Przeciwwskazania stosowania
Kwas L-glutaminowy

Przeciwwskazania stosowania kwasu L-glutaminowego. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Kwas L-glutaminowy, jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego (np. Aminomel 10E, Aminomel 12,5E) lub jako element złożonych związków terapeutycznych (np. octanu glatirameru w preparacie Copaxone), wymaga odpowiedniej oceny przeciwwskazań przed wdrożeniem terapii. Poniższa charakterystyka obejmuje najważniejsze sytuacje kliniczne, w których stosowanie preparatów zawierających kwas L-glutaminowy jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie kwasu L-glutaminowego jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów ze zdiagnozowaną nadwrażliwością na tę substancję. W przypadku preparatów takich jak Aminomel 10E i Aminomel 12,5E przeciwwskazanie dotyczy nadwrażliwości na którąkolwiek substancję czynną (w tym kwas L-glutaminowy), substancję pomocniczą lub składnik opakowania.² Podobnie w przypadku produktu Copaxone, gdzie kwas L-glutaminowy jest składnikiem octanu glatirameru, przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (octan glatirameru) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.³

Zaburzenia krążeniowe i oddechowe

Preparaty zawierające kwas L-glutaminowy w formie do żywienia pozajelitowego (Aminomel) są przeciwwskazane w następujących stanach związanych z układem krążenia i oddechowym:⁴

• Niestabilny stan krążeniowy z zagrożeniem życia (wstrząs)
• Niedotlenienie komórkowe
• Obrzęk płuc

⁵

W takich stanach podanie kwasu L-glutaminowego jako składnika mieszanin aminokwasów może pogorszyć istniejące zaburzenia metaboliczne i doprowadzić do dalszego pogorszenia stanu pacjenta. Szczególnie niebezpieczne może być stosowanie preparatów zawierających kwas L-glutaminowy u pacjentów we wstrząsie, gdyż metabolizm aminokwasów jest wówczas znacząco zaburzony.⁶

Zaburzenia elektrolitowe

Istotnie zwiększone stężenie elektrolitów w osoczu stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających kwas L-glutaminowy, szczególnie w kontekście żywienia pozajelitowego. Dotyczy to następujących stanów:⁷

• Istotnie zwiększone stężenie sodu w osoczu (hipernatremia)
• Istotnie zwiększone stężenie potasu w osoczu (hiperkaliemia)
• Istotnie zwiększone stężenie magnezu w osoczu (hipermagnezemia)

⁸

Należy pamiętać, że preparaty aminokwasowe zawierające kwas L-glutaminowy, takie jak Aminomel 10E i 12,5E, zawierają również elektrolity (np. Aminomel 10E: Na+ 69 mmol/l, K+ 45 mmol/l, Mg++ 5 mmol/l; Aminomel 12,5E: Na+ 87 mmol/l, K+ 56,25 mmol/l, Mg++ 6 mmol/l), których podanie może nasilić istniejące zaburzenia elektrolitowe.^{9 10}

Wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów

Szczególnie istotnym przeciwwskazaniem do stosowania kwasu L-glutaminowego są wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów.¹¹ W takich przypadkach podanie egzogennego kwasu L-glutaminowego może wywołać poważne zaburzenia metaboliczne z uwagi na brak lub nieprawidłową funkcję enzymów uczestniczących w metabolizmie tego aminokwasu.¹²

Do wrodzonych zaburzeń metabolizmu potencjalnie związanych z kwasem L-glutaminowym należą defekty enzymów uczestniczących w metabolizmie glutaminianu, takie jak deficyty dehydrogenazy glutaminianowej czy syntetazy glutaminowej. Podanie substancji w takich przypadkach może prowadzić do kumulacji toksycznych metabolitów i pogorszenia stanu pacjenta.¹³

Stany wymagające szczególnej ostrożności

Istnieją stany kliniczne, w których stosowanie preparatów zawierających kwas L-glutaminowy (jak Aminomel) nie jest bezwzględnie przeciwwskazane, ale wymaga szczególnej ostrożności:¹⁴

• Przewodnienie – nadmierna podaż płynów może być potęgowana przez podanie roztworów aminokwasów
• Nieprawidłowy metabolizm aminokwasów – nabyte zaburzenia metabolizmu aminokwasów wymagają dostosowania dawkowania
• Kwasica – zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej mogą ulec nasileniu po podaniu niektórych aminokwasów
• Hiponatremia – należy uwzględnić zawartość sodu w preparacie (Aminomel 10E: 69 mmol/l, Aminomel 12,5E: 87 mmol/l)
• Hiperkaliemia – uwzględniając zawartość potasu w preparacie (Aminomel 10E: 45 mmol/l, Aminomel 12,5E: 56,25 mmol/l)

¹⁵

Niewydolność narządowa

Przy stosowaniu preparatów zawierających kwas L-glutaminowy należy uwzględnić konieczność indywidualnego doboru dawki u pacjentów z następującymi schorzeniami:¹⁶

• Niewydolność wątroby – zaburzenia metabolizmu aminokwasów, w tym kwasu L-glutaminowego
• Niewydolność nerek – zaburzenia wydalania metabolitów aminokwasów
• Niewydolność nadnerczy – zaburzona gospodarka elektrolitowa
• Niewydolność serca – ryzyko przewodnienia i obrzęków
• Niewydolność płuc – zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

¹⁷

Przeciwwskazania wiekowe

Istotnym przeciwwskazaniem stosowania preparatów Aminomel zawierających kwas L-glutaminowy jest wiek pacjenta poniżej 2 roku życia. Preparaty te nie powinny być stosowane do żywienia pozajelitowego dzieci w tej grupie wiekowej, ponieważ skład aminokwasów, w tym kwasu L-glutaminowego, nie spełnia specyficznych wymagań metabolicznych stawianych preparatom przeznaczonym dla najmłodszych pacjentów.^{18 19}

U dzieci poniżej 2 roku życia metabolizm aminokwasów, w tym kwasu L-glutaminowego, ma specyficzne cechy związane z niedojrzałością układów enzymatycznych i zwiększonymi potrzebami dotyczącymi niektórych aminokwasów. Stosowanie preparatów przeznaczonych dla osób dorosłych może prowadzić do zaburzeń równowagi aminokwasowej i nieprawidłowego rozwoju neurologicznego.²⁰

Kwas L-glutaminowy jako składnik octanu glatirameru

W przypadku preparatu Copaxone, gdzie kwas L-glutaminowy stanowi składnik octanu glatirameru, głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną (octan glatirameru) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.²¹ Octan glatirameru zawiera cztery aminokwasy: kwas L-glutaminowy, L-alaninę, L-tyrozynę i L-lizynę w określonych proporcjach molowych (kwas L-glutaminowy: 0,129-0,153).²²

W kontekście stosowania preparatu Copaxone, przeciwwskazania wynikają z właściwości całej cząsteczki octanu glatirameru, a nie samego kwasu L-glutaminowego jako składnika. Należy jednak pamiętać, że u pacjentów z nadwrażliwością na kwas L-glutaminowy może wystąpić reakcja nadwrażliwości na octan glatirameru.²³

Zawartości kwasu L-glutaminowego w preparatach

^{24 25 26}