martwicze zapalenie powięzi szyi
Martwicze zapalenie powięzi szyi (łac. fasciitis necroticans colli) to rzadkie, zagrażające życiu zakażenie bakteryjne głębokich powięzi szyi, charakteryzujące się gwałtownym przebiegiem i szybkim rozprzestrzenianiem się procesu martwiczego. Zmiany obejmują powięź szyjną, tkankę podskórną i mięśnie, prowadząc do martwicy tkanek i nasilonych objawów ogólnoustrojowych.
Etiologia schorzenia obejmuje najczęściej infekcję mieszaną, zarówno bakteriami tlenowymi, jak i beztlenowymi, w tym paciorkowcami, gronkowcami i bakteriami z rodzaju Bacteroides. Czynnikami predysponującymi są cukrzyca, immunosupresja, choroby nowotworowe oraz urazy szyi. Zakażenie może być też powikłaniem interwencji stomatologicznych, zapalenia migdałków lub ropni okołomigdałkowych.
Klinicznie choroba manifestuje się silnym bólem szyi, obrzękiem, zaczerwienieniem skóry, trzeszczeniem podskórnym (objaw crepitatio), a w zaawansowanych przypadkach zmianami martwiczymi skóry. Towarzyszą temu objawy ogólne: wysoka gorączka, zaburzenia świadomości, hipotensja i objawy wstrząsu septycznego. Proces zapalny może się szerzyć w dół do śródpiersia, powodując zapalenie śródpiersia, lub powodować powikłania neurologiczne i naczyniowe.
Leczenie wymaga natychmiastowej, agresywnej interwencji chirurgicznej polegającej na szerokim otwarciu i drenażu zajętych przestrzeni oraz usunięciu tkanek martwiczych. Równolegle stosuje się intensywną, empiryczną antybiotykoterapię dożylną o szerokim spektrum, modyfikowaną następnie na podstawie wyników posiewów. Wskazane jest monitorowanie pacjenta w warunkach intensywnej terapii ze względu na ryzyko rozwoju zespołu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS) i niewydolności wielonarządowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Necrotising fasciitis – Epidemiologia
Nekrotyzujące zapalenie powięzi (NZP) to rzadka, ale ciężka infekcja tkanek miękkich, charakteryzująca się szybkim rozprzestrzenianiem i martwicą tkanek podskórnych. Zapadalność różni się geograficznie: w USA wynosi około 0,4/100 000 osób rocznie (700-1150 przypadków), w Europie Zachodniej około 1/100 000, a w Holandii 1,1-1,4/100 000 osobolat (193-238 przypadków). W regionach takich jak Tajlandia obserwuje się wzrost zapadalności z 26,08 do 32,64/100 000 w latach 2014-2018. NZP najczęściej dotyczy kończyn (45-74%), zwłaszcza dolnych, a także krocza i narządów płciowych; martwicze zapalenie powięzi szyi (CNF) stanowi około 5% przypadków i wiąże się z wysokim ryzykiem ze względu na bliskość dróg oddechowych. Średni wiek chorych to 38-44 lata, z niską zapadalnością u dzieci (0,02-0,08/100 000 rocznie), gdzie choroba często występuje u wcześniej zdrowych pacjentów. Czynniki ryzyka obejmują cukrzycę (21-71% pacjentów), choroby współistniejące (obecne u ponad 50% chorych), otyłość, alkoholizm, niewydolność nerek i wątroby, zakażenie HIV oraz immunosupresję. Wrota zakażenia to uszkodzenia skóry, iniekcje, urazy, zabiegi chirurgiczne i kontakt z wodami przybrzeżnymi, zwłaszcza w przypadku zakażeń Vibrio. Występuje sezonowość, np. wzrost zachorowań na NZP wywołane paciorkowcami grupy A w okresie zwiększonej liczby infekcji gardła.
antybiotykoterapia, choroba tętnic obwodowych, hipoalbuminemia, hipotensja, immunosupresja, infekcja gardła, infekcja tkanek miękkich, inwazyjna choroba paciorkowcowa, kreatynina w surowicy, marskość wątroby, martwicze zapalenie powięzi szyi, nekrotyzujące zapalenie powięzi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, objaw ogólnoustrojowy, oporność bakterii na antybiotyki, paciorkowcowy zespół wstrząsu toksycznego, paciorkowiec grupy A, płaszczyzna powięziowa, poziom mleczanów, sepsa, trombocytopenia, zakażenie HIV, zapalenie mięśni - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie nagłośni – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie nagłośni (epiglottitis) to ostre, potencjalnie zagrażające życiu zakażenie struktur nadgłośniowych, które może prowadzić do krytycznej obturacji dróg oddechowych. Diagnostyka powinna być prowadzona z priorytetem zabezpieczenia drożności dróg oddechowych, szczególnie u dzieci, gdzie ryzyko nagłej niedrożności jest wysokie. Kluczowe objawy kliniczne to silny ból gardła nieproporcjonalny do obrazu jamy ustnej, dysfagia, ślinotok, gorączka, stridor oraz charakterystyczna pozycja trójnożna. Fiberoskopia laryngologiczna stanowi złoty standard diagnostyczny, umożliwiając bezpośrednią wizualizację obrzękniętej, wiśniowo-czerwonej nagłośni i struktur nadgłośniowych, przy minimalnym ryzyku wywołania niedrożności. Badania obrazowe, takie jak boczne zdjęcie RTG szyi (czułość 88-100%, swoistość 87-96%) z charakterystycznym „objawem kciuka” oraz tomografia komputerowa szyi (czułość 88-100%, swoistość ok. 96%) z kontrastem, są pomocnicze i powinny być wykonywane po zabezpieczeniu dróg oddechowych lub przy niskim podejrzeniu klinicznym.
białko C-reaktywne, dysfagia, fałdy nalewkowo-nagłośniowe, fiberoskopia, Haemophilus influenzae, Haemophilus parainfluenzae, krup, martwicze zapalenie nagłośni, martwicze zapalenie powięzi szyi, morfologia krwi, niewydolność oddechowa, objaw kciuka, obrzęk naczynioruchowy, obturacja dróg oddechowych, posiew krwi, pozycja trójnożna, rezonans magnetyczny, ropień nagłośni, ropień okołomigdałkowy, ropień zagardłowy, ślinotok, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, stridor, struktury nadgłośniowe, tomografia komputerowa, ultrasonografia, zapalenie krtani i tchawicy, zapalenie nagłośni