postępujące porażenie nadjądrowe
Postępujące porażenie nadjądrowe (PSP, zespół Steele’a-Richardsona-Olszewskiego) to rzadka, neurodegeneracyjna choroba mózgu zaliczana do tzw. parkinsonizmów atypowych. Charakteryzuje się zwyrodnieniem jąder podstawy, śródmózgowia i innych struktur, z obecnością złogów białka tau, co prowadzi do postępujących zaburzeń ruchowych, poznawczych i behawioralnych.
Klinicznie PSP objawia się przede wszystkim wczesnym zaburzeniem pionowych ruchów gałek ocznych (szczególnie w kierunku ku dołowi), niestabilnością postawy z częstymi upadkami do tyłu, dystonią szyi, dysartrią, dysfagią oraz parkinsonizmem słabo reagującym na lewodopę. Charakterystyczne jest występowanie objawu „zdziwionego spojrzenia” wynikającego z mimowolnego uniesienia brwi i retrakcji powiek.
Diagnostyka PSP opiera się głównie na ocenie klinicznej i badaniach neuroobrazowych (MRI może ukazać zanik śródmózgowia dający obraz „kolibriego” lub „pingwina”). Biomarkery płynu mózgowo-rdzeniowego (szczególnie białko tau) mogą wspierać rozpoznanie. Leczenie ma charakter objawowy i multidyscyplinarny, z udziałem neurologa, fizjoterapeuty, logopedy i psychologa, gdyż nie istnieje terapia modyfikująca przebieg choroby.
Rokowanie w PSP jest niekorzystne – średni czas przeżycia wynosi 5-9 lat od pojawienia się objawów. Prowadzone są obecnie badania kliniczne nad lekami mogącymi wpływać na metabolizm białka tau, co daje nadzieję na przyszłe terapie modyfikujące przebieg tej choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Postępujące porażenie nadrdzeniowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Postępujące porażenie nadjądrowe (PSP) to rzadkie, neurodegeneracyjne schorzenie o niekorzystnym rokowaniu, charakteryzujące się medianą przeżycia od 6 do 7,4 lat od pojawienia się pierwszych objawów w typowej postaci Richarsona. Czas przeżycia może się wahać od 2 do 17 lat, a średni czas od diagnozy wynosi 3-4 lata. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują wiek zachorowania (późniejszy wiek wiąże się z gorszym rokowaniem), płeć (kobiety mają szybszą progresję), wskaźnik obszaru śródmózgowie/most (M/P area ratio), wynik w skali PSPRS oraz tempo progresji choroby. Przebieg choroby cechuje się szybkim pogorszeniem sprawności ruchowej, z koniecznością używania pomocy przy chodzeniu średnio po 3,1 roku oraz unieruchomieniem po około 8,2 latach od wystąpienia objawów.
aspiracja treści pokarmowej, aspiracyjne zapalenie płuc, badanie kohortowe, badanie neuroobrazowe, choroba neurodegeneracyjna, czynnik rokowniczy, demencja, dysfagia, gastrostomia odżywcza, instytucjonalizacja, mediana przeżycia, niepełnosprawność ruchowa, odleżyna, postępujące porażenie nadjądrowe, powikłania płucne, progresja choroby, terapia objawowa, wczesne rozpoznanie, zespół interdyscyplinarny, zespół Richardsona - Leksykon chorób i schorzeń
Zwyrodnienie korowo-podstawne (zespół korowo-podstawny) – Etiologia i przyczyny
Zwyrodnienie korowo-podstawne (CBD) to rzadkie, postępujące schorzenie neurodegeneracyjne charakteryzujące się patologiczny nagromadzeniem białka tau, głównie izoformy 4R, w neuronach, astrocytach i komórkach glejowych, prowadząc do tworzenia splątków neurofibrylarnych. Proces ten powoduje dysfunkcję neuronów, zaburzenia transportu aksonalnego, niewydolność synaptyczną i śmierć komórek, co manifestuje się zaburzeniami motorycznymi i poznawczymi. Patologia obejmuje utratę neuronów, glejozę i atrofię głębokich warstw tylnych płatów czołowych i/lub ciemieniowych oraz istoty czarnej, z charakterystycznymi „napęczniałymi” neuronami achromatycznymi. Genetycznie, homozygotyczność haplotypu H1/H1 na chromosomie 17 oraz rzadkie mutacje w genie MAPT zwiększają ryzyko, choć większość przypadków jest sporadyczna. Współistniejące mutacje w C9orf72 i GRN oraz locus 3p22 MOBP sugerują wspólne podłoże z innymi tauopatiami, jak PSP. Diagnostycznie ważne jest rozróżnienie CBD jako patologii od zespołu korowo-podstawnego (CBS), który może mieć różne etiologie, w tym chorobę Alzheimera, PSP czy otępienie czołowo-skroniowe.
