Przedawkowanie
Kwas L-glutaminowy

Przedawkowanie kwasu L-glutaminowego

Kwas L-glutaminowy jest aminokwasem występującym w wielu preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E i Aminomel 12,5E, a także jako składnik złożonych peptydów, np. w octanie glatirameru (Copaxone). Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji klinicznych, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.¹

Mechanizmy przedawkowania

Przedawkowanie kwasu L-glutaminowego może nastąpić w przypadku nieprawidłowego dawkowania preparatów zawierających tę substancję. W roztworach do żywienia pozajelitowego Aminomel 10E i Aminomel 12,5E kwas L-glutaminowy występuje w stężeniach odpowiednio 5,00 g/l i 6,25 g/l.² Nieprawidłowe dawkowanie lub zbyt szybka infuzja tych preparatów może skutkować przedawkowaniem nie tylko samego kwasu L-glutaminowego, ale również innych składników roztworu.³

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie kwasu L-glutaminowego, szczególnie w kontekście preparatów do żywienia pozajelitowego zawierających tę substancję, wiąże się z wieloma objawami klinicznymi o zróżnicowanym nasileniu. Objawy te można podzielić na kilka kategorii w zależności od mechanizmu patofizjologicznego.⁴

W przypadku przedawkowania octanu glatirameru (Copaxone), który zawiera kwas L-glutaminowy jako jeden ze składników, nie stwierdzono innych działań niepożądanych niż te, które występują podczas standardowego stosowania.⁵

Zaburzenia związane z nadmiarem płynów

Podanie zbyt dużej objętości produktów zawierających kwas L-glutaminowy, takich jak Aminomel, może prowadzić do przeciążenia płynami z towarzyszącym ryzykiem wystąpienia obrzęków obwodowych i/lub płucnych. Zagrożenie to jest szczególnie istotne u pacjentów z zaburzeniami wydalania sodu przez nerki.⁶ Zaburzenia te manifestują się jako hiperwolemia i przewodnienie.⁷

Zaburzenia elektrolitowe

Przedawkowanie preparatów zawierających kwas L-glutaminowy może prowadzić do poważnych zaburzeń elektrolitowych, wynikających z nadmiernego podania elektrolitów obecnych w tych preparatach:⁸

• Hiperkaliemia – podanie nadmiernej ilości potasu, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek⁹
• Hiperkalcemia – podanie nadmiernej ilości wapnia¹⁰
• Hipermagnezemia – podanie nadmiernej ilości magnezu¹¹

Reakcje nietolerancji i zatrucie aminokwasami

Przy przedawkowaniu produktów zawierających kwas L-glutaminowy, takich jak Aminomel, lub zbyt szybkiej infuzji, mogą wystąpić reakcje nietolerancji manifestujące się jako:¹²

• Nudności
• Dreszcze
• Wymioty
• Istotna klinicznie utrata aminokwasów przez nerki

Obserwowane jest również zatrucie aminokwasami, które może manifestować się poprzez zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej i metaboliczne.¹³

Kwasica i azotemia

W wyniku przedawkowania kwasu L-glutaminowego i innych aminokwasów może dojść do kwasicy metabolicznej oraz azotemii – zwiększenia stężenia związków azotowych we krwi.¹⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku stwierdzenia przedawkowania kwasu L-glutaminowego i preparatów go zawierających, należy natychmiast przerwać infuzję roztworu.¹⁵ Nie istnieje specyficzne antidotum, które można zastosować w przypadku przedawkowania kwasu L-glutaminowego.¹⁶

Procedury ratunkowe powinny obejmować środki korygujące zaistniałe zaburzenia:¹⁷

• Monitorowanie i korekcja zaburzeń elektrolitowych
• Wyrównywanie zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej
• Leczenie objawowe w przypadku nudności, wymiotów i dreszczy
• Monitorowanie funkcji nerek i wątroby
• W przypadku hiperkaliemii – wdrożenie odpowiedniego postępowania (podanie glukozy z insuliną, wodorowęglanu sodu, żywic jonowymiennych)
• W przypadku hiperkalcemii – nawodnienie i forsowana diureza, w ciężkich przypadkach – bisfosfoniany
• W przypadku hipermagnezemii – podanie preparatów wapnia jako antagonisty magnezu

W przypadku przedawkowania octanu glatirameru (Copaxone) należy obserwować pacjentów i zastosować odpowiednie leczenie objawowe i podtrzymujące.¹⁸

W ocenie przedawkowania należy także wziąć pod uwagę wszelkie dodatki w roztworze, które mogą wpływać na obraz kliniczny i wymagane postępowanie terapeutyczne.¹⁹

Tabela objawów przedawkowania