tętnica podobojczykowa
Tętnica podobojczykowa (arteria subclavia) to duże naczynie krwionośne, które odchodzi bezpośrednio od łuku aorty po stronie lewej oraz od pnia ramienno-głowowego po stronie prawej. Jest istotnym elementem układu krążenia, dostarczającym krew do kończyny górnej, części szyi oraz ściany klatki piersiowej.
Anatomicznie tętnica podobojczykowa dzieli się na trzy odcinki, rozdzielone przez mięsień pochyły przedni. Z tętnicy podobojczykowej odchodzą ważne gałęzie: tętnica kręgowa, tętnica piersiowa wewnętrzna, pień tarczowo-szyjny oraz pień żebrowo-szyjny. Kontynuacją tętnicy podobojczykowej jest tętnica pachowa, która rozpoczyna się na poziomie zewnętrznego brzegu pierwszego żebra.
W praktyce klinicznej tętnica podobojczykowa ma znaczenie w diagnostyce i leczeniu zespołu górnego otworu klatki piersiowej, zespołu podkradania tętnicy podobojczykowej oraz przy wykonywaniu zabiegów naczyniowych, takich jak pomostowanie aortalno-podobojczykowe czy angioplastyka z implantacją stentu. Jest również wykorzystywana jako dostęp naczyniowy przy zabiegach kardiologicznych oraz jako miejsce pomiaru ciśnienia tętniczego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pierścień naczyniowy – Objawy
Pierścień naczyniowy to wrodzona wada układu sercowo-naczyniowego, w której aorta lub jej odgałęzienia tworzą pierścień uciskający tchawicę i przełyk, prowadząc do objawów oddechowych u 88-94% pacjentów oraz objawów żołądkowo-jelitowych u 40-50%. Dominują stridor, przewlekły kaszel, świszczący oddech, duszność i nawracające infekcje dróg oddechowych, a także dysfagia, krztuszenie się i refluks żołądkowo-przełykowy. Objawy zależą od stopnia zwężenia i wieku pacjenta, z cięższym przebiegiem u niemowląt i łagodniejszym u dorosłych. Typy pierścienia, takie jak podwójny łuk aorty czy lewa tętnica płucna (LPA sling), różnią się ciężkością i czasem manifestacji klinicznej. Nieleczony pierścień może prowadzić do tracheomalacji, przewlekłych infekcji, zaburzeń rozwoju fizycznego i poważnych powikłań, w tym zagrożenia życia.
aspiracyjne zapalenie płuc, astma oskrzelowa, ciśnienie tętnicze, duszność, dysfagia, infekcja dróg oddechowych, kaszel szczekający, laryngomalacja, nieprawidłowa lewa tętnica płucna, niewydolność serca, pierścień naczyniowy, podwójny łuk aorty, prawy łuk aorty, przewód pokarmowy, refluks żołądkowo-przełykowy, sinica, stridor, świszczący oddech, szmer serca, tętnica podobojczykowa, tracheomalacja, układ oddechowy, ulewanie pokarmu, uszkodzenie płuc, wrodzona wada serca, wrodzona wada układu sercowo-naczyniowego, zapalenie płuc, zwapnienie naczyń - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atomoksetyna Medice 25 mg
Badania przedkliniczne atomoksetyny, substancji czynnej preparatu Atomoksetyna Medice, nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa potwierdziły brak istotnych efektów niepożądanych. Maksymalne tolerowane dawki u zwierząt odpowiadały ekspozycji zbliżonej lub nieznacznie wyższej niż u ludzi będących wolnymi metabolizatorami CYP2D6 przy dawce maksymalnej 1,4 mg/kg mc./dobę. W badaniach na młodych szczurach zaobserwowano nieznaczne opóźnienia rozwojowe (np. drożność pochwy, oddzielanie napletka) oraz zmniejszenie masy najądrza i liczby plemników przy dawkach ≥10 mg/kg mc./dobę, jednak bez wpływu na płodność i zdolność reprodukcyjną.
atomoksetyna, AUC, badanie genotoksyczne, drożność pochwy, liczba plemników, masa najądrza, oddzielanie napletka, organogeneza, potencjał rakotwórczy, rozwój neurobehawioralny, tętnica podobojczykowa, tętnica szyjna, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, wczesna resorpcja, zdolność rozrodcza - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół cieśni piersiowej – Diagnostyka i diagnoza
Zespół cieśni piersiowej (TOS) to złożone schorzenie wynikające z ucisku struktur nerwowo-naczyniowych w przestrzeni między obojczykiem a pierwszym żebrem, obejmujące trzy główne typy: neurogenny (nTOS, 90-95% przypadków), żylny (vTOS, 3-5%) oraz tętniczy (aTOS, 1-2%). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym (m.in. testy prowokacyjne: Roosa, Adsona, Eden, Wrighta) oraz badaniach obrazowych (RTG, USG, CT, MRI) i elektrodiagnostycznych (EMG, badanie przewodnictwa nerwowego). Wartości diagnostyczne obejmują m.in. redukcję prędkości przewodzenia nerwów do <85 m/s jako wynik dodatni oraz <60 m/s jako wskazanie do leczenia operacyjnego. Badania naczyniowe, takie jak DSA, CTA, MR angiografia i duplex Doppler, są kluczowe w wykrywaniu zmian naczyniowych, zwłaszcza w vTOS i aTOS. Blokady mięśni schodkowych i piersiowego mniejszego z anestetykiem miejscowym pełnią rolę diagnostyczną i terapeutyczną, potwierdzając miejsce ucisku i prognozując skuteczność leczenia chirurgicznego.
badanie Dopplera, badanie fizykalne, badanie przewodnictwa nerwowego, CT angiografia, elektromiografia, neurogenny zespół cieśni piersiowej, neurografia MR, neuropatia łokciowa, parestezje, radikulopatia szyjna, rezonans magnetyczny, somatosensoryczne potencjały wywołane, splot ramienny, test Adsona, test Roosa, tętnica podobojczykowa, tętniczy zespół cieśni piersiowej, tomografia komputerowa, ultrasonografia, wewnątrznaczyniowa ultrasonografia, zapalenie splotu ramiennego, żebro szyjne, zespół cieśni nadgarstka, zespół cieśni piersiowej, żyła podobojczykowa, żylny zespół cieśni piersiowej - Leksykon chorób i schorzeń
Pierścień naczyniowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Pierścień naczyniowy to wrodzona wada serca, charakteryzująca się nieprawidłowym ułożeniem aorty lub jej gałęzi, które tworzą pierścień uciskający tchawicę i/lub przełyk. Objawy kliniczne zależą od stopnia ucisku i obejmują m.in. stridor, świszczący oddech, nawracające infekcje płucne, dysfagię, refluks żołądkowo-przełykowy oraz trudności w karmieniu. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (CTA, MRI), echokardiografii i bronchoskopii, a ocena funkcji strun głosowych jest istotna przed zabiegiem. Interwencja chirurgiczna jest wskazana u pacjentów z objawami oddechowymi lub pokarmowymi oraz w przypadku istotnego ucisku tchawicy, nawet u pacjentów bezobjawowych, zwłaszcza przy podwójnym łuku aorty, gdzie operację zaleca się w wieku 6-9 miesięcy.
aorta, bezdech, bronchoskopia, dysfagia, dysfunkcja strun głosowych, echokardiografia, ekstubacja, infekcja płucna, łuk aorty, oddział intensywnej terapii, pierścień naczyniowy, podwójny łuk aorty, porażenie strun głosowych, przełyk, przewód piersiowy, refluks żołądkowo-przełykowy, reimplantacja tętnicy, sternotomia, stridor, świszczący oddech, tchawica, tętnica podobojczykowa, torakotomia, tracheobronchomalacja, uchyłek Kommerella, więzadło tętnicze, wrodzona wada serca, wysięk opłucnowy, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół cieśni piersiowej – Etiologia i przyczyny
Zespół cieśni piersiowej (TOS) to złożony stan patologiczny wynikający z ucisku struktur nerwowo-naczyniowych w przestrzeni anatomicznej między dolną częścią szyi a górną częścią klatki piersiowej. Etiologia TOS jest wieloczynnikowa i obejmuje wrodzone anomalie anatomiczne (np. dodatkowe żebro szyjne występujące u 0,5-1% populacji, nieprawidłową budowę pierwszego żebra, włókniste pasma), urazy (stanowiące do 2/3 przypadków, w tym urazy typu „whiplash”, złamania obojczyka lub pierwszego żebra) oraz czynniki funkcjonalne, takie jak powtarzające się ruchy kończyn górnych, nieprawidłowa postawa ciała czy przerost mięśni. TOS występuje częściej u kobiet w wieku 20-40 lat i dzieli się na trzy typy: neurogeniczny (90-95% przypadków, związany z uciskiem na splot ramienny), żylny (3-4%, ucisk na żyłę podobojczykową) oraz tętniczy (około 1%, ucisk na tętnicę podobojczykową). Lokalizacje ucisku obejmują przestrzeń między mięśniami pochyłymi i pierwszym żebrem, przestrzeń między obojczykiem a pierwszym żebrem oraz obszar pod mięśniem piersiowym mniejszym, co wpływa na różnorodność objawów neurologicznych i naczyniowych.
