etiologia wazowagalna

Etiologia wazowagalna odnosi się do przyczyn powstawania odruchów wazowagalnych, które są jedną z najczęstszych przyczyn omdleń. Mechanizm ten polega na nagłym obniżeniu ciśnienia tętniczego krwi (komponent wazodepresyjny) i/lub zwolnieniu akcji serca (komponent kardiodepresyjny), co prowadzi do zmniejszenia perfuzji mózgowej i utraty przytomności.

Głównym czynnikiem wyzwalającym odruch wazowagalny jest nadmierna aktywacja układu przywspółczulnego w odpowiedzi na różne bodźce. Do typowych czynników wyzwalających należą: długotrwała pozycja stojąca, stres emocjonalny, ból, widok krwi, gorąco, odwodnienie czy gwałtowne wstawanie. Fizjologicznie, dochodzi do paradoksalnej aktywacji mechanizmu Bezolda-Jarischa w odpowiedzi na zmniejszenie powrotu żylnego i objętości komór.

W patofizjologii odruchu wazowagalnego kluczową rolę odgrywa nieprawidłowa reakcja układu autonomicznego. Początkowo, przy zmniejszeniu powrotu żylnego, dochodzi do zwiększenia kurczliwości serca i aktywacji mechanoreceptorów w lewej komorze. To prowadzi do błędnej informacji przesyłanej do ośrodków w pniu mózgu o rzekomym nadciśnieniu, co skutkuje gwałtownym zahamowaniem aktywności współczulnej i nasileniem aktywności przywspółczulnej.

Predyspozycje genetyczne oraz indywidualna wrażliwość baroreceptorów i chemoreceptorów mogą zwiększać podatność na występowanie omdleń wazowagalnych. Częstsze występowanie tego zjawiska obserwuje się u osób młodych, szczególnie kobiet, choć może dotyczyć pacjentów w każdym wieku.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl