martwica wilgotna skóry
Martwica wilgotna skóry (gangrena wilgotna) to rodzaj martwicy tkanek charakteryzujący się obecnością obrzęku, wysięku oraz intensywnym rozwojem bakterii. W przeciwieństwie do martwicy suchej, tkanki objęte martwicą wilgotną są rozmiękłe, występuje w nich płyn oraz produkty rozpadu tkanek o charakterystycznym, nieprzyjemnym zapachu.
Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są bakterie beztlenowe (Clostridium perfringens, Bacteroides fragilis) oraz tlenowe (Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus). Martwica wilgotna rozwija się szczególnie w warunkach niedokrwienia tkanek przy jednoczesnym zakażeniu bakteryjnym, często jako powikłanie ran, owrzodzeń, odleżyn czy stopy cukrzycowej.
Obraz kliniczny obejmuje obrzęk, zaczerwienienie otaczających tkanek, bolesność, obecność pęcherzy wypełnionych treścią surowiczo-krwistą, a także ciemnofioletowe lub czarne zabarwienie skóry. W zaawansowanych przypadkach może dojść do rozwoju sepsy, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie życia.
Leczenie martwicy wilgotnej skóry wymaga natychmiastowej interwencji medycznej obejmującej szerokospektralną antybiotykoterapię, chirurgiczne oczyszczenie rany z martwiczych tkanek (debridement), a w ciężkich przypadkach amputację zajętej kończyny. Istotne jest również wyrównanie zaburzeń metabolicznych i wsparcie hemodynamiczne pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluorescite 100 mg/ml roztwór do wstrzykiwań
Fluoresceina sodowa stosowana w angiografii wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych reakcji nietolerancji, które mogą prowadzić nawet do zgonu. Szczególnie narażeni są pacjenci z wcześniejszymi reakcjami na fluoresceinę (inne niż nudności i wymioty), z alergiami (pokrzywka, astma, wyprysk, alergiczny nieżyt nosa) oraz z astmą oskrzelową. Przed badaniem należy przeprowadzić dokładną ocenę ryzyka i korzyści, zwłaszcza u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi, cukrzycą, politerapią (zwłaszcza beta-adrenolitykami) oraz zaburzeniami funkcji nerek, gdzie podwyższone stężenie kreatyniny wymaga kompleksowej oceny. Angiografia fluoresceinowa może indukować nefropatię kontrastową, co jest istotne u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek. Testy śródskórne nie są wiarygodne w przewidywaniu reakcji nadwrażliwości, a ich wykonywanie może być niebezpieczne; zalecana jest konsultacja alergologiczna.
alergiczny nieżyt nosa, angiografia fluoresceinowa, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, choroba sercowo-naczyniowa, dysfagia, fluoresceina sodowa, glikokortykosteroid, lek antyhistaminowy, martwica wilgotna skóry, nefropatia kontrastowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja nietolerancji, schyłkowa niewydolność nerek, test śródskórny, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, wyprysk, zapalenie żył powierzchownych, zapaść sercowo-naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Fluoresceina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Fluoresceina sodowa stosowana w angiografii fluoresceinowej wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, zwłaszcza u pacjentów z historią chorób sercowo-płucnych, alergii (np. pokrzywka, astma, egzema) oraz stosujących beta-adrenolityki, które mogą osłabiać reakcje kompensacyjne i skuteczność adrenaliny. Przed badaniem konieczny jest szczegółowy wywiad oraz monitorowanie pacjenta podczas i minimum 30 minut po zabiegu, z utrzymaniem wkłucia dożylnego przez co najmniej 5 minut oraz zapewnieniem drugiego dostępu dożylnego do szybkiego podania leków ratujących życie. Premedykacja doustnymi lekami przeciwhistaminowymi i kortykosteroidami może być rozważana, jednak nie gwarantuje pełnej ochrony przed poważnymi zdarzeniami niepożądanymi i nie jest zalecana rutynowo u wszystkich pacjentów. Testy skórne mają ograniczoną wartość diagnostyczną i mogą być niebezpieczne.
adrenalina, alergiczny nieżyt nosa, angiografia fluoresceinowa, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, choroba nerek, egzema, fluoresceina sodowa, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, martwica wilgotna skóry, nefropatia kontrastowa, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, resuscytacja, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie kreatyniny, test śródskórny, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, zapalenie żył powierzchownych, zapaść sercowo-naczyniowa