polietylenoglikol
Polietylenoglikol (PEG) to polimer syntetyczny o dużym znaczeniu w medycynie i farmacji. Jest to związek chemiczny składający się z łańcucha powtarzających się jednostek tlenku etylenu. W zależności od długości łańcucha, PEG może występować w formie ciekłej lub stałej i wykazuje różne właściwości fizykochemiczne.
W medycynie PEG znajduje szerokie zastosowanie jako substancja pomocnicza w produkcji leków, gdzie pełni rolę nośnika substancji czynnych, umożliwiając ich kontrolowane uwalnianie. Polietylenoglikol stosowany jest również jako składnik preparatów przeczyszczających (np. w przygotowaniu do kolonoskopii), płynów do dializ, a także jako składnik kremów i maści o działaniu nawilżającym.
Pegylacja, czyli proces przyłączania cząsteczek PEG do białek, peptydów czy innych cząsteczek aktywnych biologicznie, jest ważną metodą modyfikacji leków. Zwiększa ona rozpuszczalność substancji leczniczych w wodzie, wydłuża czas ich półtrwania w organizmie oraz zmniejsza immunogenność, co przekłada się na poprawę skuteczności terapeutycznej i bezpieczeństwa stosowania leków.
W ostatnich latach polietylenoglikol zyskał dodatkową uwagę jako składnik niektórych szczepionek mRNA przeciw COVID-19, gdzie służy jako nośnik dla nanocząstek lipidowych zawierających kwas rybonukleinowy. Należy jednak pamiętać, że u niewielkiego odsetka pacjentów PEG może wywoływać reakcje alergiczne, co stanowi istotny aspekt bezpieczeństwa jego stosowania w produktach medycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Sermion 30 mg
Produkt leczniczy Sermion w dawce 30 mg zawiera nicergolinę jako substancję czynną i jest dostępny w formie tabletek powlekanych o charakterystycznym żółtym kolorze, okrągłym kształcie i obustronnym wypukleniu. Tabletki zawierają substancje pomocnicze takie jak celuloza mikrokrystaliczna, wapnia wodorofosforan dwuwodny, sól sodowa karboksymetylocelulozy oraz magnezu stearynian, które wspomagają proces tabletkowania i rozpad leku. Otoczka tabletek składa się z hydroksypropylometylocelulozy, silikonu, polietylenoglikolu 6000, żelaza tlenku żółtego (E172), tytanu dwutlenku, wosku Carnauba oraz talku, co ułatwia połykanie i maskuje smak substancji czynnej, zwiększając compliance pacjenta.
blister PVC/PVDC, celuloza mikrokrystaliczna, compliance, hydroksypropylometyloceluloza, magnezu stearynian, nicergolina, niezgodność farmaceutyczna, odpad farmaceutyczny, okres ważności leku, podanie doustne, polietylenoglikol, tabletka powlekana, tytanu dwutlenek, wapnia wodorofosforan dwuwodny, wosk carnauba, żelaza tlenek żółty - Leksykon leków
Skład i postać leku – Atomoksetyna Medice 10 mg
Produkt leczniczy Atomoksetyna Medice dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 10 mg, 18 mg, 25 mg oraz 40 mg chlorowodorku atomoksetyny. Tabletki mają charakterystyczny biały kolor i owalny kształt, z wytłoczonym oznaczeniem dawki na jednej stronie, co ułatwia identyfikację preparatu. Wymiary tabletek różnią się w zależności od dawki: 10 mg i 18 mg mają około 14,1 mm × 6,1 mm, natomiast 25 mg i 40 mg około 10,4 mm × 4,5 mm. Substancje pomocnicze w rdzeniu to m.in. wapnia wodorofosforan, celuloza mikrokrystaliczna, kroskarmeloza sodowa oraz magnezu stearynian, natomiast otoczka zawiera alkohol poliwinylowy, makrogol 4000, talk i tytanu dwutlenek (E 171).