embolizacja dystalna, kifoza piersiowa, krążenie oboczne, napięcie nerwowe, przestrzeń podobojczykowa, splot ramienny, stenoza tętnicy, tętniak, tętnica podobojczykowa, tętniczy zespół cieśni piersiowej, whiplash, włóknienie tkanki, zaburzenie przewodnictwa nerwowego, zakrzep, zakrzepica żylna, żebro szyjne, zespół cieśni piersiowej, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Pageta-Schroettera, złamanie obojczyka, żyła podobojczykowa, żylny zespół cieśni piersiowej - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół cieśni piersiowej – Patofizjologia i mechanizm
Zespół cieśni piersiowej (ZCP) to zespół objawów wynikających z ucisku struktur nerwowo-naczyniowych w obszarze wyjścia klatki piersiowej, klasyfikowany na neurogenny (nZCP, 90-95% przypadków), żylny (vZCP, 3-4%) i tętniczy (aZCP, 1-2%). Patogeneza obejmuje wrodzone i nabyte anomalie kostne (30%, np. żebro szyjne u 29% pacjentów z ZCP) oraz tkanki miękkiej (70%, np. pasma włóknisto-mięśniowe, przerost mięśni pochyłych). nZCP wiąże się z kompresją splotu ramiennego (C5-T1), najczęściej w trójkącie międzypochyłym, powodując ból, parestezje i osłabienie w zależności od segmentu splotu. vZCP to ucisk żyły podobojczykowej prowadzący do zakrzepicy wysiłkowej, natomiast aZCP wiąże się z uciskiem tętnicy podobojczykowej, co może skutkować zwężeniem, tętniakami i powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi. Urazy, powtarzalne ruchy ramienia oraz mechanizm „nutcracker” (zwężenie przestrzeni podobojczykowej przy odwiedzeniu ramienia) są istotnymi czynnikami wyzwalającymi ZCP.
guz Pancoasta, kompresja korzeni nerwowych, mięsień pochyły, nadkrzepliwość, neurogenny zespół cieśni piersiowej, niewydolność kręgowo-podstawna, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przestrzeń podobojczykowa, splot ramienny, tętnica kręgowa, tętnica podobojczykowa, tętniczy zespół cieśni piersiowej, triada Virchowa, uszkodzenie śródbłonka, whiplash, zakrzep, zakrzepica wysiłkowa, zator mózgowy, żebro szyjne, zespół cieśni nadgarstka, zespół cieśni piersiowej, zespół Pageta-Schroettera, żyła podobojczykowa, żylny zespół cieśni piersiowej - Leksykon chorób i schorzeń
Pierścień naczyniowy – Diagnostyka i diagnoza
Pierścień naczyniowy to rzadka wrodzona wada serca (ok. 1% wad wrodzonych), w której aorta lub jej odgałęzienia tworzą strukturę uciskającą tchawicę i/lub przełyk, prowadząc do objawów oddechowych (np. stridor) i dysfagii. Najczęstsze typy to podwójny łuk aorty oraz prawy łuk aorty z aberrantną lewą tętnicą podobojczykową. Diagnostyka opiera się na wysokim podejrzeniu klinicznym, badaniu fizykalnym, zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej, badaniu kontrastowym przełyku (ezofagogram), echokardiografii, tomografii komputerowej (CT) i rezonansie magnetycznym (MRI). CT jest złotym standardem, umożliwiając dokładną ocenę anatomii i ucisku tchawicy oraz przełyku, a prenatalna diagnostyka echokardiograficzna i MRI pozwala na wczesne rozpoznanie i planowanie leczenia. Bronchoskopia i endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego są stosowane w ocenie ciężkich objawów.
