ołów
Ołów to metal ciężki o symbolu Pb, który stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Jest substancją neurotoksyczną, kumulującą się w organizmie, szczególnie w kościach, krwi i tkankach miękkich. Ekspozycja na ołów może prowadzić do poważnych zaburzeń neurologicznych, hematologicznych, nefrologicznych oraz zaburzeń rozwojowych.
W praktyce klinicznej diagnoza zatrucia ołowiem opiera się na oznaczeniu stężenia ołowiu we krwi (BLL – Blood Lead Level). Za wartość progową uznaje się obecnie poziom 5 μg/dl u dzieci i 10 μg/dl u dorosłych. Zatrucie ołowiem może manifestować się niespecyficznymi objawami, takimi jak zmęczenie, bóle brzucha, zaparcia, bóle głowy, zaburzenia poznawcze czy anemia.
Leczenie zatrucia ołowiem obejmuje przede wszystkim eliminację źródła ekspozycji oraz, w przypadkach wysokich stężeń, terapię chelatującą z zastosowaniem EDTA wapniowego, sukcymeru (DMSA) lub D-penicylaminy. Profilaktyka zatrucia ołowiem polega głównie na identyfikacji i eliminacji potencjalnych źródeł ekspozycji, szczególnie w środowisku zamieszkania i pracy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zatrucie ołowiem – Etiologia i przyczyny
Zatrucie ołowiem (plumbizm) jest poważnym problemem zdrowia publicznego wynikającym z kumulacji ołowiu w organizmie, głównie w wyniku długotrwałej ekspozycji środowiskowej lub zawodowej. Ołów, niepełniący funkcji biologicznych, wykazuje toksyczność nawet przy bardzo niskich stężeniach, wpływając negatywnie na układ nerwowy, sercowo-naczyniowy, nerkowy oraz hematologiczny. Najważniejsze źródła ekspozycji to farby ołowiowe w starszych budynkach, zanieczyszczona gleba, woda pitna z ołowianych rur oraz ekspozycja zawodowa w branżach takich jak hutnictwo, produkcja akumulatorów czy renowacja budynków. Szczególnie narażone są dzieci poniżej 6 roku życia, u których poziom ołowiu we krwi ≥ 5 μg/dl jest uznawany za podwyższony, a poziom ≥ 45 μg/dl wskazuje na konieczność terapii chelatującej. Według CDC interwencję zaleca się już przy poziomie 3,5 μg/dl. Ołów wchłania się głównie przez przewód pokarmowy i drogi oddechowe, magazynując się w kościach, tkankach i zębach, a jego toksyczność wynika m.in. z hamowania enzymów syntezy hemu oraz indukcji apoptozy w OUN.
apoptoza, CDC, dehydrataza kwasu delta-aminolewulinowego, ekspozycja na ołów, farba ołowiowa, ferrochelataza, hem, niedobór cynku, niedobór wapnia, niedobór żelaza, ołów, pica, przewlekła choroba nerek, przewlekłe zatrucie ołowiem, stężenie ołowiu we krwi, synteza hemu, terapia chelatująca, uszkodzenie mitochondrialne, wchłanianie ołowiu, zatrucie ołowiem