alkohol poliwinylowy, atomoksetyna, blister PVC/PVDC/Aluminium, celuloza mikrokrystaliczna, chlorowodorek atomoksetyny, dwutlenek tytanu, kroskarmeloza sodowa, magnezu stearynian, makrogol 4000, niezgodność farmaceutyczna, polietylenoglikol, substancja błonotwórcza, substancja poślizgowa, substancja przeciwzbrylająca, substancja rozsadzająca, tabletka powlekana, wapnia fosforan, wapnia wodorofosforan - Leksykon substancji czynnych
Makrogol – Dawkowanie i sposób podawania
Makrogol (polietylenoglikol, PEG) jest szeroko stosowanym środkiem osmotycznym w leczeniu zaparć przewlekłych oraz w przygotowaniu jelita do badań diagnostycznych i zabiegów chirurgicznych. Dawkowanie zależy od wieku pacjenta, wskazania oraz postaci preparatu. U dorosłych w leczeniu zaparć stosuje się zazwyczaj 10-20 g makrogolu (np. Forlax, Macrogol Aurovitas) raz dziennie, rozpuszczone w 50 ml wody, maksymalnie przez 2 tygodnie. Dla dzieci dawki są odpowiednio zmniejszone (np. Pegorion Junior 6 g/dobę dla dzieci 2-3 lata). W przypadku zaklinowania stolca stosuje się wyższe dawki, np. Duphagol 8 saszetek na dobę przez maksymalnie 3 dni, z podziałem dawki u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (nie więcej niż 2 saszetki na godzinę). Preparaty do oczyszczania jelita (Clensia, Moviprep, Plenvu, Klean-Prep, Olopeg) wymagają podania większych objętości roztworów (2-4 litry) według schematów podawania dostosowanych do terminu badania.
choroba Parkinsona, kamienie kałowe, klirens kreatyniny, makrogol, niewydolność nerek, oczyszczenie jelita, polietylenoglikol, preparat Clensia, przygotowanie jelita, stwardnienie rozsiane, ząbkowanie niemowląt, zablokowanie jelita, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaklinowanie stolca, zaparcie, zaparcie przewlekłe, żel stomatologiczny, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Vagifem 10 mcg
Vagifem to lek w postaci tabletek dopochwowych zawierających 10 mikrogramów estradiolu półwodnego jako substancji czynnej. Tabletki są białe, powlekane, dwuwypukłe, o średnicy 6 mm, z wytłoczonym napisem NOVO 278. Skład pomocniczy obejmuje hypromelozę, laktozę jednowodną, skrobię kukurydzianą oraz magnezu stearynian w rdzeniu, a także hypromelozę i makrogol 6000 w otoczce. Produkt jest przeznaczony do aplikacji dopochwowej za pomocą jednorazowego aplikatora z polietylenu/polipropylenu, co zapewnia precyzyjne i higieniczne podanie leku. Należy zwrócić uwagę na obecność laktozy, co jest istotne u pacjentów z jej nietolerancją.
17β-estradiol, aplikacja dopochwowa, estradiol, estradiol półwodny, hypromeloza, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, makrogol 6000, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, polietylenoglikol, postać farmaceutyczna, skrobia kukurydziana, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka dopochwowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Elymbus 0,1 mg/g
Produkt leczniczy Elymbus to żel do oczu zawierający bimatoprost w stężeniu 0,1 mg/g, o pH 6,9-7,9 i osmolalności 250-350 mosmol/kg. Formuła żelu oparta jest na karbomerze 974P, sorbitolu, sodzie octanowej trójwodnej, makrogolu 4000 oraz sodzie wodorotlenkowej, co zapewnia odpowiednią lepkość, stabilizację pH oraz właściwości reologiczne preparatu. Elymbus jest pakowany w pojemniki jednodawkowe LDPE, każdy zawierający 0,3 g żelu, co eliminuje konieczność stosowania konserwantów i minimalizuje ryzyko miejscowych działań niepożądanych. Preparat dostępny jest w opakowaniach zawierających 10, 30 lub 90 pojemników jednodawkowych, z zaleceniem natychmiastowego użycia po otwarciu pojedynczego pojemnika i wyrzucenia go po aplikacji.
bimatoprost, Elymbus, karbomer, kwas akrylowy, makrogol, miejscowa reakcja niepożądana, octan sodu, osmolalność, pH, pojemnik jednodawkowy, polietylen o niskiej gęstości, polietylenoglikol, sorbitol, sterylność preparatu, system buforowy, właściwości reologiczne, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu, żel do oczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Soltopin 20 mg/g
Mupirocyna w stężeniu 20 mg/g (Soltopin) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na mupirocynę lub substancje pomocnicze, w tym butylohydroksytoluen (E 321), który może wywoływać miejscowe reakcje alergiczne. Preparatu nie należy stosować na błony śluzowe oczu i nosa ze względu na ryzyko podrażnień, zaburzeń widzenia oraz innych działań niepożądanych. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii i minimalizacji ryzyka powikłań. Ponadto, stosowanie Soltopinu powinno być ostrożnie rozważone u pacjentów z rozległymi uszkodzeniami skóry, ze względu na zwiększone ryzyko systemowego wchłaniania mupirocyny, a także u osób z historią nadwrażliwości na inne miejscowe antybiotyki. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy uwzględnić potencjalne obciążenie wynikające ze stosowania polietylenoglikolu, obecnego w preparacie jako substancja pomocnicza. Maść o jednolitej, białawej konsystencji zawiera 20 mg mupirocyny na gram, co determinuje jej dawkowanie i sposób aplikacji.