angiografia CT, badanie fizykalne, bronchoskopia, cewnikowanie serca, cyfrowa angiografia subtrakcyjna, diagnostyka prenatalna, diagnostyka różnicowa, duszność, dysfagia, echokardiografia, echokardiografia płodowa, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, ezofagogram, interwencja chirurgiczna, pierścień naczyniowy, podwójny łuk aorty, prawy łuk aorty, refluks żołądkowo-przełykowy, rezonans magnetyczny, rezonans magnetyczny płodu, stridor, tętnica podobojczykowa, tomografia komputerowa, wrodzona wada serca, zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej - Leksykon chorób i schorzeń
Pierścień naczyniowy – Etiologia i przyczyny
Pierścień naczyniowy to rzadka wrodzona wada serca (<1% wszystkich wad), powstająca na skutek nieprawidłowego rozwoju łuków aorty w embriogenezie, prowadząca do utworzenia pierścienia naczyniowego uciskającego tchawicę i/lub przełyk. Najczęstsze typy to podwójny łuk aorty (40-60% przypadków) oraz prawy łuk aorty z lewą tętnicą podobojczykową i lewym więzadłem tętniczym (12-30%). Etiologia obejmuje zaburzenia inwolucji łuków aorty w 4-8 tygodniu rozwoju płodowego. Występują powiązania genetyczne, m.in. delecja 22q11 (zespół DiGeorge'a), trisomie 21 i 18, a także czynniki środowiskowe w ciąży (cukrzyca, różyczka, leki teratogenne, palenie, alkohol). W 12% przypadków współistnieją inne wady serca, np. ubytek przegrody międzykomorowej (VSD) lub tetralogia Fallota.
anomalia naczyniowa, aorta grzbietowa, delecja 22q11, delecja chromosomowa, embriogeneza, inwolucja, łuk aorty, pierścień naczyniowy, podwójny łuk aorty, prawy łuk aorty, stridor, świszczący oddech, tętnica płucna, tętnica podobojczykowa, tetralogia Fallota, trisomia 18, trisomia 21, ubytek przegrody międzykomorowej, ucisk przełyku, ucisk tchawicy, VSD, więzadło tętnicze, wrodzona wada serca, zespół DiGeorge’a, zespół Downa - Leksykon chorób i schorzeń
Pierścień naczyniowy – Patofizjologia i mechanizm
Pierścień naczyniowy to rzadka wrodzona anomalia układu naczyniowego, polegająca na nieprawidłowej konfiguracji łuku aorty lub naczyń okołotchawiczych, które całkowicie lub częściowo otaczają tchawicę i przełyk, powodując ich ucisk. Najczęstszym objawowym typem jest podwójny łuk aorty, gdzie aorta wstępująca dzieli się na prawy i lewy łuk, otaczając drogi oddechowe i przełyk. Objawy kliniczne zależą od stopnia ucisku i obejmują stridor, duszność, szczekający kaszel, nawracające infekcje dróg oddechowych oraz dysfagię i zaburzenia karmienia. Diagnostyka i zrozumienie embriologii łuku aorty są kluczowe, gdyż pierścień powstaje na skutek nieprawidłowej regresji jednego z sześciu embrionalnych łuków skrzelowych. Nieleczone pierścienie mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak tracheomalacja, epizody hipoksji, a nawet nagła śmierć.
aorta grzbietowa, aorta wstępująca, aorta zstępująca, aortopeksja, dysfagia, laryngomalacja, łuk skrzelowy, pętla tętnicy płucnej, pierścień naczyniowy, podwójny łuk aorty, przełożenie wielkich pni tętniczych, sternotomia, stridor, tętnica podobojczykowa, tetralogia Fallota, torakotomia, tracheobronchomalacja, tracheomalacja, uchyłek Kommerella, więzadło tętnicze, zespół delecji 22q11, zespół DiGeorge’a - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atofab 10 mg
Atomoksetyna, substancja czynna preparatu Atofab, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym obejmującym farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa. Wyniki nie wskazują na istotne zagrożenia dla człowieka. Maksymalne tolerowane dawki w badaniach nieklinicznych generowały ekspozycję na atomoksetynę zbliżoną lub nieznacznie wyższą niż u osób z wolno metabolizującym CYP2D6 przy maksymalnej zalecanej dawce dobowej 1,4 mg/kg mc. Badania na młodych szczurach wykazały nieznaczne opóźnienia w rozwoju drożności pochwy, opóźnienia w oddzielaniu napletka oraz zmniejszenie masy najądrza i liczby plemników przy dawkach ≥10 mg/kg mc./dobę, jednak bez wpływu na płodność i zdolność reprodukcyjną.
