Specjalne ostrzeżenia
Encorton

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Encorton (prednizon)

Stosowanie prednizonu wymaga szczególnej ostrożności i świadomości potencjalnych zagrożeń, które mogą wystąpić w trakcie terapii. Poniżej przedstawiono kluczowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania leku Encorton, które powinny być uwzględnione podczas planowania i prowadzenia leczenia.¹

Zakażenia i odporność

Prednizon może znacząco wpływać na przebieg i ryzyko wystąpienia zakażeń. Jest on przeciwwskazany u pacjentów z układowymi zakażeniami grzybiczymi ze względu na ryzyko nasilenia tych zakażeń. Warto zaznaczyć, że w przypadku zakażeń grzybiczych leczonych amfoterycyną B, prednizon może być niekiedy stosowany w celu zmniejszenia jej działań niepożądanych, jednak należy pamiętać, że w takich przypadkach może powodować zastoinową niewydolność krążenia, powiększenie serca oraz ciężką hipokaliemię.²

Prednizon może maskować objawy zakażenia, zmniejszać odporność na zakażenie i zmniejszać zdolność organizmu do lokalizacji infekcji. Pacjenci leczeni kortykosteroidami powinni szczególnie unikać ekspozycji na ospę wietrzną i odrę, ponieważ zakażenie tymi patogenami u osób przyjmujących prednizon może mieć znacznie cięższy przebieg, nawet zakończony zgonem.³

Lek może również ujawniać utajoną pełzakowicę. U osób przybyłych z krajów tropikalnych lub pacjentów z biegunką o nieznanej przyczynie, należy wykluczyć zakażenie pełzakiem czerwonki przed rozpoczęciem leczenia glikokortykosteroidami.⁴

Szczepienia

Pacjentów leczonych prednizonem nie należy szczepić żywymi szczepionkami wirusowymi. Podanie inaktywowanej szczepionki wirusowej lub bakteryjnej może nie wywołać oczekiwanego wzrostu poziomu przeciwciał, chyba że szczepienie stosuje się u pacjentów otrzymujących glikokortykosteroidy jako leczenie substytucyjne, np. w chorobie Addisona.⁵

Gruźlica

Podawanie prednizonu pacjentom z czynną gruźlicą powinno być ograniczone tylko do przypadków gruźlicy rozsianej lub o przebiegu piorunującym i zawsze przy jednoczesnym leczeniu przeciwgruźliczym. Pacjenci z gruźlicą utajoną lub dodatnią próbą tuberkulinową otrzymujący prednizon powinni być dokładnie obserwowani w celu wykrycia ewentualnego rozwoju aktywnej gruźlicy. W przypadku długotrwałego stosowania glikokortykosteroidów, pacjenci ci powinni otrzymywać profilaktycznie leki przeciwgruźlicze.⁶

Przerwanie leczenia

Nagłe zaprzestanie leczenia prednizonem może spowodować wystąpienie niewydolności kory nadnerczy, dlatego należy dawkę prednizonu zmniejszać stopniowo. Schemat zmniejszania dawki powinien być dostosowany indywidualnie i zależy od:⁷

• rodzaju choroby
• okresu leczenia
• wielkości stosowanej dawki
• indywidualnej reakcji pacjenta

Przerwanie leczenia po długotrwałym stosowaniu może wywołać objawy zespołu odstawienia glikokortykosteroidów, takie jak: gorączka, bóle mięśni i stawów, złe samopoczucie. Co istotne, objawy te mogą wystąpić nawet w przypadku, gdy nie stwierdza się niewydolności kory nadnerczy.⁸

Sytuacje szczególne wymagające ostrożności

U pacjentów leczonych kortykosteroidami, w sytuacji zwiększonego stresu (np. zabiegi chirurgiczne, poważna choroba, uraz) może wystąpić konieczność podania zwiększonej dawki szybko działającego glikokortykosteroidu.⁹

Prednizon należy stosować w najmniejszych skutecznych dawkach. Jeśli możliwe jest zmniejszenie dawki, należy to robić stopniowo.¹⁰

U pacjentów z niedoczynnością tarczycy lub marskością wątroby prednizon wykazuje silniejsze działanie, co należy uwzględnić przy ustalaniu dawkowania.¹¹

W przypadku półpaśca ocznego należy stosować prednizon z dużą ostrożnością ze względu na ryzyko perforacji rogówki.¹²

Zaburzenia psychiczne

Podczas stosowania prednizonu mogą wystąpić zaburzenia psychiczne, takie jak:¹³

• euforia
• bezsenność
• nagłe zmiany nastroju
• zaburzenia osobowości
• ciężka depresja
• objawy psychozy

Istniejąca wcześniej chwiejność emocjonalna lub skłonności psychotyczne mogą nasilać się podczas leczenia prednizonem, co wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego.¹⁴

Szczególne interakcje lekowe

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego leczenia kwasem acetylosalicylowym i prednizonem u pacjentów z hipoprotrombinemią.¹⁵

Schorzenia wymagające szczególnej uwagi podczas stosowania prednizonu

Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu prednizonu u pacjentów z następującymi schorzeniami:¹⁶

• Zaburzenia przewodu pokarmowego:
  • nieswoiste wrzodziejące zapalenie okrężnicy (szczególnie jeśli istnieje zagrożenie perforacją)
  • ropnie lub inne ropne zakażenia
  • uchyłkowatość jelit
  • świeże zespolenia jelitowe
  • czynny lub utajony wrzód trawienny
  • zapalenie przełyku
  • zapalenie żołądka
• Zaburzenia endokrynologiczne:
  • nadczynność tarczycy
  • niedoczynność tarczycy
  • cukrzyca
  • hiperlipidemia
• Zaburzenia nefrologiczne:
  • niewydolność nerek
• Zaburzenia sercowo-naczyniowe:
  • nadciśnienie tętnicze
  • choroby serca
  • zastoinowa niewydolność krążenia
  • ostatnio przebyty zawał serca
• Inne schorzenia:
  • osteoporoza
  • myasthenia gravis (miastenia)
  • upośledzona czynność wątroby
  • jaskra
  • zakażenia grzybicze lub wirusowe
  • hipoalbuminemia

Powikłania oczne

Długotrwałe stosowanie prednizonu może powodować zaburzenia okulistyczne takie jak:¹⁷

• zaćma
• jaskra z możliwością uszkodzenia nerwów wzrokowych

Ponadto, przewlekłe leczenie tym lekiem może zwiększać ryzyko wtórnych zakażeń grzybiczych lub wirusowych oczu.¹⁸