Właściwości farmakokinetyczne leku Segan

Selegilina chlorowodorek, substancja czynna preparatu Segan 5 mg, wykazuje szereg charakterystycznych właściwości farmakokinetycznych, które determinują jej działanie terapeutyczne w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych właściwości z uwzględnieniem wszystkich kluczowych aspektów farmakokinetycznych leku.¹

Wchłanianie i biodostępność

Selegilina charakteryzuje się bardzo szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym na czczo maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest już po 0,5-0,75 godziny. Biodostępność selegiliny jest stosunkowo niska i wynosi przeciętnie około 10%, przy czym obserwuje się znaczne różnice międzyosobnicze w tym zakresie.²

Istotnym czynnikiem wpływającym na biodostępność leku jest obecność pokarmu. Dostępność biologiczna selegiliny zwiększa się 3-4 krotnie, gdy jest ona podawana razem z pokarmem, co należy uwzględnić przy ustalaniu schematu dawkowania.³

Dystrybucja w organizmie

Selegilina jest lekiem o charakterze lipofilnym i lekko zasadowym, co determinuje jej korzystny profil dystrybucji w tkankach organizmu. Dzięki tym właściwościom substancja czynna szybko przenika do tkanek, w tym – co szczególnie istotne z punktu widzenia jej działania farmakologicznego jako inhibitora MAO-B – do mózgu.⁴

Istotnym parametrem farmakokinetycznym jest również stopień wiązania z białkami osocza. W przypadku selegiliny 75-85% substancji czynnej wiąże się z białkami osocza, co wpływa na jej dostępność i dystrybucję w organizmie.⁵

Metabolizm

Po podaniu doustnym selegilina podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia, który zachodzi prawdopodobnie zarówno w jelicie, jak i w wątrobie. W wyniku tego procesu powstają następujące metabolity:⁶

• N-demetyloselegilina – związek będący właściwym inhibitorem enzymu MAO-B
• Lewoskrętne izomery amfetaminy – metabolit wtórny
• Lewoskrętne izomery metamfetaminy – metabolit wtórny

Warto podkreślić, że stężenia metabolitów selegiliny w osoczu są znacząco wyższe niż stężenie związku macierzystego. Maksymalne stężenia tych metabolitów są 4-20-krotnie większe niż największe stężenie samej selegiliny.⁷

Podczas długotrwałej terapii, po wielokrotnym podaniu leku, stężenia metabolitów selegiliny w stanie stacjonarnym są około 2-krotnie wyższe niż po pojedynczej dawce. Jednak mimo podwyższonych stężeń, pochodne amfetaminy występują w osoczu w stężeniach znacznie niższych niż te, które mogłyby wywołać istotne działania kliniczne.⁸

Czas działania farmakologicznego

Efekt farmakologiczny selegiliny, polegający na zahamowaniu aktywności enzymu MAO-B, występuje już po pojedynczej dawce 10 mg i utrzymuje się przez około 24 godziny. Co istotne z punktu widzenia farmakodynamiki, hamowanie MAO-B przez selegilinę ma charakter nieodwracalny. Oznacza to, że po przerwaniu podawania leku, powrót aktywności enzymatycznej MAO-B jest zależny od szybkości syntezy nowego białka enzymatycznego, a nie od eliminacji leku z organizmu.⁹

Eliminacja

Okres półtrwania w fazie eliminacji dla selegiliny i jej metabolitów wynosi:¹⁰

Całkowity klirens selegiliny wynosi około 240 l/h, co świadczy o intensywnym procesie eliminacji substancji z organizmu.¹¹

Metabolity selegiliny są wydalane przede wszystkim przez nerki z moczem. Około 15% dawki jest wydalane z kałem, co wskazuje na mniejszy udział wydalania wątrobowo-jelitowego w procesie eliminacji leku.¹²