rozproszenie barwnika tęczówki

Rozproszenie barwnika tęczówki (ang. iris pigment dispersion) to stan okulistyczny, w którym dochodzi do uwolnienia ziarenek barwnika z tylnej powierzchni tęczówki i ich przemieszczenia do innych struktur przedniego odcinka oka. Jest to kluczowy objaw zespołu rozproszenia barwnika (pigment dispersion syndrome, PDS), który może prowadzić do jaskry pigmentowej.

Mechanizm rozproszenia barwnika związany jest najczęściej z wklęsłą konfiguracją tęczówki i nadmiernym kontaktem między tęczówką a włóknami obwódki rzęskowej. Podczas ruchów źrenicy lub akomodacji dochodzi do mechanicznego ścierania pigmentu z tylnej powierzchni tęczówki. Uwolnione cząsteczki barwnika osadzają się na różnych strukturach oka, w tym na siatce beleczkowania, co może upośledzać odpływ cieczy wodnistej i prowadzić do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Charakterystyczne objawy i zmiany widoczne w badaniu okulistycznym obejmują obecność ziaren pigmentu na śródbłonku rogówki (wrzecionko Krukenberga), przeświecanie tęczówki (transiluminację), widoczne złogi pigmentu w kącie przesączania oraz pogłębioną przednią komorę oka. Stan ten występuje częściej u osób młodych, krótkowzrocznych, a także wykazuje predylekcję do płci męskiej.

Diagnostyka obejmuje badanie lampą szczelinową, gonioskopię, tonometrię oraz ocenę tarczy nerwu wzrokowego. Pacjenci z rozproszeniem barwnika tęczówki wymagają regularnych kontroli okulistycznych ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju jaskry. Leczenie zależy od obecności powikłań i obejmuje najczęściej farmakoterapię przeciwjaskrową, a w wybranych przypadkach laseroterapię lub interwencję chirurgiczną.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Antazolina – Działania niepożądane

Antazolina, lek przeciwhistaminowy I generacji, dostępny w formie aerozolu na skórę (Allertec Ukąszenia), roztworu do wstrzykiwań (Phenazolinum 50 mg/ml) oraz kropli do oczu (Spersallerg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych zależnych od drogi podania i dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nudności (często przy podaniu parenteralnym), senność, bóle i zawroty głowy, suchość błon śluzowych oraz reakcje miejscowe, takie jak pieczenie w oku (bardzo często w przypadku kropli) i podrażnienie skóry (często przy aerozolu). Antazolina przenika przez barierę krew-mózg, co skutkuje objawami ze strony OUN, w tym zaburzeniami koordynacji, osłabieniem, a także rzadkimi, ale poważnymi efektami jak otępienie czy drżenie. Działania kardiologiczne obejmują m.in. zwiększenie ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca i dusznicę bolesną, co wymaga monitorowania EKG i ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
aerozol na skórę, Allertec Ukąszenia, antazolina, bariera krew-mózg, biegunka, ból głowy, częstoskurcz, dusznica bolesna, działanie przeciwcholinergiczne, efekt z odbicia, hemoglobinuria, jaskra zamykającego się kąta, krople do oczu, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość hemolityczna, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie spojówek, Phenazolinum, przerost prostaty, przewlekłe zapalenie spojówek, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, rozproszenie barwnika tęczówki, roztwór do wstrzykiwań, senność, Spersallerg, toksyczne grudkowe zapalenie spojówek, zaburzenia poznawcze, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zawroty głowy, zespół suchego oka
Leksykon substancji czynnych
Tetryzolina – Działania niepożądane

Tetryzolina, będąca sympatykomimetykiem o działaniu naczyniozwężającym, stosowana jest miejscowo w postaci kropli do oczu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są miejscowe objawy takie jak pieczenie, kłucie, podrażnienie spojówek, suchość błony śluzowej, niewyraźne widzenie oraz reaktywne przekrwienie błony śluzowej oka, szczególnie przy długotrwałym lub nadmiernym stosowaniu. Rzadziej występują rozszerzenie źrenic (mydriasis), keratynizacja nabłonka spojówki prowadząca do zamknięcia kanalików łzowych oraz nasilone łzawienie. Preparaty zawierające tetryzolinę w połączeniu z antazoliną mogą dodatkowo wywoływać zapalenia spojówek i jaskrę zamykającego się kąta. Długotrwałe stosowanie niesie ryzyko tachyfilaksji i odczynowego przekrwienia, co może prowadzić do błędnego koła nasilających się objawów.
bezdech, chlorowodorek tetryzoliny, częstoskurcz, dusznica bolesna, działanie naczyniozwężające, hipotermia, jaskra zamykającego się kąta, keratynizacja nabłonka spojówki, kołatanie serca, mydriasis, nadciśnienie, niewyraźne widzenie, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, podrażnienie spojówek, przekrwienie odczynowe, reaktywna bradykardia, reaktywne przekrwienie, rogowacenie nabłonka spojówki, rozproszenie barwnika tęczówki, rozszerzenie źrenic, śpiączka, sympatykomimetyk, tachyarytmia, tachyfilaksja, tachykardia, tetryzolina, toksyczne grudkowe zapalenie spojówek, zaburzenie układu nerwowego, zamknięcie kanalików łzowych, zapalenie spojówek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Spersallerg (0,5 mg + 0,4 mg)/ml

Produkt leczniczy Spersallerg, zawierający antazoliny chlorowodorek (0,5 mg/ml) oraz tetryzoliny chlorowodorek (0,4 mg/ml), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie miejscowych i ogólnoustrojowych. Najczęściej obserwowanym efektem jest łagodne, przemijające uczucie pieczenia lub kłucia po aplikacji do worka spojówkowego. W zakresie narządu wzroku mogą wystąpić zmiany pigmentacji tęczówki, midriaza z nadwrażliwością na światło, nieostre widzenie, ostre i przewlekłe zapalenie spojówek, toksyczne grudkowe zapalenie spojówek, zespół suchego oka, a także bardzo rzadko jaskra zamykającego się kąta. Dodatkowo, po odstawieniu leku może pojawić się efekt z odbicia w postaci nawrotu przekrwienia oraz przekrwienie odczynowe. Wśród działań niepożądanych ze strony układu nerwowego wymienia się ból głowy, senność, zawroty głowy, drżenie oraz pobudzenie psychoruchowe. Z kolei układ sercowo-naczyniowy może reagować dusznicą bolesną, nadciśnieniem tętniczym oraz częstoskurczem.
antazoliny chlorowodorek, ból głowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz, drżenie, dusznica bolesna, efekt z odbicia, jaskra zamykającego się kąta, krople do oczu, midriaza, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nawrót przekrwienia, niedotlenienie mięśnia sercowego, nieostre widzenie, ośrodkowy układ nerwowy, pieczenie oka, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, przekrwienie odczynowe, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna miejscowa, reakcja nadwrażliwości, rozproszenie barwnika tęczówki, rozszerzenie źrenicy, senność, tetryzoliny chlorowodorek, toksyczne grudkowe zapalenie spojówek, worek spojówkowy, zapalenie spojówek, zawroty głowy, zespół suchego oka

rozproszenie barwnika tęczówki

Powiązane wpisy

Antazolina – Działania niepożądane

Tetryzolina – Działania niepożądane

Działania niepożądane – Spersallerg (0,5 mg + 0,4 mg)/ml