receptor HER2/neu
Receptor HER2/neu (Human Epidermal Growth Factor Receptor 2) to białko błonowe należące do rodziny receptorów naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR). Jest kodowany przez gen ERBB2 znajdujący się na chromosomie 17q12. Receptor ten odgrywa kluczową rolę w regulacji proliferacji, różnicowania i przeżycia komórek poprzez aktywację szlaków sygnałowych, takich jak PI3K/AKT i MAPK.
Nadekspresja lub amplifikacja genu HER2/neu występuje w około 15-30% przypadków raka piersi, a także w innych nowotworach, jak rak żołądka, jajnika czy endometrium. Nadmierna ekspresja tego receptora wiąże się z bardziej agresywnym przebiegiem choroby, zwiększonym ryzykiem nawrotu i krótszym czasem przeżycia pacjentów.
Oznaczanie statusu HER2 stanowi standard postępowania diagnostycznego w raku piersi i żołądka. Wykorzystuje się do tego metody immunohistochemiczne (IHC) oraz fluorescencyjną hybrydyzację in situ (FISH). Wynik dodatni kwalifikuje pacjentów do terapii celowanej z zastosowaniem przeciwciał monoklonalnych (trastuzumab, pertuzumab) lub koniugatów przeciwciało-lek (T-DM1), które specyficznie blokują funkcję receptora HER2.
Wprowadzenie terapii anty-HER2 zrewolucjonizowało leczenie nowotworów HER2-dodatnich, znacząco poprawiając rokowanie pacjentów. Obecnie stosuje się je zarówno w leczeniu adjuwantowym, neoadjuwantowym, jak i w chorobie przerzutowej, często w skojarzeniu z chemioterapią lub innymi lekami ukierunkowanymi molekularnie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Everolimus Synthon 5 mg
Everolimus, będący selektywnym inhibitorem kinazy mTOR (mammalian target of rapamycin), działa poprzez tworzenie kompleksu z białkiem FKBP-12, co hamuje aktywność kompleksu mTORC1. Skutkuje to zahamowaniem translacji i syntezy białek kluczowych dla proliferacji komórek nowotworowych, angiogenezy oraz metabolizmu glikolitycznego, m.in. poprzez inhibicję rybosomalnej kinazy S6 (S6K1) oraz białka 4EBP1. Everolimus wykazuje silne działanie antyproliferacyjne wobec komórek guza, śródbłonka, fibroblastów oraz mięśni gładkich naczyń, a także obniża stężenie VEGF, co ogranicza angiogenezę nowotworu. Mechanizm ten jest potwierdzony zarówno badaniami in vitro, jak i in vivo, wskazując na wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe leku.
angiogeneza guza, badanie kliniczne, białko 4EBP1, białko FKBP-12, eksemestan, glikoliza, inhibitor aromatazy, inhibitor kinazy białkowej, inhibitor mTOR, kinaza S6, kinaza serynowo-treoninowa, kryteria RECIST, letrozol, nowotwór złośliwy, odpowiedź całkowita, odpowiedź częściowa, oporność na leczenie hormonalne, przeżycie bez progresji choroby, przeżycie całkowite, rak piersi hormonozależny, receptor HER2/neu, skala ECOG, szlak mTOR, terapia hormonalna, VEGF, zaawansowany rak piersi - Leksykon substancji czynnych
Ewerolimus – Właściwości farmakodynamiczne
Ewerolimus jest inhibitorem mTOR, który poprzez tworzenie kompleksu z FKBP-12 hamuje szlak mTORC1, prowadząc do zahamowania fosforylacji rybosomalnej kinazy S6 (S6K1) oraz 4EBP1. Mechanizm ten skutkuje zatrzymaniem cyklu komórkowego w fazie G1, zahamowaniem proliferacji limfocytów T oraz innych komórek, a także redukcją angiogenezy i glikolizy w komórkach nowotworowych. W transplantologii ewerolimus stosowany w dawkach 1,5-3 mg/dobę w połączeniu z cyklosporyną i kortykosteroidami zapobiega odrzucaniu przeszczepu nerki, hamując proliferację limfocytów T aktywowanych antygenem i ekspansję klonalną, jednak wymaga dostosowania dawki cyklosporyny ze względu na nasilanie jej nefrotoksyczności. W badaniach klinicznych III fazy (B201, B251, A2306, A2307) wykazano, że ewerolimus jest nie gorszy od mykofenolanu mofetylu w profilaktyce odrzucania przeszczepu, przy zachowaniu funkcji nerek przy zmniejszonej ekspozycji na cyklosporynę.
