reakcja nietolerancji
Reakcja nietolerancji to niepożądana odpowiedź organizmu na określoną substancję, która nie jest związana z mechanizmami immunologicznymi. W przeciwieństwie do alergii, nietolerancja nie angażuje układu odpornościowego i nie powoduje produkcji przeciwciał klasy IgE.
Najczęstsze postacie nietolerancji dotyczą składników pokarmowych, takich jak laktoza (niedobór laktazy), gluten (nieceliakalną nadwrażliwość na gluten), fruktoza czy histamina. Objawy reakcji nietolerancji obejmują głównie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego: bóle brzucha, wzdęcia, biegunkę, nudności, ale mogą również manifestować się zmianami skórnymi, bólami głowy czy zmęczeniem.
Diagnostyka nietolerancji opiera się na prowadzeniu dzienniczka pokarmowego, eliminacji podejrzanych składników z diety i ich ponownym wprowadzaniu (diety eliminacyjno-prowokacyjne), a także na specjalistycznych testach, np. wodorowych w przypadku nietolerancji laktozy. Leczenie polega przede wszystkim na unikaniu czynnika wywołującego reakcję lub stosowaniu preparatów enzymatycznych wspierających trawienie nietolerowanych substancji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluorescite 100 mg/ml roztwór do wstrzykiwań
Fluoresceina sodowa stosowana w angiografii wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych reakcji nietolerancji, które mogą prowadzić nawet do zgonu. Szczególnie narażeni są pacjenci z wcześniejszymi reakcjami na fluoresceinę (inne niż nudności i wymioty), z alergiami (pokrzywka, astma, wyprysk, alergiczny nieżyt nosa) oraz z astmą oskrzelową. Przed badaniem należy przeprowadzić dokładną ocenę ryzyka i korzyści, zwłaszcza u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi, cukrzycą, politerapią (zwłaszcza beta-adrenolitykami) oraz zaburzeniami funkcji nerek, gdzie podwyższone stężenie kreatyniny wymaga kompleksowej oceny. Angiografia fluoresceinowa może indukować nefropatię kontrastową, co jest istotne u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek. Testy śródskórne nie są wiarygodne w przewidywaniu reakcji nadwrażliwości, a ich wykonywanie może być niebezpieczne; zalecana jest konsultacja alergologiczna.
alergiczny nieżyt nosa, angiografia fluoresceinowa, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, choroba sercowo-naczyniowa, dysfagia, fluoresceina sodowa, glikokortykosteroid, lek antyhistaminowy, martwica wilgotna skóry, nefropatia kontrastowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja nietolerancji, schyłkowa niewydolność nerek, test śródskórny, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, wyprysk, zapalenie żył powierzchownych, zapaść sercowo-naczyniowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Skinsept Mucosa (10,40 g + 1,67 g + 1,50 g)/100 g
Produkt leczniczy Skinsept mucosa to roztwór na błony śluzowe zawierający etanol 96% (10,40 g/100 g), nadtlenek wodoru 30% (1,67 g/100 g) oraz diglukonian chloroheksydyny (1,50 g/100 g). W badaniach dotyczących przedawkowania preparatu na błony śluzowe stwierdzono, że objawy niepożądane są ograniczone i mają charakter miejscowy. Głównym objawem jest niewielkie, przemijające zaczerwienienie tkanek w miejscu aplikacji, które może wystąpić także przy standardowym stosowaniu u osób z nadwrażliwością. Nie odnotowano ciężkich ani systemowych reakcji związanych z przedawkowaniem.
- Leksykon substancji czynnych
Benzoksoniowy chlorek – Działania niepożądane
Benzoksoniowy chlorek, składnik preparatu Orofar Junior (1 mg + 1 mg, tabletki do ssania), może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, sklasyfikowane zgodnie z systemem MedDRA oraz konwencją częstości występowania. Najczęstszym działaniem jest dyskomfort w jamie ustnej, występujący często (≥1/100 do <1/10), objawiający się pieczeniem, mrowieniem lub drętwieniem błony śluzowej. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą pojawić się reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk twarzy, ust, języka i gardła, duszność oraz reakcje skórne (wysypka, świąd), które stanowią poważne zagrożenie i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych, co jest istotne dla pediatrów stosujących ten preparat.
adrenalina, benzoksoniowy chlorek, duszność, dyskomfort w jamie ustnej, kortykosteroid, leczenie przeciwalergiczne, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwalergiczny, lidokaina, nietolerancja fruktozy, niewydolność oddechowa, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, Orofar Junior, personel medyczny, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja nietolerancji, reakcja skórna, sorbitol, środek antyseptyczny, świąd, system MedDRA, wysypka - Leksykon substancji czynnych
Bakterie kwasu mlekowego – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Bakterie kwasu mlekowego (Lactobacillus acidophilus), stosowane dopochwowo w preparatach takich jak Gynoflor (zawierającym 50 mg liofilizatu bakterii oraz 30 µg estriolu), nie wykazują wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Działanie tych bakterii jest miejscowe, bez efektów ogólnoustrojowych, które mogłyby zaburzać funkcje poznawcze, koncentrację czy refleks. W badaniach klinicznych odnotowano jedynie lokalne działania niepożądane, takie jak niewielkie pieczenie lub palenie u około 1% pacjentek oraz sporadyczne reakcje alergiczne, które nie wpływają na zdolności psychomotoryczne. Nawet przypadkowe doustne przyjęcie preparatu nie skutkowało objawami upośledzającymi prowadzenie pojazdów.
alergia na liofilizat, bakterie kwasu mlekowego, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, estriol, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, Gynoflor, hormonalna terapia zastępcza, Lactobacillus acidophilus, liofilizat bakterii kwasu mlekowego, okres pomenopauzalny, ośrodkowy układ nerwowy, preparat ginekologiczny, reakcja nietolerancji, świąd pochwy, tabletka dopochwowa, udar mózgu, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Lipanthyl NT 145 145 mg
Lipanthyl NT 145 to preparat zawierający 145 mg fenofibratu w postaci nanocząsteczek w każdej tabletce powlekanej, co zwiększa biodostępność substancji czynnej. Tabletki mają dwuwarstwową strukturę z rdzeniem i otoczką, zawierającą m.in. laktozę jednowodną (132 mg), sacharozę (145 mg) oraz lecytynę sojową (0,5 mg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub nietolerancje u niektórych pacjentów. Powłoka tabletki chroni fenofibrat przed działaniem kwasu żołądkowego, co jest istotne dla optymalnego wchłaniania leku. Produkt dostępny jest w blistrach PVC/PE/PVDC/Al, w różnych wielkościach opakowań od 10 do 300 tabletek, co pozwala na dostosowanie do potrzeb pacjenta lub placówki medycznej.
Produkt należy przechowywać w temperaturze poniżej 30°C, a okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji, pod warunkiem przestrzegania zalecanych warunków. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych między składnikami preparatu, co potwierdza stabilność i bezpieczeństwo stosowania. Niewykorzystane resztki leku powinny być utylizowane zgodnie z lokalnymi przepisami, aby zapobiec negatywnemu wpływowi na środowisko oraz niewłaściwemu użyciu. Charakterystyczny wygląd tabletek (biały, podłużny kształt z oznaczeniami „145” i logo „Fournier”) ułatwia identyfikację produktu.
alkohol poliwinylowy, biodostępność substancji czynnej, celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek krzemu koloidalny, dwutlenek tytanu, fenofibrat w nanocząsteczkach, guma ksantan, hypromeloza, interakcja składników, krospowidon, kwas żołądkowy, laktoza jednowodna, lecytyna sojowa, Lipanthyl, magnezu stearynian, niedobór laktazy, niezgodność farmaceutyczna, reakcja alergiczna, reakcja nietolerancji, sodu dokuzynian, sodu laurylosiarczan, środek rozsadzający, substancja poślizgowa, substancja powierzchniowo czynna, tabletka powlekana - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pulnozin Junior o smaku malinowym 250 mg
Preparat Pulnozin Junior, zawierający 250 mg karbocysteiny w każdej tabletce do ssania o smaku malinowym, jest mukolitykiem stosowanym w leczeniu schorzeń układu oddechowego. Główne przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na karbocysteinę lub substancje pomocnicze, w tym izomalt (225,90 mg/tabletka), który może wywoływać reakcje nietolerancji. Reakcje nadwrażliwości mogą mieć charakter od łagodnych zmian skórnych do ciężkich reakcji anafilaktycznych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, gdyż może nasilać objawy i pogarszać stan kliniczny. W przypadku pacjentów z wywiadem choroby wrzodowej, ale bez aktywnych zmian, decyzja o terapii powinna być oparta na indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka.
choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa żołądka, izomalt, karbocysteina, lek mukolityczny, nadwrażliwość na substancję czynną, Pulnozin Junior, reakcja anafilaktyczna, reakcja nietolerancji, schorzenia układu oddechowego, tabletki do ssania, zaburzenia połykania, zachłyśnięcie - Leksykon leków
Interakcje leku – Hitaxa Fast 5 mg
Desloratadyna, substancja czynna leku Hitaxa Fast, wykazuje korzystny profil interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Badania kliniczne u dorosłych nie wykazały istotnych interakcji z erytromycyną i ketokonazolem, co wskazuje na niski poziom ryzyka i brak konieczności dostosowania dawki. Ponadto, desloratadyna nie wchodzi w znaczące interakcje z większością powszechnie stosowanych leków, w tym innymi przeciwhistaminowymi oraz lekami działającymi depresyjnie na OUN, choć zaleca się monitorowanie pacjentów ze względu na potencjalne addytywne działanie sedatywne. Brak klinicznie istotnych interakcji z żywnością oraz możliwość przyjmowania tabletek niezależnie od posiłków dodatkowo podkreślają korzystny profil bezpieczeństwa preparatu.
antybiotyk makrolidowy, desloratadyna, działanie przeciwhistaminowe, działanie sedatywne, erytromycyna, Hitaxa Fast, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z żywnością, ketokonazol, lek depresyjny OUN, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, reakcja nietolerancji, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, układ enzymatyczny wątroby, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zatrucie alkoholowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Gynoflor 50 mg + 0,03 mg
Produkt leczniczy Gynoflor, zawierający 50 mg liofilizatu bakterii kwasu mlekowego oraz 30 μg estriolu w formie tabletek dopochwowych, nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Działania niepożądane związane z jego stosowaniem ograniczają się do miejscowych reakcji, takich jak niewielkie pieczenie lub palenie (około 1% przypadków), rzadkie reakcje nietolerancji (zaczerwienienie, świąd) oraz pojedynczy przypadek alergii na Lactobacillus acidophilus. W przypadku przypadkowego doustnego przyjęcia leku nie obserwuje się działań niepożądanych wpływających na funkcje psychomotoryczne, co eliminuje konieczność ostrzegania pacjentek o ograniczeniach w prowadzeniu pojazdów.
działanie niepożądane, ekspozycja na estrogen, estrogen dopochwowy, estrogenowa terapia hormonalna, Lactobacillus acidophilus, liofilizat bakterii kwasu mlekowego, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, nowotwór jajnika, okres pomenopauzalny, reakcja nietolerancji, udar niedokrwienny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rowatinex –
Produkt leczniczy Rowatinex charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, z niewielką liczbą działań niepożądanych o łagodnym i przejściowym przebiegu. Dominującymi objawami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowe, występujące u niewielkiej liczby pacjentów, które mają charakter łagodny i samoistnie ustępują. Rzadko obserwuje się epizody wymiotów oraz bardzo rzadkie przypadki nietolerancji leku, zarejestrowane w dwóch przypadkach, bez określonej przyczyny. Żadne z działań niepożądanych nie wykazuje istotnego znaczenia klinicznego ani nie wpływa negatywnie na bezpieczeństwo terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Nalewka z pelargonii – Przeciwwskazania stosowania
Nalewka z korzenia Pelargonium sidoides i/lub Pelargonium reniforme, będąca substancją czynną preparatu Pelafen MED (0,8 g/ml, krople doustne, roztwór), posiada istotne przeciwwskazania do stosowania. Głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ekstrakt z korzenia pelargonii lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność etanolu w stężeniu około 11,2% (V/V), który jest rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym (15% V/V) użytym w procesie produkcji nalewki (DER 1:8-10). Ze względu na wysoką zawartość etanolu, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, schorzeniami mózgu, u osób z problemami alkoholowymi oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
