nieswoiste wrzodziejące zapalenie okrężnicy
Nieswoiste wrzodziejące zapalenie okrężnicy (colitis ulcerosa, CU) to przewlekła choroba zapalna jelita grubego o podłożu autoimmunologicznym. Charakteryzuje się nawracającymi stanami zapalnymi błony śluzowej jelita grubego, które rozpoczynają się w odbytnicy i mogą rozszerzać się proksymalnie, obejmując całe jelito grube.
Etiologia CU pozostaje nie w pełni wyjaśniona, ale uważa się, że w patogenezie uczestniczą czynniki genetyczne, środowiskowe, zaburzenia mikrobioty jelitowej oraz nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna. Głównymi objawami są biegunka z domieszką krwi, ból brzucha, parcia naglące, a w ciężkich przypadkach gorączka, utrata masy ciała i niedokrwistość.
Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniach endoskopowych (kolonoskopia z pobraniem wycinków), badaniach laboratoryjnych oraz obrazowych. Leczenie jest wielokierunkowe i obejmuje farmakoterapię (aminosalicylany, glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne, leki biologiczne), a w przypadkach opornych na leczenie lub powikłań – interwencję chirurgiczną.
Choroba ma przebieg przewlekły z okresami zaostrzeń i remisji. Pacjenci z CU wymagają regularnej kontroli lekarskiej ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju raka jelita grubego. Nowoczesne schematy terapeutyczne znacząco poprawiły jakość życia pacjentów i zmniejszyły konieczność interwencji chirurgicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Prednizon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Prednizon, jako silny glikokortykosteroid, wykazuje szerokie spektrum działania klinicznego, jednak jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko immunosupresji i powikłań zakaźnych, w tym reaktywacji zakażeń utajonych takich jak gruźlica czy wirusowe zapalenie wątroby typu B. U pacjentów z gruźlicą utajoną lub dodatnią próbą tuberkulinową konieczna jest ścisła obserwacja, a w przypadku długotrwałej terapii profilaktyka przeciwgruźlicza. Prednizon jest przeciwwskazany w układowych zakażeniach grzybiczych, a jego stosowanie w zakażeniach leczonych amfoterycyną B wymaga monitorowania ryzyka niewydolności krążenia i hipokaliemii. Ponadto, u pacjentów z podejrzeniem pełzakowicy lub węgornicy należy wykluczyć te zakażenia przed rozpoczęciem terapii. Stosowanie prednizonu wiąże się z koniecznością unikania żywych szczepionek wirusowych na około 8 tygodni przed i 2 tygodnie po szczepieniu, a także z ryzykiem ciężkiego przebiegu chorób wirusowych, takich jak ospa wietrzna i odra, szczególnie u dzieci i osób z upośledzoną odpornością.
amfoterycyna B, bradykardia, centralna surowicza chorioretinopatia, fluorochinolon, glikokortykosteroid, gruźlica utajona, guz chromochłonny, HBsAg, hiperlipidemia, hipoalbuminemia, hipokaliemia, hipoprotombinemia, immunosupresja, jaskra, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwosteoporotyczny, marskość wątroby, myasthenia gravis, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nieswoiste wrzodziejące zapalenie okrężnicy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, pełzak czerwonki, pełzakowica, perforacja przewodu pokarmowego, perforacja rogówki, poliomyelitis, półpasiec, półpasiec oczny, próba tuberkulinowa, reakcja anafilaktyczna, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, uchyłkowatość jelit, węgornica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie utajone, zapalenie otrzewnej, zapalenie przełyku, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność krążenia, zerwanie ścięgna, zespół odstawienia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Encorton
Prednizon, zawarty w leku Encorton, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne przeciwwskazania i potencjalne działania niepożądane. Jest przeciwwskazany u pacjentów z układowymi zakażeniami grzybiczymi, a jego stosowanie może maskować objawy infekcji i obniżać odporność. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkiego przebiegu ospy wietrznej i odry u pacjentów leczonych prednizonem. U osób z podejrzeniem pełzakowicy, zwłaszcza pochodzących z krajów tropikalnych, konieczne jest wykluczenie zakażenia przed terapią. Prednizon nie powinien być stosowany z żywymi szczepionkami wirusowymi, a podanie inaktywowanych szczepionek może nie wywołać odpowiedzi immunologicznej, z wyjątkiem terapii substytucyjnej. W gruźlicy aktywnej prednizon stosuje się tylko w przypadkach rozsianych lub piorunujących, zawsze łącznie z leczeniem przeciwgruźliczym, a u pacjentów z gruźlicą utajoną konieczna jest profilaktyka i monitorowanie. Dawkę prednizonu należy redukować stopniowo, aby uniknąć niewydolności kory nadnerczy i zespołu odstawienia, a leczenie powinno być prowadzone w najmniejszych skutecznych dawkach.
amfoterycyna B, bezsenność, choroba Addisona, cukrzyca, euforia, glikokortykosteroid, hiperlipidemia, hipoalbuminemia, hipokaliemia, hipoprotrombiemia, jaskra, kwas acetylosalicylowy, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nieswoiste wrzodziejące zapalenie okrężnicy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, osteoporoza, pełzakowica, perforacja jelita, półpasiec oczny, prednizon, ropień, terapia substytucyjna, uchyłkowatość jelit, wrzód trawienny, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół odstawienia glikokortykosteroidów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Encorton
Prednizon, stosowany w terapii, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nasilenia zakażeń, zwłaszcza grzybiczych, gdzie jest przeciwwskazany przy układowych infekcjach grzybiczych. Może maskować objawy zakażeń i obniżać odporność, co zwiększa ryzyko ciężkich przebiegów chorób zakaźnych, takich jak ospa wietrzna czy odra. U pacjentów z biegunką o nieznanej etiologii lub pochodzących z obszarów tropikalnych należy wykluczyć pełzakowicę przed rozpoczęciem terapii. Prednizon jest przeciwwskazany do stosowania z żywymi szczepionkami wirusowymi, a szczepienia inaktywowanymi mogą nie wywołać odpowiedniej odpowiedzi immunologicznej, z wyjątkiem terapii substytucyjnej. W gruźlicy aktywnej prednizon stosuje się tylko w przypadkach rozsianych lub piorunujących, zawsze z równoczesnym leczeniem przeciwgruźliczym, a u pacjentów z gruźlicą utajoną konieczna jest profilaktyka i ścisła obserwacja.
amfoterycyna B, choroba Addisona, chwiejność emocjonalna, cukrzyca, Encorton, glikokortykosteroid, gruźlica czynna, gruźlica rozsiana, hiperlipidemia, hipoalbuminemia, hipokaliemia, hipoprotrombinemnia, jaskra, kwas acetylosalicylowy, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nieswoiste wrzodziejące zapalenie okrężnicy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odra, ospa wietrzna, osteoporoza, pełzak czerwonki, pełzakowica, perforacja rogówki, półpasiec oczny, prednizon, próba tuberkulinowa, uchyłkowatość jelit, uszkodzenie nerwu wzrokowego, wrzód trawienny, wtórne zakażenie grzybicze, zaćma, zakażenie grzybicze układowe, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność krążenia, zawał serca, zespół odstawienia glikokortykosteroidów