niewydolność kory nadnerczy wtórna
Wskazanie

Niewydolność kory nadnerczy wtórna to zaburzenie, w którym dochodzi do zmniejszonej produkcji kortyzolu z powodu niewystarczającej stymulacji nadnerczy przez ACTH (hormon adrenokortykotropowy) wydzielany przez przysadkę mózgową. W przeciwieństwie do pierwotnej niewydolności kory nadnerczy (choroby Addisona), w postaci wtórnej zazwyczaj zachowana jest produkcja aldosteronu, ponieważ jest ona regulowana głównie przez układ renina-angiotensyna-aldosteron.

Wtórna niewydolność kory nadnerczy występuje najczęściej w wyniku długotrwałego stosowania glikokortykosteroidów (które hamują oś przysadkowo-nadnerczową), po operacjach przysadki, z powodu guzów przysadki, po urazach głowy, lub w przebiegu chorób autoimmunologicznych. Objawy mogą obejmować przewlekłe zmęczenie, osłabienie, utratę masy ciała, hipoglikemię, hipotensję oraz hiperpigmentację skóry (choć ta ostatnia jest bardziej charakterystyczna dla pierwotnej niewydolności).

W leczeniu wtórnej niewydolności kory nadnerczy stosuje się przede wszystkim suplementację glikokortykosteroidów. Najczęściej wykorzystywane leki w Polsce to: Hydrocortisonum (Cortef), Dexaven (deksametazon), Encorton (prednizon) oraz Metypred (metyloprednizolon). W przeciwieństwie do pierwotnej niewydolności, pacjenci z wtórną niewydolnością rzadko wymagają suplementacji mineralokortykosteroidów, takich jak Cortineff (fludrokortyzon).

Największe trudności w leczeniu wtórnej niewydolności kory nadnerczy obejmują znalezienie odpowiedniej dawki glikokortykosteroidów – zbyt niska może skutkować objawami niewydolności, podczas gdy zbyt wysoka prowadzi do objawów zespołu Cushinga. Dostosowanie dawki jest szczególnie istotne w sytuacjach stresowych, takich jak choroba, uraz czy operacja, kiedy zapotrzebowanie na kortyzol wzrasta. Edukacja pacjenta odgrywa kluczową rolę – osoby z niewydolnością kory nadnerczy muszą wiedzieć, jak modyfikować dawki leków w sytuacjach awaryjnych oraz nosić przy sobie identyfikator medyczny. Dodatkowym wyzwaniem może być stopniowe odstawianie steroidów u pacjentów, u których niewydolność rozwinęła się wskutek farmakoterapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl