rozsiana gruźlica płuc
Wskazanie

Rozsiana gruźlica płuc to ciężka postać gruźlicy charakteryzująca się obecnością licznych, drobnych zmian naciekowych w obu płucach. Powstaje w wyniku masywnego rozsiewu prątków gruźlicy drogą krwionośną lub limfatyczną. Jest to stan zagrażający życiu, szczególnie niebezpieczny u pacjentów z obniżoną odpornością, takich jak osoby zakażone HIV, chorzy na nowotwory, pacjenci po przeszczepach czy stosujący leki immunosupresyjne.

Diagnostyka rozsianej gruźlicy płuc opiera się na badaniach obrazowych (zdjęcie RTG i tomografia komputerowa klatki piersiowej), gdzie widoczne są charakterystyczne, rozsiane, drobne zmiany typu prosówkowego. Potwierdzenie rozpoznania wymaga wykazania obecności prątków kwasoopornych w plwocinie, popłuczynach oskrzelowych lub materiale biopsyjnym oraz wykonania posiewów mikrobiologicznych.

Leczenie rozsianej gruźlicy płuc w Polsce opiera się na schematach wielolekowych. W fazie intensywnej (2 miesiące) stosuje się cztery leki przeciwprątkowe: Pyrazinamid (Pyrazinamid Farmapol), Etambutol (Ethambutol Teva), Izoniazyd (Nidrazid) oraz Ryfampicynę (Rifampicyna TZF). W fazie kontynuacji (4 miesiące) zwykle kontynuuje się leczenie Izoniazydem i Ryfampicyną. W przypadkach lekooporności mogą być stosowane leki drugiego rzutu, takie jak: Streptomycyna, Kapreomycyna, Cykloseryna, Etionamid czy Fluorochinolony.

Największe trudności w leczeniu rozsianej gruźlicy płuc związane są z długotrwałością terapii (minimum 6 miesięcy), licznymi działaniami niepożądanymi leków oraz narastającą lekoopornością prątków. Istotnym problemem jest również niska adherencja pacjentów do zaleceń terapeutycznych ze względu na długi czas leczenia. Poważnym wyzwaniem klinicznym jest występowanie gruźlicy wielolekoopornej (MDR-TB) i gruźlicy o rozszerzonej lekooporności (XDR-TB), które wymagają wydłużonego leczenia (nawet do 24 miesięcy) z zastosowaniem leków o większej toksyczności. Dodatkowo, u pacjentów z immunosupresją może dochodzić do zespołu rekonstrukcji immunologicznej podczas leczenia, co wymaga modyfikacji terapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl