hamowanie MAO-B
Hamowanie MAO-B (monoaminooksydazy typu B) to mechanizm działania leków stosowanych głównie w leczeniu choroby Parkinsona. Selektywne inhibitory MAO-B, takie jak selegilina czy rasagilina, blokują enzym odpowiedzialny za rozkład dopaminy w mózgu, zwiększając jej stężenie w obszarach kontrolujących ruch.
Enzym MAO-B występuje głównie w tkance nerwowej i płytkach krwi, gdzie metabolizuje dopaminę, fenyloetyloaminę i benzyloaminę. Selektywne hamowanie MAO-B (w przeciwieństwie do nieselektywnego hamowania MAO-A i MAO-B) pozwala uniknąć niebezpiecznych interakcji z żywnością bogatą w tyraminę, eliminując ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
W praktyce klinicznej inhibitory MAO-B stosowane są zarówno w monoterapii wczesnej choroby Parkinsona, jak i jako terapia dodana do lewodopy w zaawansowanym stadium choroby. Wykazują również potencjalne działanie neuroprotekcyjne poprzez redukcję stresu oksydacyjnego powstającego podczas metabolizmu dopaminy, co może spowalniać progresję choroby.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Selegilina jest lipofilnym, lekko zasadowym inhibitorem MAO-B o szybkim wchłanianiu po podaniu doustnym, osiągającym maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-0,75 godziny. Biodostępność wynosi około 10%, jednak przyjmowanie leku z posiłkiem zwiększa ją 3-4 krotnie. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~500 l po dawce 10 mg i.v.) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (75-85%). Selegilina ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie i jelicie, prowadząc do powstania trzech głównych metabolitów: N-demetyloselegiliny (aktywny inhibitor MAO-B), L-metamfetaminy oraz L-amfetaminy. Stężenia metabolitów w osoczu są 4-20 razy wyższe niż macierzystej substancji, a ich okresy półtrwania wynoszą odpowiednio 2,1 h (N-demetyloselegilina), 17,7 h (L-metamfetamina) i 20,5 h (L-amfetamina). Całkowity klirens selegiliny wynosi około 240 l/h, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (z moczem) oraz w 15% z kałem.
aktywność enzymatyczna, białka osocza, biodostępność, dystrybucja leku, hamowanie MAO-B, inhibitor MAO-B, klirens, L-amfetamina, L-metamfetamina, metabolity leku, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetyloselegilina, nieodwracalne zahamowanie enzymu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewód pokarmowy, stężenie terapeutyczne, związek lipofilny -
Leksykon leków
Selegilina chlorowodorek, substancja czynna preparatu Segan 5 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym na czczo, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w czasie 0,5-0,75 godziny. Biodostępność leku wynosi około 10%, jednak wzrasta 3-4-krotnie przy podaniu z pokarmem, co ma istotne znaczenie przy ustalaniu dawkowania. Selegilina jest lipofilna i lekko zasadowa, co umożliwia jej efektywną dystrybucję do tkanek, w tym do mózgu, gdzie działa jako nieodwracalny inhibitor MAO-B. Wiązanie z białkami osocza wynosi 75-85%, wpływając na farmakokinetykę leku. Po podaniu doustnym selegilina ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w jelicie i wątrobie, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu N-demetyloselegiliny oraz lewoskrętnych izomerów amfetaminy i metamfetaminy, których stężenia w osoczu są 4-20-krotnie wyższe niż stężenie leku macierzystego.
biodostępność, biodostępność leku, hamowanie MAO-B, inhibitor MAO-B, klirens, lewoskrętny izomer amfetaminy, lipofilność, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetyloselegilina, okres półtrwania, pochodna amfetaminy, selegilina chlorowodorek, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie wątrobowo-jelitowe -
Leksykon leków
Przedawkowanie selegiliny chlorowodorku, stosowanej w dawkach terapeutycznych 5-10 mg/dobę w chorobie Parkinsona, prowadzi do utraty selektywności hamowania MAO-B i wywołuje objawy podobne do przedawkowania nieselektywnych inhibitorów MAO. Klinicznie obserwuje się złożony obraz obejmujący zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego, w tym pobudzenie psychoruchowe, nasilone drżenia, niestabilność ciśnienia tętniczego (naprzemienne epizody hipotensji i hipertensji), depresję oddechową, skurcze mięśniowe, hipertermię przekraczającą 40°C, śpiączkę oraz drgawki, które mogą być oporne na standardowe leczenie. Objawy te mogą narastać stopniowo w ciągu 24 godzin od przyjęcia nadmiernej dawki, co wymaga przedłużonej obserwacji pacjenta nawet przy początkowo stabilnym stanie klinicznym.
agitacja, choroba Parkinsona, depresja oddechowa, drgawki, hamowanie MAO-B, hipertensja, hipertermia, hipotensja, inhibitory MAO, napad padaczkowy, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność oddechowa, oddział intensywnej terapii, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie psychoruchowe, rabdomioliza, selegilina chlorowodorek, skurcz mięśni, śpiączka, układ krążenia, wentylacja mechaniczna, zaburzenie ciśnienia tętniczego