astrocyty, białko tau, choroba Alzheimera, choroba Creutzfeldta-Jakoba, choroba Picka, choroba z ciałami Lewy’ego, degeneracja synaptyczna, dysfunkcja mitochondrialna, fosforylacja tau, glejoza, istota czarna, jądra podstawy, komórki glejowe, kora mózgowa, mikrotubule, mutacja genu GRN, otępienie czołowo-skroniowe, patofizjologia, postępujące porażenie nadjądrowe, schorzenie neurodegeneracyjne, splątki neurofibrylarne, tauopatia, transport aksonalny, zaburzenia motoryczne, zespół korowo-podstawny, złogi amyloidu, zwyrodnienie korowo-podstawne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml
Haloperidol WZF 0,2% (2 mg/ml) w postaci kropli doustnych jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na haloperidol lub substancje pomocnicze, w tym metylu i propylu parahydroksybenzoesanu (E 218, E 216), które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Leku nie należy stosować u osób w stanie śpiączki, z depresją ośrodkowego układu nerwowego oraz u pacjentów z chorobą Parkinsona, otępieniem z ciałami Lewy’ego i postępującym porażeniem nadjądrowym ze względu na ryzyko nasilenia objawów neurologicznych i złośliwego zespołu neuroleptycznego. Haloperidol wydłuża odstęp QTc, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, po ostrym zawale mięśnia sercowego, z niewyrównaną niewydolnością serca oraz zaburzeniami rytmu komorowego, w tym torsade de pointes.
antybiotyk makrolidowy, choroba Parkinsona, depresja ośrodkowego układu nerwowego, farmakoterapia, fluorochinolon, haloperydol, hipokaliemia, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność serca, otępienie z ciałami Lewy’ego, parkinsonizm, pochodna butyrofenonu, postępujące porażenie nadjądrowe, receptor dopaminergiczny D2, śpiączka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie połykania, zaburzenie rytmu komorowego, zawał mięśnia sercowego, zespół wydłużonego QT, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba parkinsona – Diagnostyka i diagnoza
Choroba Parkinsona jest diagnozowana głównie na podstawie kryteriów klinicznych, które wymagają obecności bradykinezji oraz co najmniej jednego z objawów: drżenia spoczynkowego (4-6 Hz), sztywności mięśniowej lub niestabilności postawy. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu neurologicznym, w tym ocenie ruchów naprzemiennych, sztywności pasywnej oraz testach równowagi. Skale takie jak UPDRS są powszechnie stosowane do oceny nasilenia objawów. Badania obrazowe, takie jak MRI i CT, służą głównie do wykluczenia innych przyczyn parkinsonizmu, natomiast SPECT z DaTscan umożliwia ocenę układu dopaminergicznego, wspierając rozróżnienie choroby Parkinsona od innych zaburzeń. Odpowiedź na lewodopę (>1000 mg/dobę) jest istotnym wskaźnikiem potwierdzającym rozpoznanie, a brak odpowiedzi sugeruje alternatywne diagnozy. Wczesne objawy prodromalne, takie jak RBD, hiposmia czy zaparcia, są coraz częściej uwzględniane w diagnostyce, co pozwala na identyfikację pacjentów w fazie prodromalnej choroby.
badanie neurologiczne, biopsja skóry, bradykinezja, choroba Parkinsona, DaTscan, drżenie samoistne, drżenie spoczynkowe, dyskinezy polekowe, faza prodromalna, hiposmia, leki dopaminergiczne, lewodopa, neurolog, niestabilność postawy, objawy motoryczne, otępienie z ciałami Lewy’ego, parkinsonizm atypowy, parkinsonizm polekowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, postępujące porażenie nadjądrowe, pozytronowa tomografia emisyjna, rezonans magnetyczny, schorzenie neurodegeneracyjne, spowolnienie ruchowe, sztywność mięśniowa, terapia neuroprotekcyjna, tomografia komputerowa, zaburzenia REM, zaburzenia ruchu, zanik wieloukładowy, zwyrodnienie korowo-podstawne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Haloperidol WZF 1 mg
Haloperidol WZF jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na haloperydol lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych z chorobą Parkinsona, otępieniem z ciałami Lewy’ego oraz postępującym porażeniem nadjądrowym, gdyż lek może nasilać objawy pozapiramidowe. Ponadto, haloperidol jest przeciwwskazany w stanach depresji ośrodkowego układu nerwowego, śpiączce oraz u pacjentów z wydłużonym odstępem QTc, wrodzonym zespołem wydłużonego QT, niedawno przebytym ostrym zawałem mięśnia sercowego, niewyrównaną niewydolnością serca oraz zaburzeniami rytmu komorowego, w tym torsade de pointes. Niewyrównana hipokaliemia również stanowi przeciwwskazanie ze względu na ryzyko groźnych arytmii.
arytmia, arytmia komorowa, choroba Parkinsona, depresja OUN, haloperydol, hipokaliemia, laktoza jednowodna, lek wydłużający odstęp QT, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność serca, objaw parkinsonowski, objaw pozapiramidowy, otępienie z ciałami Lewy’ego, postępujące porażenie nadjądrowe, receptor dopaminowy, śpiączka, torsade de pointes, wrodzony zespół długiego QT, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu komorowego, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zwyrodnienie korowo-podstawne (zespół korowo-podstawny) – Zapobieganie i profilaktyka
Zwyrodnienie korowo-podstawne (CBD) to rzadkie schorzenie neurodegeneracyjne charakteryzujące się jednostronnymi zaburzeniami ruchowymi i poznawczymi, często prowadzącymi do demencji. Obecnie brak jest skutecznych metod zapobiegania rozwojowi CBD, co wynika z niepełnego poznania etiologii choroby. Zalecane są ogólne strategie zwiększające rezerwę poznawczą, takie jak kontynuacja edukacji powyżej 4-letnich studiów wyższych, nauka gry na instrumencie, nowego języka, regularne ćwiczenia aerobowe oraz stosowanie diety śródziemnomorskiej i utrzymywanie aktywności społecznej. Aktywność fizyczna może również opóźniać utratę sprawności funkcjonalnej. Kluczowe jest zapobieganie infekcjom, które mogą prowadzić do złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), szczególnie w kontekście ostrożnego odstawiania leków przeciwparkinsonowskich u pacjentów z CBD, którzy słabo reagują na lewodopę.
ćwiczenia aerobowe, demencja, diagnostyka obrazowa, dieta śródziemnomorska, dysfagia, etiologia choroby, fizjoterapia, funkcje poznawcze, lek przeciwparkinsonowski, lewodopa, neurodegeneracja, postępujące porażenie nadjądrowe, rezerwa poznawcza, schorzenie neurodegeneracyjne, sztywność mięśniowa, terapia logopedyczna, terapia zajęciowa, wczesna diagnostyka, zaburzenia połykania, zachłystowe zapalenie płuc, zanik wieloukładowy, zespół korowo-podstawny, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwyrodnienie korowo-podstawne - Leksykon chorób i schorzeń
Zwyrodnienie korowo-podstawne (zespół korowo-podstawny) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zwyrodnienie korowo-podstawne (CBD/CBS) to rzadkie schorzenie neurodegeneracyjne charakteryzujące się postępującym pogorszeniem funkcji ruchowych, poznawczych i behawioralnych, z medianą przeżycia od wystąpienia objawów wynoszącą około 7,9 lat (SD 0,7), a od momentu diagnozy około 4,9 lat (SD 0,7). Średni czas trwania choroby w badaniach wynosi 6-8 lat, z dużą zmiennością (3-15 lat). Rokowanie pogarszają czynniki takie jak wczesna obustronna bradykinezja, obecność zespołu czołowego, współwystępowanie drżenia, sztywności i bradykinezji oraz apatia, która jest istotnym predyktorem zgonu w ciągu 2,5 roku. Wiek, płeć i globalne zaburzenia poznawcze nie wykazują istotnego wpływu na przeżycie. Choroba rozpoczyna się zwykle między 50. a 70. rokiem życia i prowadzi do utraty zdolności chodzenia, dysfagii wymagającej karmienia przez zgłębnik oraz nietrzymania moczu.