anastrozol, angiogeneza, białko cytoplazmatyczne FKBP-12, białko wiążące eukariotyczny czynnik elongacyjny, biopsja, cykl komórkowy, cyklosporyna, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, działanie immunosupresyjne, działanie nefrotoksyczne, działanie przeciwnowotworowe, efekt Warburga, eksemestan, ewerolimus, faza G1 cyklu komórkowego, fosforylacja, glikoliza, interleukina, kortykosteroid, letrozol, mykofenolan mofetylu, nowotwór neuroendokrynny trzustki, odrzucanie przeszczepu, proliferacja limfocytów T, przeszczep allogeniczny, przewlekłe odrzucanie przeszczepu, przeżycie wolne od progresji choroby, rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych, receptor estrogenowy, receptor HER2/neu, rybosomalna kinaza S6, szlak sygnałowy mTOR, VEGF - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Everolimus Synthon 2,5 mg
Ewerolimus, będący inhibitorem kinazy mTORC1, wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe, w tym hamowanie translacji białek kluczowych dla cyklu komórkowego, angiogenezy oraz metabolizmu glukozy w komórkach nowotworowych. Mechanizm ten obejmuje tworzenie kompleksu z białkiem FKBP-12, co prowadzi do zahamowania aktywności mTORC1 i pośrednio wpływa na funkcjonowanie receptora estrogenowego poprzez modulację fosforylacji domeny aktywacyjnej 1. Ponadto, ewerolimus wykazuje działanie antyangiogenne poprzez obniżenie stężenia VEGF, co ogranicza neowaskularyzację guza. W badaniach in vitro i in vivo potwierdzono jego skuteczność w hamowaniu proliferacji komórek nowotworowych, śródbłonka, fibroblastów oraz mięśni gładkich naczyń krwionośnych.
anastrozol, angiogeneza, białko wiążące eukariotyczny czynnik elongacyjny, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, działanie antyangiogenne, eksemestan, ekspresja receptorów hormonalnych, ewerolimus, hormonalna terapia uzupełniająca, inhibitor aromatazy, inhibitor kinazy białkowej, inhibitor mTOR, kinaza serynowo-treoninowa, kryteria RECIST, lek przeciwnowotworowy, letrozol, mammalian target of rapamycin, odpowiedź całkowita, odpowiedź częściowa, proliferacja komórkowa, przeżycie bez progresji choroby, przeżycie całkowite, rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych, receptor estrogenowy, receptor HER2/neu, rybosomalna kinaza S6, stabilizacja choroby, szlak mTOR, wskaźnik korzyści klinicznej, wskaźnik obiektywnej odpowiedzi, zaawansowany rak piersi - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Everolimus Synthon 10 mg
Ewerolimus jest selektywnym inhibitorem mTORC1, działającym poprzez kompleks z białkiem FKBP-12, co prowadzi do zahamowania translacji i syntezy białek kluczowych dla proliferacji komórek nowotworowych, angiogenezy oraz glikolizy. Mechanizm ten obejmuje hamowanie aktywności rybosomalnej kinazy S6 (S6K1) oraz białka 4EBP1, co skutkuje zmniejszeniem aktywacji receptorów estrogenowych niezależnie od ligandu oraz obniżeniem stężenia VEGF. Ewerolimus wykazuje silne działanie antyproliferacyjne na komórki guza, śródbłonka naczyniowego, fibroblasty i mięśnie gładkie naczyń, co potwierdzają badania in vitro i in vivo, w tym hamowanie glikolizy guzów litych. Preparat jest stosowany w terapii zaawansowanego raka piersi u kobiet po menopauzie z ekspresją receptorów estrogenowych i brakiem nadekspresji HER2, po progresji na leczenie inhibitorami aromatazy (letrozol, anastrozol).
W badaniu III fazy BOLERO-2 (n=724) ewerolimus w dawce 10 mg/dobę w skojarzeniu z eksemestanem (25 mg/dobę) znacząco wydłużył medianę przeżycia bez progresji choroby (PFS) w porównaniu do placebo z eksemestanem: 7,8 vs 3,2 miesiąca (lokalna ocena, HR=0,45; p<0,0001) oraz 11,0 vs 4,1 miesiąca (centralna ocena, HR=0,38; p<0,0001). Wskaźnik obiektywnej odpowiedzi wyniósł 12,6% vs 1,7% (p<0,0001), a wskaźnik korzyści klinicznej 51,3% vs 26,4% (p<0,0001). Mediana całkowitego przeżycia (OS) była dłuższa w grupie ewerolimusu (31,0 vs 26,6 miesiąca), jednak różnica nie osiągnęła istotności statystycznej (HR=0,89; p=0,1426). Terapia była dobrze tolerowana, a korzyści kliniczne potwierdzają skuteczność ewerolimusu w opóźnianiu progresji choroby u pacjentek z hormonozależnym rakiem piersi opornym na wcześniejsze inhibitory aromatazy.
angiogeneza, angiogeneza guza, białko 4EBP1, białko FKBP-12, cykl komórkowy, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, eksemestan, ewerolimus, fibroblast, glikoliza, inhibitor kinazy białkowej, inhibitor mTOR, kinaza S6, kinaza serynowo-treoninowa, kod ATC, komórka mięśni gładkich, kompleks mTORC1, kryteria RECIST, lek przeciwnowotworowy, letrozol, mTOR, nowotwór złośliwy, odpowiedź całkowita, odpowiedź częściowa, przeżycie bez progresji choroby, przeżycie całkowite, receptor estrogenowy, receptor HER2/neu, receptor hormonalny, stabilizacja choroby, synteza białek, terapia hormonalna, wskaźnik korzyści klinicznej, wskaźnik odpowiedzi obiektywnej, współczynnik ryzyka, zaawansowany rak piersi