w ciężkich przypadkach drgawkami oraz śpiączką. Przewlekłe zatrucie charakteryzuje się objawami żołądkowo-jelitowymi, nerwowo-mięśniowymi i neurologicznymi, a u dzieci dodatkowo opóźnieniami rozwojowymi i zaburzeniami zachowania. U dorosłych zatrucie może prowadzić do nadciśnienia, anemii, nefropatii oraz zaburzeń rozrodczych.
anemia, ataksja, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, choroby neurodegeneracyjne, deficyt poznawczy, dna moczanowa, drżenie rąk, encefalopatia ołowiowa, nadciśnienie tętnicze, nadpobudliwość, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, obrzęk mózgu, opadanie nadgarstka, ostra porfiria, parestezja, pica, przewlekła choroba nerek, przewlekłe zatrucie ołowiem, stężenie ołowiu we krwi, terapia chelatująca, układ mięśniowo-szkieletowy, układ moczowy, układ nerwowy, układ rozrodczy, zaburzenia świadomości, zatrucie ołowiem, zatrucie ostre, zatrucie przewlekłe, zespół cieśni nadgarstka