apatia, aspiracyjne zapalenie płuc, biomarker molekularny, bradykinezja, choroba Alzheimera, choroba Creutzfeldta-Jakoba, choroba naczyniowa mózgu, choroba neuronu ruchowego, choroba Picka, drżenie, dysfagia, funkcja poznawcza, infekcja dróg moczowych, nietrzymanie moczu, otępienie z ciałami Lewy’ego, postępujące porażenie nadjądrowe, powikłanie, sepsa, terapia mowy, terapia zajęciowa, zaburzenia poznawcze, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie płuc, zator płucny, zespół korowo-podstawny, zwyrodnienie korowo-podstawne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ioflupane (123I) ROTOP 74 MBq/ml
Ioflupane (123I) ROTOP to radiofarmaceutyk w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 74 MBq/ml, dostępny w fiolkach 2,5 ml (185 MBq) oraz 5 ml (370 MBq). Preparat służy do diagnostyki obrazowej, umożliwiając wykrycie zmniejszenia liczby funkcjonalnych dopaminergicznych zakończeń neuronalnych w prążkowiu u dorosłych pacjentów z klinicznie niepotwierdzonym zespołem parkinsonowskim. Wskazania obejmują różnicowanie drżenia samoistnego od zespołów parkinsonowskich, takich jak idiopatyczna choroba Parkinsona, zanik wieloukładowy oraz postępujące porażenie nadjądrowe. Należy podkreślić, że badanie nie pozwala na rozróżnienie pomiędzy tymi zespołami parkinsonowskimi. Parametry preparatu obejmują aktywność molową w zakresie 2,5 do 4,5 x 10 Bq/mmol oraz stężenie joflupanu 0,07–0,13 μg/ml.
choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, diagnostyka obrazowa, drżenie samoistne, funkcje poznawcze, halucynacje wzrokowe, istota czarna, lek przeciwpsychotyczny, neurony dopaminergiczne, objawy parkinsonowskie, otępienie neurodegeneracyjne, otępienie w chorobie Parkinsona, otępienie z ciałami Lewy’ego, postępujące porażenie nadjądrowe, radiofarmaceutyk, układ dopaminergiczny, zaburzenia poznawcze, zanik wieloukładowy, zespół parkinsonowski - Leksykon chorób i schorzeń
Demencja czołowo-skroniowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Demencja czołowo-skroniowa (FTD) to postępujące schorzenie neurodegeneracyjne o zróżnicowanym przebiegu klinicznym i zmiennym rokowaniu, z medianą przeżycia wynoszącą około 8-10 lat od wystąpienia objawów. Przeżywalność różni się w zależności od podtypu: behawioralny wariant FTD (bvFTD) – około 6,5 roku, wariant językowy (lvFTD) – 6,1 roku, a wariant z zaburzeniami motorycznymi (mFTD) – 4 lata. Współwystępowanie FTD z chorobą neuronu ruchowego (MND) znacząco skraca przeżycie. Czynniki prognostyczne obejmują wiek, płeć, stopień zależności, obecność zaburzeń behawioralnych (impulsywność, apatia), a także wyniki testów neuropsychologicznych, takich jak Trail Making Test. Zaburzenia motoryczne i behawioralne są powiązane z krótszym czasem przeżycia i zwiększonym ryzykiem umieszczenia w placówce opiekuńczej. Wczesna diagnoza i brak współistniejących chorób sprzyjają dłuższemu przeżyciu.
apatia, apraksja, behawioralny wariant FTD, choroba Alzheimera, choroba neuronu ruchowego, deficyt neuroprzekaźników, demencja, demencja czołowo-skroniowa, diagnoza różnicowa, dystonia, model prognostyczny, neurodegeneracja, niestabilność postawy, parkinsonizm, porażenie nadjądrowe spojrzenia, postępujące porażenie nadjądrowe, proteinopatia, schorzenie neurodegeneracyjne, uczenie maszynowe, wariant językowy FTD, zaburzenie behawioralne, zespół korowo-podstawny, zwyrodnienie czołowo-skroniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Pierwotna postępująca afazja – Objawy
Pierwotna postępująca afazja (PPA) to neurodegeneracyjne schorzenie charakteryzujące się stopniowym zanikiem tkanki mózgowej w obszarach lewej półkuli odpowiedzialnych za funkcje językowe, prowadząc do postępującego upośledzenia mowy, rozumienia, czytania i pisania. Wyróżnia się trzy główne warianty PPA: semantyczny (svPPA) z utratą znaczenia słów i pojęć, niepłynny/agramatyczny (nfvPPA) z powolną, niepłynną mową i apraksją mowy oraz logopeniczny (lvPPA) z trudnościami w przypominaniu słów i błędami fonologicznymi. Średni wiek wystąpienia objawów to 50-70 lat, a średni czas przeżycia wynosi od 7 do 12 lat, zależnie od wariantu (svPPA około 12 lat, nfvPPA 7,1 lat, lvPPA 7,6 lat). Początkowo dominują zaburzenia językowe przy zachowanej pamięci i funkcjach poznawczych, jednak z czasem pojawiają się deficyty poznawcze, zaburzenia zachowania oraz objawy parkinsonizmu i apraksji mowy. Najczęstszą przyczyną zgonu jest zachłystowe zapalenie płuc związane z dysfagią.