atomoksetyna, badanie farmakologiczne, cytochrom CYP2D6, drożność pochwy, genotoksyczność, liczba plemników, masa najądrza, oddzielanie napletka, organogeneza, parametry farmakokinetyczne, płodność, rakotwórczość, rozwój neurobehawioralny, tętnica podobojczykowa, tętnica szyjna, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa, wczesna resorpcja - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół cieśni piersiowej – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół cieśni piersiowej (TOS) to zespół objawów wynikających z ucisku nerwów splotu ramiennego lub naczyń podobojczykowych w przestrzeni między obojczykiem a pierwszym żebrem. Wyróżnia się trzy typy: neurogenny (najczęstszy), żylny oraz tętniczy (najrzadszy). Objawy obejmują ból barku i szyi, drętwienie, mrowienie, osłabienie kończyny, a przy ucisku naczyń – obrzęk, zaburzenia krążenia i zmiany koloru skóry. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu fizykalnym, gdyż brak jest złotego standardu. Opieka pielęgniarska koncentruje się na ocenie bólu (z wykorzystaniem standaryzowanych skal), monitorowaniu funkcji oddechowych i krążenia kończyny, wsparciu fizjoterapii oraz edukacji pacjenta w zakresie modyfikacji aktywności i technik relaksacyjnych.
blokada nerwowa, chylothorax, cieśń piersiowa, dodatkowe żebro szyjne, lek trombolityczny, martwica tkanki, mięsień piersiowy, neurogenny zespół cieśni piersiowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odma opłucnowa, profilaktyka przeciwzakrzepowa, skalenektomia, splot ramienny, temblak, tętnica podobojczykowa, tętniczy zespół cieśni piersiowej, toksyna botulinowa, zakrzep, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół cieśni piersiowej, żyła podobojczykowa, żylny zespół cieśni piersiowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atofab 25 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania atomoksetyny, substancji czynnej leku Atofab, nie wykazały istotnych zagrożeń toksykologicznych, genotoksycznych ani rakotwórczych. Badania obejmowały wielokrotne podawanie, ocenę wpływu na rozród i rozwój potomstwa oraz potencjał neurobehawioralny u młodych szczurów. Maksymalne tolerowane dawki u zwierząt odpowiadały ekspozycji zbliżonej do tej u pacjentów z wolno metabolizującym układem CYP2D6 przy dawce dobowej 1,4 mg/kg mc. Zaobserwowano nieznaczne opóźnienia rozwojowe (np. drożność pochwy, oddzielanie napletka przy dawkach ≥10 mg/kg mc./dobę), zmniejszenie masy najądrza oraz liczby plemników, jednak bez wpływu na płodność i zdolność rozrodczą. Znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje nieustalone.
atomoksetyna, atomoksetyna niezwiązana, CYP2D6, drożność pochwy, ekspozycja na lek, genotoksyczność, liczba plemników, najądrze, oddzielanie napletka, organogeneza, pole pod krzywą stężenia, potencjał kancerogenny, resorpcja płodu, rozwój neurobehawioralny, teratogenność, tętnica podobojczykowa, tętnica szyjna, toksyczność wielokrotnego podania - Leksykon chorób i schorzeń
Takayasu arteritis – Epidemiologia
Takayasu arteritis (TAK) to przewlekłe zapalenie dużych naczyń, głównie aorty i jej odgałęzień oraz tętnic płucnych, o zróżnicowanej częstości występowania geograficznego. Najwyższa chorobowość odnotowana jest w Japonii (40/milion), podczas gdy w USA wynosi 0,9/milion. Średnia światowa zapadalność to około 2,6/milion rocznie, z regionalnymi różnicami: Japonia i Korea 1-2/milion, Europa 0,4-1,5/milion, Polska 0,92/milion. Choroba dotyka głównie kobiety (80-90% przypadków, stosunek kobiet do mężczyzn średnio 9:1) i osoby młode, ze szczytem zachorowań w wieku 15-30 lat. Występują różnice etniczne w lokalizacji zmian naczyniowych, np. u Japończyków częściej zajęty jest łuk aorty, a u Hindusów aorta brzuszna. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, zwłaszcza angiografii i rezonansie magnetycznym, które pozwalają ocenić zwężenia i zmiany zapalne naczyń.
angiografia, aorta, aorta brzuszna, ból głowy, choroba autoimmunologiczna, choroba bez tętna, chorobowość, chromanie przestankowe, dyskomfort w klatce piersiowej, gorączka, gruźlica, incydent naczyniowo-mózgowy, łuk aorty, nadciśnienie tętnicze, niedomykalność aortalna, niewydolność serca, nowotwór hematologiczny, parametr zapalny, pogorszenie widzenia, rezonans magnetyczny, Takayasu arteritis, tętniak aorty, tętnica płucna, tętnica podobojczykowa, zakrzepica płucna, zapadalność, zapalenie naczyń, zastoinowa niewydolność serca, złe samopoczucie, zwężenie naczyń, zwężenie tętnicy nerkowej