owoc niepokalanka zwyczajnego
Owoc niepokalanka zwyczajnego (Vitex agnus-castus), znany również jako owoc mnisi lub samopokolanka, jest cennym surowcem leczniczym stosowanym w ginekologii. Zawiera diterpeny, flawonoidy, glikozydy irydoidowe oraz olejki eteryczne, które wykazują działanie dopaminergiczne, wpływając na normalizację poziomu prolaktyny.
Podstawowym zastosowaniem medycznym owoców niepokalanka jest leczenie zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS), mastodynii (bolesności piersi), zaburzeń miesiączkowania oraz łagodzenie objawów menopauzalnych. Wykazuje on działanie regulujące gospodarkę hormonalną poprzez oddziaływanie na oś podwzgórze-przysadka-jajniki.
W badaniach klinicznych potwierdzono skuteczność ekstraktów z owoców niepokalanka w redukcji objawów PMS, takich jak drażliwość, wahania nastroju, bóle głowy i obrzęki. Preparaty na bazie niepokalanka są uznawane za relatywnie bezpieczne, jednak mogą wchodzić w interakcje z lekami hormonalnymi, w tym antykoncepcją, oraz lekami dopaminergicznymi, co wymaga konsultacji lekarskiej przed zastosowaniem.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z niepokalanka zwyczajnego – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Brak dedykowanych badań klinicznych oceniających wpływ wyciągu z niepokalanka zwyczajnego (Vitex agnus-castus L., fructus) zawartego w preparacie Prefemin PMS na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn wymaga zachowania szczególnej ostrożności w praktyce lekarskiej. Preparat zawiera 20 mg suchego wyciągu (DER 6-12:1, ekstrakcja 60% etanolem) w formie tabletek powlekanych, co może wpływać na farmakokinetykę substancji czynnej, jednak brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu na funkcje psychomotoryczne. Lekarz powinien poinformować pacjenta o braku specyficznych badań oraz zalecić monitorowanie indywidualnej reakcji organizmu, zwłaszcza w początkowym okresie terapii, a w przypadku wystąpienia objawów mogących zaburzać koncentrację, koordynację lub szybkość reakcji – powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn oraz konsultację lekarską.
DER pierwotny, ekstrakcja etanolem, farmakokinetyka substancji czynnej, funkcje psychomotoryczne, laktoza jednowodna, owoc niepokalanka zwyczajnego, postać farmaceutyczna, Prefemin PMS, profil uwalniania, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, tabletka powlekana, terapia współistniejąca, Vitex agnus-castus, wyciąg z niepokalanka zwyczajnego, związki biologicznie czynne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Castagnus 45 mg
Castagnus to preparat zawierający 4,5 mg wyciągu suchego z owoców niepokalanka zwyczajnego (Vitex agnus castus L. fructus) w dawce 45 mg świeżego owocu, ekstrakt pozyskiwany jest przy użyciu 60% etanolu. Lek przeznaczony jest wyłącznie dla dorosłych kobiet, z zalecaną dawką 1 tabletki (45 mg wyciągu) przyjmowaną doustnie raz dziennie, najlepiej rano, w celu utrzymania stałego stężenia substancji czynnej i optymalizacji efektu terapeutycznego. Stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat jest przeciwwskazane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Tabletki zawierają 98,8 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentek z nietolerancją laktozy.
bezpieczeństwo i skuteczność, dane kliniczne, diagnoza, efekt terapeutyczny, etanol 60%, laktoza jednowodna, modyfikacja leczenia, niepokalanek zwyczajny, nietolerancja laktozy, objaw niepożądany, owoc niepokalanka zwyczajnego, podanie doustne, pogorszenie stanu zdrowia, poprawa kliniczna, skuteczność terapii, stężenie substancji czynnej, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z niepokalanka zwyczajnego – Właściwości farmakokinetyczne
Suchy wyciąg z Vitex agnus-castus L., fructus, będący głównym składnikiem aktywnym produktu leczniczego Prefemin PMS w dawce 20 mg na tabletkę powlekaną, nie posiada dostępnych danych farmakokinetycznych. Wyciąg ten jest otrzymywany przy użyciu 60% etanolu (m/m) jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego, z współczynnikiem przetwarzania surowca (DER pierwotny) wynoszącym 6-12:1. Pomimo klinicznego znaczenia preparatu, procesy farmakokinetyczne takie jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm oraz wydalanie aktywnych składników nie zostały dotychczas szczegółowo opisane w literaturze ani dokumentacji produktu.
charakterystyka produktu leczniczego, DER pierwotny, etanol 60%, farmakokinetyka, interakcja lekowa, niepokalanek zwyczajny, owoc niepokalanka zwyczajnego, parametry farmakokinetyczne, proces farmakokinetyczny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, standaryzowany wyciąg, suchy wyciąg z niepokalanka, Vitex agnus-castus, współczynnik przetwarzania surowca, wyciąg roślinny, wydalanie substancji czynnej, związek czynny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Prefemin PMS 20 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania suchego wyciągu z Vitex agnus-castus L., fructus, zawartego w leku Prefemin PMS, są ograniczone i opierają się głównie na dwóch badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym na modelu szczurzym. Pierwsze badanie trwało 4 tygodnie, a drugie 26 tygodni. W obu eksperymentach zaobserwowano objawy hepatotoksyczności, jednak mechanizm tego działania oraz jego potencjalne znaczenie kliniczne dla ludzi pozostają niejasne. Brak jest również danych dotyczących mutagenności i rakotwórczości wyciągu, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa preparatu w długoterminowym stosowaniu.