antybiotyk miejscowy, butylohydroksytoluen, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, maść, mupirocyna, nadwrażliwość na substancję czynną, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie skóry, polietylenoglikol, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, substancja pomocnicza, uszkodzenie skóry, wchłanianie substancji czynnej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie widzenia - Leksykon leków
Skład i postać leku – Xartan 50 mg
Xartan jest lekiem dostępnym w formie tabletek powlekanych o dawce 50 mg losartanu potasu (Losartanum kalicum). Tabletki mają charakterystyczny, jasno pomarańczowy kolor, uzyskany dzięki obecności tlenków żelaza (E 172) w otoczce. Substancją pomocniczą, na którą należy zwrócić uwagę, jest laktoza jednowodna, co ma znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy. Skład tabletek obejmuje zarówno składniki rdzenia (m.in. celuloza mikrokrystaliczna, karboksymetyloskrobia sodowa, magnezu stearynian), jak i otoczki (hypromeloza, polietylenoglikol 3000, triacetyna, tlenki żelaza). Powlekanie tabletek ułatwia ich połykanie oraz maskuje smak losartanu.
celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, hypromeloza, karboksymetyloskrobia sodowa, laktoza jednowodna, losartan potasu, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, polietylenoglikol, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja o znanym działaniu, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty, triacetyna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Macmiror 200 mg
Macmiror w postaci tabletek powlekanych zawiera 200 mg nifuratelu jako substancji czynnej w jednej tabletce. Preparat zawiera również 150 mg sacharozy, co jest istotne w kontekście pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi, np. cukrzycą. Tabletki zawierają ponadto szereg substancji pomocniczych, takich jak skrobia kukurydziana, polietylenoglikol 6000, talk, magnezu stearynian, magnezu węglan, skrobia ryżowa, żelatyna, guma arabska, tytanu dwutlenek oraz wosk E, które pełnią funkcje wypełniaczy, środków poślizgowych, alkalizujących, wiążących oraz nadających powłoce odpowiednie właściwości fizykochemiczne i estetyczne. Powłoczka tabletek chroni substancję czynną przed czynnikami zewnętrznymi oraz maskuje smak i zapach nifuratelu, ułatwiając podawanie leku. Produkt jest dostępny w opakowaniach zawierających 20 tabletek, umieszczonych w blistrach z aluminium i PVC, przechowywanych w temperaturze poniżej 25°C, co zapewnia stabilność leku przez okres 5 lat od daty produkcji. Nie zgłoszono niezgodności farmaceutycznych ani interakcji fizykochemicznych z innymi lekami podczas jednoczesnego stosowania. Niewykorzystane tabletki należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi odpadów farmaceutycznych. Brak specjalnych wymagań dotyczących usuwania produktu podkreśla jego bezpieczeństwo w zakresie gospodarki odpadami medycznymi.
dwutlenek tytanu, guma arabska, interakcja fizykochemiczna, niezgodność farmaceutyczna, nifuratel, okres ważności, polietylenoglikol, sacharoza, skrobia kukurydziana, skrobia ryżowa, środek alkalizujący, środek poślizgowy, stabilność preparatu, stearynian magnezu, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja przeciwzbrylająca, substancja wiążąca, substancja wypełniająca, tabletka powlekana, węglan magnezu, żelatyna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Olimestra 10 mg
Olimestra to lek przeciwnadciśnieniowy zawierający olmesartan medoksomil w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, dostępny w formie tabletek powlekanych o różnej wielkości i kształcie, oznaczonych odpowiednio S1, S2 i S3. Substancja czynna działa jako antagonista receptora angiotensyny II, co umożliwia skuteczne obniżenie ciśnienia tętniczego. Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilościach 54,63 mg (10 mg), 109,25 mg (20 mg) oraz 218,50 mg (40 mg), co jest istotne przy ocenie stosowania u pacjentów z nietolerancją laktozy. Skład pomocniczy obejmuje m.in. celulozę mikrokrystaliczną, hydroksypropylocelulozę, magnezu stearynian oraz powłokę Opadry II zawierającą tytanu dwutlenek (E 171), talk, makrogol 3000 i alkohol poliwinylowy częściowo hydrolizowany.
alkohol poliwinylowy, antagonista receptora angiotensyny II, blister OPA/Aluminium/PVC/Aluminium, celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, hydroksypropyloceluloza, laktoza jednowodna, makrogol, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, olmesartan medoksomil, pojemnik HDPE, polietylenoglikol, środek rozsadzający, stearynian magnezu, substancja smarująca, tabletka powlekana