afazja poudarowa, apraksja mowy, choroba Alzheimera, choroba neurodegeneracyjna, dysfagia, funkcje wykonawcze, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, mutyzm, otępienie czołowo-skroniowe, parkinsonizm atypowy, patologia choroby Alzheimera, pierwotna postępująca afazja, postępujące porażenie nadjądrowe, przezczaszkowa stymulacja prądem stałym, schorzenie neurologiczne, terapia logopedyczna, trazodon, wariant logopeniczny, wariant niepłynny/agramatyczny, wariant semantyczny, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zachłyśnięcie, zachłystowe zapalenie płuc, zanik tkanki mózgowej, zespół interdyscyplinarny, zespół korowo-podstawny - Leksykon substancji czynnych
Haloperydol – Przeciwwskazania stosowania
Haloperydol, stosowany w leczeniu zaburzeń psychicznych, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na haloperydol lub składniki pomocnicze, takie jak etanol (150 mg/ml w kroplach doustnych Haloperidol UNIA), laktoza jednowodna (tabletki Haloperidol WZF) oraz metylu i propylu parahydroksybenzoesan (E 218 i E 216 w kroplach Haloperidol WZF 0,2%). Przeciwwskazania neurologiczne obejmują chorobę Parkinsona, otępienie z ciałami Lewy’ego, postępujące porażenie nadjądrowe, stan śpiączki oraz depresję ośrodkowego układu nerwowego, ze względu na ryzyko nasilenia objawów motorycznych i depresyjnych. Haloperydol wykazuje działanie proarytmiczne poprzez wydłużanie odstępu QTc, co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z wydłużonym QTc, wrodzonym zespołem wydłużonego QT, niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego, niewyrównaną niewydolnością serca oraz zaburzeniami rytmu komorowego lub torsade de pointes w wywiadzie.
choroba Parkinsona, depresja OUN, działanie proarytmiczne, haloperydol, hipokaliemia, kanał potasowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, mięsień sercowy, neuroleptyk, niewydolność serca, objaw parkinsonowski, otępienie z ciałami Lewy’ego, postępujące porażenie nadjądrowe, receptor dopaminergiczny, stan śpiączki, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia rytmu komorowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie repolaryzacji, zawał mięśnia sercowego, zespół pozapiramidowy, zespół wydłużonego QT - Leksykon substancji czynnych
Joflupan – Wskazania do stosowania
Joflupan znakowany izotopem jodu (123I) jest radioligandem stosowanym w medycynie nuklearnej do obrazowania presynaptycznych transporterów dopaminy w prążkowiu mózgu za pomocą SPECT. Preparat Ioflupane (123I) ROTOP dostępny jest w roztworze do wstrzykiwań o aktywności 74 MBq/ml (0,07-0,13 μg/ml joflupanu) w fiolkach jednodawkowych 2,5 ml (185 MBq) lub 5 ml (370 MBq). Substancja wiąże się z zakończeniami dopaminergicznymi, umożliwiając ocenę ich gęstości i wykrycie ubytków charakterystycznych dla chorób neurozwyrodnieniowych, takich jak idiopatyczna choroba Parkinsona, zanik wieloukładowy (MSA) oraz postępujące porażenie nadjądrowe (PSP). Badanie pozwala na różnicowanie zespołów parkinsonowskich od drżenia samoistnego, które nie wykazuje deficytu dopaminergicznego i daje prawidłowy obraz SPECT.