choroba mózgu, choroba wątroby, ciąża, etanol, karmienie piersią, korzeń pelargonii, krople doustne, nadwrażliwość, nalewka z pelargonii, padaczka, Pelargonium reniforme, Pelargonium sidoides, problem alkoholowy, reakcja alergiczna, reakcja nietolerancji, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja pomocnicza, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Pregabalin Stada 25 mg
Pregabalin Stada to lek dostępny w kapsułkach twardych zawierających pregabalinę w dawkach 25 mg, 50 mg, 75 mg, 150 mg, 225 mg oraz 300 mg. Substancją pomocniczą jest laktoza jednowodna, której zawartość różni się w zależności od dawki: od 8,25 mg w kapsułkach 75 mg do 70 mg w kapsułkach 50 mg, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Kapsułki zawierają także skrobię żelowaną kukurydzianą i talk, a otoczka kapsułek różni się składem barwników i dodatków w zależności od dawki, co ułatwia identyfikację preparatu. Wielkość kapsułek waha się od rozmiaru 4 (około 14 mm) dla dawki 25 mg do rozmiaru 0 (około 22 mm) dla dawki 300 mg.
dawka jednostkowa, dwutlenek tytanu, glikol propylenowy, interakcja lekowa, kapsułka twarda, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, odpad farmaceutyczny, postać farmaceutyczna, pregabalina, produkt leczniczy, reakcja nietolerancji, skrobia żelowana, substancja poślizgowa, substancja wiążąca, substancja wypełniająca, tlenek żelaza czarny, tlenek żelaza czerwony - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Salaza
Mesalazyna (kwas 5-aminosalicylowy, 5-ASA) stosowana w produkcie leczniczym Salaza wymaga szczególnego nadzoru u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, ze względu na jej eliminację głównie przez acetylację i wydalanie z moczem. Przed rozpoczęciem terapii oraz regularnie w trakcie leczenia należy monitorować funkcje wątroby (w tym AlAT) i nerek (stężenie kreatyniny w surowicy). W przypadku pogorszenia czynności nerek leczenie należy natychmiast przerwać, mając na uwadze potencjalne nefrotoksyczne działanie mesalazyny. U pacjentów z historią nadwrażliwości na sulfasalazynę oraz ze schorzeniami płuc (np. astmą) wskazany jest wzmożony nadzór. Opisywano również rzadkie przypadki reakcji nadwrażliwości sercowo-naczyniowej (zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia) oraz ciężkich dyskrazji krwi, co wymaga monitorowania morfologii krwi i natychmiastowego przerwania terapii w przypadku objawów takich jak niewyjaśnione krwawienia, plamica czy gorączka.
anemia, astma, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie skórne działanie niepożądane, dieta niskosodowa, dyskrazja krwi, enzymy wątrobowe, kamica układu moczowego, kreatynina w surowicy, krwawienie, kwas 5-aminosalicylowy, mesalazyna, morfologia krwi, nefrotoksyczność mesalazyny, reakcja nietolerancji, SCAR, skurcz jamy brzusznej, sulfasalazyna, test czynnościowy wątroby, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Bilobil Forte 19,2-23,2 mg glikozydów flawonowych i 4,8-7,2 mg terpentów laktonowych/kapsułkę
Preparat Bilobil forte, zawierający 80 mg wyciągu z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) na kapsułkę, nie posiada danych klinicznych dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Każda kapsułka zawiera 17,6-21,6 mg flawonoidów (w przeliczeniu na glikozydy flawonowe), 2,24-2,72 mg ginkgolidów A, B i C oraz 2,08-2,56 mg bilobalidu. Brak badań nie wyklucza potencjalnego wpływu na funkcje psychomotoryczne, koncentrację i czujność, dlatego lekarz powinien poinformować pacjenta o tej niepewności oraz zalecić ostrożność, zwłaszcza w początkowym okresie stosowania leku. Należy również uwzględnić indywidualny profil pacjenta, w tym wiek, choroby współistniejące, stosowane leki oraz charakter wykonywanej pracy, które mogą modyfikować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych wpływających na zdolności psychomotoryczne.
azorubina, bilobalid, charakterystyka produktu leczniczego, dawkowanie, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, funkcja psychomotoryczna, ginkgo biloba, ginkgolid, glikozyd flawonowy, interakcja lekowa, laktoza jednowodna, poradnictwo medyczne, prawo medyczne, reakcja nietolerancji, substancja pomocnicza, wyciąg z miłorzębu japońskiego, zaburzenie koncentracji, zaburzenie widzenia, zawrót głowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Atorvastatin Medreg 80 mg
Atorvastatin Medreg jest dostępny w formie tabletek powlekanych w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg, zawierających atorwastatynę w postaci trójwodnej soli wapniowej. Każda tabletka zawiera odpowiednio 10 mg, 20 mg, 40 mg lub 80 mg substancji czynnej oraz różne ilości laktozy jednowodnej (od 41,179 mg do 329,433 mg) i sodu (od 0,749 mg do 5,991 mg), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Skład rdzenia obejmuje m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową oraz magnezu stearynian, natomiast otoczka zawiera m.in. alkohol poliwinylowy, tytanu dwutlenek (E 171) i lecytynę sojową. Tabletki różnią się wymiarami i oznaczeniami wytłoczeń, co ułatwia identyfikację poszczególnych dawek.
alkohol poliwinylowy, atorwastatyna, celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, hydroksypropyloceluloza, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, lecytyna sojowa, magnezu glinokrzemian, magnezu stearynian, makrogol 3350, niedobór laktazy, polisorbat 80, reakcja nietolerancji, środek rozsadzający, substancja poślizgowa, substancja wypełniająca, tabletka powlekana, trójwodna sól wapniowa, węglan wapnia - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ditropan 5 mg
Produkt leczniczy Ditropan zawiera 5 mg oksybutyniny chlorowodorku w każdej tabletce, która ma charakterystyczny jasno niebieski kolor, okrągły kształt oraz rowek dzielący umożliwiający precyzyjne dawkowanie. Substancje pomocnicze obejmują laktozę bezwodną (153,20 mg/tabletkę), celulozę mikrokrystaliczną, wapnia stearynian oraz lak z indygotyny. Obecność laktozy wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją laktozy. Tabletki są przeznaczone do podawania doustnego i pakowane w blistry PVC/Al po 30 sztuk, z okresem ważności wynoszącym 3 lata od daty produkcji. Lek należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze poniżej 30°C, co zapewnia stabilność i skuteczność preparatu.
blister PVC/Al, celuloza mikrokrystaliczna, dawkowanie, doustne podanie leku, laktoza bezwodna, niedobór laktazy, niezgodność farmaceutyczna, oksybutyniny chlorowodorek, postać farmaceutyczna, postać tabletkowa, produkt leczniczy, reakcja nietolerancji, rowek dzielący, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka, wapnia stearynian - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Siarczan protaminy 1% 10 mg/ml
Siarczan protaminy 1% jest od ponad 30 lat stosowany w praktyce klinicznej jako środek neutralizujący działanie heparyny, zwłaszcza podczas zabiegów kardiochirurgicznych z użyciem krążenia pozaustrojowego. Jego profil bezpieczeństwa jest dobrze udokumentowany, a obserwowane reakcje hemodynamiczne mają zazwyczaj charakter przejściowy i krótkotrwały. Badania przedkliniczne koncentrują się na mechanizmach działań niepożądanych oraz poszukiwaniu alternatyw dla heparyny i protaminy, które mogłyby zachować podobne właściwości farmakologiczne i profil bezpieczeństwa.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, działanie niepożądane, interwencja chirurgiczna, kompleks heparyna-protamina, krążenie pozaustrojowe, model zwierzęcy, neutralizacja heparyny, profil bezpieczeństwa, reakcja nietolerancji, reakcje hemodynamiczne, siarczan protaminy, skuteczna dawka minimalna, właściwość farmakologiczna