reakcja pokrzywkowa po transfuzji
Wskazanie

Reakcja pokrzywkowa po transfuzji to jeden z częstszych typów niepożądanych reakcji poprzetoczeniowych, charakteryzujący się wystąpieniem świądu, rumienia i pokrzywki na skórze pacjenta. Zazwyczaj pojawia się w trakcie transfuzji lub do 4 godzin po jej zakończeniu. Jest to reakcja alergiczna o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, związana najczęściej z obecnością w przetaczanym preparacie krwiopochodnym białek osocza, na które pacjent jest uczulony.

Reakcje pokrzywkowe występują u około 1-3% pacjentów poddawanych transfuzji. Głównymi objawami są: rozlana pokrzywka, świąd, rumień, niekiedy nieznaczny obrzęk twarzy. W przeciwieństwie do poważniejszych reakcji anafilaktycznych, nie obserwuje się zazwyczaj hipotensji, duszności ani obrzęku krtani. Najczęściej reakcje te związane są z przetaczaniem koncentratu krwinek czerwonych, osocza świeżo mrożonego (FFP) lub koncentratu krwinek płytkowych.

W leczeniu reakcji pokrzywkowej po transfuzji stosuje się przede wszystkim leki przeciwhistaminowe, takie jak Clemastin (Clemastinum), Fenazolina (Antazolinum), Hydroxyzyna (Hydroxyzinum, Atarax, Hydroxyzinum VP) lub Cetyryzyna (Zyrtec, Allertec). W przypadkach bardziej nasilonych reakcji można zastosować glikokortykosteroidy, np. Dexaven (Dexamethasonum), Hydrocortisonum WZF, czy Solu-Medrol (Methylprednisolonum). W sytuacjach gdy reakcja pokrzywkowa pojawia się w trakcie transfuzji, należy ją tymczasowo wstrzymać i ocenić nasilenie objawów.

Największą trudnością w postępowaniu z reakcjami pokrzywkowymi po transfuzji jest właściwe różnicowanie z poważniejszymi reakcjami poprzetoczeniowymi, takimi jak reakcja anafilaktyczna czy ostra reakcja hemolityczna. Każda reakcja pokrzywkowa wymaga dokładnej oceny klinicznej, aby wykluczyć poważniejsze powikłania. Dodatkowym wyzwaniem jest identyfikacja pacjentów z predyspozycją do takich reakcji oraz profilaktyka u osób z nawracającymi reakcjami pokrzywkowymi. U pacjentów z wywiadem reakcji pokrzywkowych można rozważyć premedykację lekami przeciwhistaminowymi przed kolejnymi transfuzjami lub stosowanie preparatów ubogoleukocytarnych lub przemywanych.

W przypadku nawracających reakcji pokrzywkowych warto rozważyć konsultację alergologiczną i wykonanie testów w kierunku alergii na składniki preparatów krwiopochodnych. Ważne jest także dokładne dokumentowanie każdej reakcji w historii choroby pacjenta, co umożliwi odpowiednie przygotowanie do przyszłych transfuzji i minimalizację ryzyka ponownego wystąpienia reakcji.