choroba Alzheimera, choroba neurozwyrodnieniowa, choroba Parkinsona, drżenie samoistne, joflupan, medycyna nuklearna, neuron dopaminergiczny, otępienie neurodegeneracyjne, otępienie z ciałami Lewy’ego, postępujące porażenie nadjądrowe, scyntygrafia, SPECT, transporter dopaminy, układ dopaminergiczny, zanik wieloukładowy, zespół parkinsonowski - Leksykon chorób i schorzeń
Mioklonie – Etiologia i przyczyny
Mioklonie to nagłe, mimowolne skurcze mięśni, które mogą mieć różnorodne etiologie, od fizjologicznych po wtórne w przebiegu chorób neurologicznych, metabolicznych, infekcyjnych, autoimmunologicznych czy toksycznych. Najczęstszą lokalizacją generującą mioklonie jest kora mózgowa, choć mogą one pochodzić także z pnia mózgu, rdzenia kręgowego lub nerwów obwodowych. Wyróżnia się mioklonie fizjologiczne, samoistne (np. zespół mioklonie-dystonia związany z mutacjami w genie SGCE na chromosomie 7q21.3), padaczkowe (np. młodzieńcza padaczka miokloniczna z mutacjami w genach GABRA1 i EFHC1), objawowe (w przebiegu chorób neurodegeneracyjnych, metabolicznych, infekcyjnych, uszkodzeń strukturalnych, autoimmunologicznych) oraz wywołane lekami i toksynami. Warto zwrócić uwagę na zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipokalcemia, hipomagnezemia), hipoglikemię, hiperglikemię, hiperkapnię oraz toksyczne działanie leków takich jak karbamazepina, walproinian, SSRI, opioidy czy metale ciężkie.
autoimmunologiczne zapalenie mózgu, bakteryjne zapalenie mózgu, celiakia, ceroidolipofuscynoza neuronalna, choroba Alzheimera, choroba Creutzfeldta-Jakoba, choroba Hashimoto, choroba Huntingtona, choroba Lafory, choroba Parkinsona, choroba Unverrichta-Lundborga, choroba Whipple’a, choroba Wilsona, choroba z Lyme, czkawka, głęboka stymulacja mózgu, guz mózgu, hiperglikemia, hiperkapnia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kora mózgowa, mioklonia, mioklonia padaczkowa, mioklonia samoistna, młodzieńcza padaczka miokloniczna, mocznica, niedotlenienie mózgu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, otępienie czołowo-skroniowe, otępienie z ciałami Lewy’ego, pień mózgu, postępująca padaczka miokloniczna, postępujące porażenie nadjądrowe, rdzeń kręgowy, skurcz mięśnia, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wirusowe zapalenie mózgu, zaburzenie mitochondrialne, zaburzenie neurologiczne, zanik wieloukładowy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Draveta, zespół Lennoxa-Gastauta, zespół niespokojnych nóg, zespół padaczkowy, zespół serotoninowy, zwyrodnienie korowo-podstawne - Leksykon chorób i schorzeń
Zwyrodnienie korowo-podstawne (zespół korowo-podstawny) – Epidemiologia
Zwyrodnienie korowo-podstawne (CBD) to rzadkie, postępujące zaburzenie neurodegeneracyjne, charakteryzujące się zanikiem obszarów mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie informacji i kontrolę ruchu. Zachorowalność na CBD wynosi około 0,6-0,9 przypadków na 100 000 osób rocznie, a choroba stanowi 4-6% przypadków parkinsonizmu. Średni wiek wystąpienia objawów to około 64 lata, z typowym zakresem 50-70 lat, a średni czas przeżycia od wystąpienia symptomów wynosi 6-8 lat. Diagnostyka kliniczna jest trudna, z dokładnością rozpoznania przedśmiertnego na poziomie 25-56%, co wynika z klinicznej i patologicznej heterogeniczności oraz podobieństwa objawów do innych zaburzeń neurologicznych. Patologia CBD odpowiada za około 32% przypadków zespołu korowo-podstawnego (CBS), z pozostałymi przypadkami związanymi m.in. z postępującym porażeniem nadjądrowym (PSP) i chorobą Alzheimera.
autopsja, białko tau, biomarker molekularny, choroba Alzheimera, choroba Creutzfeldta-Jakoba, choroba Lewy’ego, choroba naczyniowa mózgu, choroba neuronu ruchowego, choroba Parkinsona, choroba Picka, chorobowość, dysfagia, nietrzymanie moczu, otępienie czołowo-skroniowe, parkinsonizm, pierwotna postępująca afazja, posocznica, postępujące porażenie nadjądrowe, tauopatia, unieruchomienie, zaburzenie neurodegeneracyjne, zachłystowe zapalenie płuc, zachorowalność, zakażenie dróg moczowych, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zespół czołowo-behawioralno-przestrzenny, zespół korowo-podstawny, zwyrodnienie korowo-podstawne