przełom immunologiczny po przeszczepieniu narządu
Wskazanie

Przełom immunologiczny po przeszczepieniu narządu to poważne powikłanie, które może wystąpić u pacjentów po transplantacji. Stan ten charakteryzuje się gwałtowną reakcją układu odpornościowego biorcy przeciwko przeszczepionemu narządowi, prowadzącą do jego ostrego odrzucenia. Występuje najczęściej w przypadku przerwania leczenia immunosupresyjnego, znaczącego zmniejszenia dawek leków lub przy niewystarczającej immunosupresji.

Podstawowym objawem przełomu immunologicznego jest pogorszenie funkcji przeszczepionego narządu, które może nastąpić bardzo gwałtownie. W przypadku nerki obserwuje się wzrost kreatyniny i mocznika, zmniejszenie diurezy, a nawet bezmocz. Przy przeszczepie wątroby dochodzi do wzrostu enzymów wątrobowych, bilirubiny oraz zaburzeń krzepnięcia. Pacjenci często zgłaszają ból i obrzęk w miejscu przeszczepu, a także ogólne objawy jak gorączka czy złe samopoczucie.

W leczeniu przełomu immunologicznego stosuje się intensyfikację terapii immunosupresyjnej. Podstawowe leki to glikokortykosteroidy w dużych dawkach (Solu-Medrol, Dexaven), leki hamujące kalcyneurynę (Prograf, Advagraf, Envarsus, Sandimmun Neoral), leki antyproliferacyjne (CellCept, Myfortic) oraz inhibitory mTOR (Certican, Rapamune). W ciężkich przypadkach stosuje się pulsy glikokortykosteroidów, globuliny antytymocytarne (Thymoglobuline, ATG-Fresenius) lub przeciwciała monoklonalne (Simulect).

Największą trudnością w leczeniu przełomu immunologicznego jest konieczność szybkiego działania przy jednoczesnym balansowaniu między wystarczającą immunosupresją a ryzykiem poważnych infekcji. Zbyt agresywna immunosupresja zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, które mogą być równie niebezpieczne jak samo odrzucanie. Dodatkowo, wielokrotne epizody odrzucania prowadzą do przewlekłego uszkodzenia narządu i skracają jego żywotność. U pacjentów z historią nieprzestrzegania zaleceń terapeutycznych (non-compliance) trudności pogłębia konieczność zapewnienia regularnego przyjmowania leków.

W przypadku braku odpowiedzi na intensyfikację leczenia immunosupresyjnego może być konieczne zastosowanie zabiegów plazmaferezy, immunoadsorpcji lub podania immunoglobulin. W skrajnych przypadkach, gdy dochodzi do całkowitego i nieodwracalnego uszkodzenia przeszczepu, konieczne może być jego usunięcie i rozważenie kolejnej transplantacji, co stanowi ogromne wyzwanie zarówno medyczne jak i psychologiczne dla pacjenta.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl