gastrostomia odżywcza
Gastrostomia odżywcza to zabieg chirurgiczny polegający na wytworzeniu dostępu do światła żołądka przez powłoki brzuszne w celu długotrwałego podawania pokarmu pacjentom, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną. Jest to jedna z metod żywienia dojelitowego, stosowana gdy przewidywany czas żywienia przekracza 4-6 tygodni.
Współcześnie najczęściej wykonywane są gastrostomie przezskórne endoskopowe (PEG – Percutaneous Endoscopic Gastrostomy), które cechują się mniejszym ryzykiem powikłań niż klasyczne gastrostomie chirurgiczne. Wskazaniami do wykonania gastrostomii odżywczej są m.in. zaburzenia połykania spowodowane chorobami neurologicznymi (np. udar mózgu, stwardnienie zanikowe boczne), nowotworami regionu głowy i szyi, czy długotrwała śpiączka.
Zabieg PEG wykonuje się zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym z sedacją. Endoskop wprowadzany jest do żołądka przez jamę ustną, a następnie przez powłoki brzuszne wprowadza się igłę do światła żołądka. Przez igłę przeprowadza się linkę, która jest wyprowadzana na zewnątrz przez usta pacjenta. Do linki przymocowuje się zgłębnik gastrostomijny, który przeciąga się przez jamę ustną, przełyk do żołądka i wyprowadza przez powłoki brzuszne.
Do najczęstszych powikłań gastrostomii odżywczej należą zakażenia miejscowe, wycieki treści żołądkowej wokół stomii, przypadkowe usunięcie zgłębnika oraz niedrożność zgłębnika. Powikłania poważne, takie jak zapalenie otrzewnej czy krwawienia, występują rzadko. Pomimo tych ryzyk, gastrostomia odżywcza znacząco poprawia komfort życia pacjentów wymagających długotrwałego żywienia dojelitowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Postępujące porażenie nadrdzeniowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Postępujące porażenie nadjądrowe (PSP) to rzadkie, neurodegeneracyjne schorzenie o niekorzystnym rokowaniu, charakteryzujące się medianą przeżycia od 6 do 7,4 lat od pojawienia się pierwszych objawów w typowej postaci Richarsona. Czas przeżycia może się wahać od 2 do 17 lat, a średni czas od diagnozy wynosi 3-4 lata. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują wiek zachorowania (późniejszy wiek wiąże się z gorszym rokowaniem), płeć (kobiety mają szybszą progresję), wskaźnik obszaru śródmózgowie/most (M/P area ratio), wynik w skali PSPRS oraz tempo progresji choroby. Przebieg choroby cechuje się szybkim pogorszeniem sprawności ruchowej, z koniecznością używania pomocy przy chodzeniu średnio po 3,1 roku oraz unieruchomieniem po około 8,2 latach od wystąpienia objawów.
aspiracja treści pokarmowej, aspiracyjne zapalenie płuc, badanie kohortowe, badanie neuroobrazowe, choroba neurodegeneracyjna, czynnik rokowniczy, demencja, dysfagia, gastrostomia odżywcza, instytucjonalizacja, mediana przeżycia, niepełnosprawność ruchowa, odleżyna, postępujące porażenie nadjądrowe, powikłania płucne, progresja choroby, terapia objawowa, wczesne rozpoznanie, zespół interdyscyplinarny, zespół Richardsona - Leksykon chorób i schorzeń
Stwardnienie zanikowe boczne – Leczenie
Stwardnienie zanikowe boczne (ALS) to postępująca choroba neurodegeneracyjna obejmująca górne i dolne neurony ruchowe, prowadząca do osłabienia mięśni, niepełnosprawności i śmierci, z medianą przeżycia 3-5 lat od wystąpienia objawów. Obecnie dostępne terapie, takie jak riluzol (wydłużający przeżycie o 2-3 miesiące i redukujący śmiertelność o 38,6% po 12 miesiącach), edarawon (antyoksydant spowalniający spadek funkcji wczesnych stadiów), fenylomaślan sodu/taurursodiol (spowalniający progresję o 25% i wydłużający przeżycie o 6,5 miesiąca) oraz tofersen (antysensowny oligonukleotyd dla mutacji SOD1), mają umiarkowany wpływ na przebieg choroby. Leczenie ALS wymaga podejścia multidyscyplinarnego, obejmującego neurologów, pulmonologów, fizjoterapeutów, logopedów, dietetyków i pracowników socjalnych, z uwzględnieniem terapii objawowej (np. baclofen, dekstrometorfan/chinidyna na pseudobulbarne afekty) oraz wsparcia oddechowego (NIV, wentylacja mechaniczna) i żywieniowego (PEG przy utracie masy ciała ≥10%).
amitryptylina, autofagia, baklofen, CRISPR/Cas9, dekstrometorfan, dietetyk, dysfagia, edarawon, fenylomaślan sodu, fizjoterapeuta, gabapentyna, gastrostomia odżywcza, gen SOD1, glutaminian, kanały sodowe, kinaza tyrozynowa, komórki macierzyste, kwas tauroursodeoksycholowy, logopeda, masytynib, natężona pojemność życiowa, neurofilament, neurony ruchowe, nieinwazyjna wentylacja, niewydolność oddechowa, oligonukleotydy antysensowne, progresja choroby, pulmonolog, riluzol, RNA interferencyjny, ślinotok, spastyczność, stres oksydacyjny, stwardnienie zanikowe boczne, terapeuta zajęciowy, tofersen, toksyczność glutaminianu, tracheostomia, triheksyfenidyl, wentylacja mechaniczna, wolne rodniki