obrzęk mózgu
Wskazanie

Obrzęk mózgu to stan patologiczny charakteryzujący się zwiększeniem objętości tkanki mózgowej na skutek nagromadzenia płynu w przestrzeni śródmiąższowej lub wewnątrzkomórkowej. Występuje najczęściej w przebiegu urazów czaszkowo-mózgowych, udarów (niedokrwiennych i krwotocznych), guzów mózgu, infekcji OUN (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu), zatruć, encefalopatii czy stanów zapalnych. Obrzęk mózgu jest stanem zagrażającym życiu, wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej.

W leczeniu obrzęku mózgu stosuje się przede wszystkim leki osmotycznie czynne, które zmniejszają ciśnienie wewnątrzczaszkowe. Najczęściej używany jest mannitol (np. Mannitol 15%, Mannitol 20%) oraz hipertoniczny roztwór NaCl. Istotną rolę odgrywają również glikokortykosteroidy, szczególnie w obrzęku spowodowanym guzem mózgu lub stanem zapalnym – deksametazon (Dexaven, Pabi-Dexamethason) oraz metyloprednizolon (Solu-Medrol, Meprelon). W ciężkich przypadkach stosuje się barbiturany, np. tiopental (Thiopental).

W postępowaniu terapeutycznym bardzo ważna jest również kontrola parametrów życiowych pacjenta, w tym utrzymanie prawidłowego ciśnienia tętniczego, zapewnienie adekwatnej wentylacji i oksygenacji, kontrola temperatury ciała oraz zapobieganie drgawkom. W tym celu stosuje się m.in. leki przeciwdrgawkowe, takie jak lewetiracetam (Keppra, Levetiracetam), lamotrygina (Lamitrin, Lamotrix) czy walproinian sodu (Depakine, Convulex).

Największe trudności w leczeniu obrzęku mózgu związane są z koniecznością szybkiego działania przy jednoczesnym zachowaniu równowagi między zmniejszaniem ciśnienia wewnątrzczaszkowego a utrzymaniem odpowiedniej perfuzji mózgowej. Wyzwaniem jest również monitorowanie skuteczności terapii, gdyż zbyt agresywne odwodnienie może prowadzić do pogorszenia perfuzji mózgowej, a niewystarczające – do progresji obrzęku i rozwoju wklinowania. Istotnym problemem jest także odpowiednie dawkowanie leków osmotycznie czynnych, które przy długotrwałym stosowaniu mogą prowadzić do efektu odbicia i nasilenia obrzęku po zaprzestaniu terapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl