rak zrazikowokomórkowy
Rak zrazikowokomórkowy (carcinoma lobulare) to drugi co do częstości występowania (po raku przewodowym) typ raka piersi, stanowiący około 10-15% wszystkich nowotworów złośliwych gruczołu piersiowego. Charakteryzuje się on wywodzeniem się z komórek nabłonkowych zrazików gruczołu piersiowego.
Histologicznie rak zrazikowokomórkowy wykazuje specyficzny wzorzec naciekania, z małymi, jednolitymi komórkami nowotworowymi układającymi się często w charakterystyczny „szereg indyjski” (pojedyncze rzędy komórek). Komórki te tracą ekspresję E-kadheryny, co ułatwia ich rozsiew. Cechą wyróżniającą jest tendencja do wieloogniskowego i obustronnego występowania (do 30% przypadków).
Diagnostyka raka zrazikowokomórkowego bywa utrudniona, gdyż często nie tworzy on wyraźnych guzków i słabiej uwidacznia się w badaniach obrazowych (mammografia, USG) w porównaniu do raka przewodowego. W zaawansowanych przypadkach może dawać przerzuty do nietypowych lokalizacji, takich jak opony mózgowo-rdzeniowe, przewód pokarmowy czy jajniki.
W leczeniu stosuje się podobne metody jak w innych typach raka piersi, obejmujące chirurgię, radioterapię oraz leczenie systemowe. Większość raków zrazikowokomórkowych wykazuje ekspresję receptorów estrogenowych (ER+), co czyni je podatnymi na hormonoterapię. Rokowanie jest generalnie porównywalne z rakiem przewodowym o podobnym stopniu zaawansowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy gruczołów ślinowych – Epidemiologia
Guzy gruczołów ślinowych to rzadkie nowotwory o rocznej częstości występowania około 2,5-3,0/100 000 osób, stanowiące 3-6% nowotworów głowy i szyi oraz 0,2-0,5% wszystkich nowotworów złośliwych. Większość (65%) to guzy łagodne, a 35% złośliwe, z przewagą u kobiet (54%). Lokalizacja ma kluczowe znaczenie dla ryzyka złośliwości: ślinianki przyuszne (59-75% przypadków) cechują się ryzykiem złośliwości 15-32%, podżuchwowe 41-50%, małe gruczoły ślinowe 50-75%, a podjęzykowe niemal 100%. Najczęstsze typy histologiczne to gruczolak wielopostaciowy i guz Warthina wśród łagodnych oraz rak śluzowo-naskórkowy (MEC), rak gruczołowo-torbielowaty (AdCC), rak zrazikowokomórkowy (ACC) i carcinoma ex pleomorphic adenoma (CExPA) wśród złośliwych. Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na promieniowanie jonizujące, wiek, narażenie zawodowe, infekcje wirusowe (EBV), natomiast palenie i alkohol mają ograniczony wpływ poza guzem Warthina.
charakter łagodny, duży gruczoł ślinowy, gruczolak wielopostaciowy, gruczolakorak, guz gruczołu ślinowego, guz Warthina, infekcja wirusowa, mały gruczoł ślinowy, naczyniak, nadzór immunologiczny, nawrót miejscowy, nowotwór głowy i szyi, nowotwór nosogardła, nowotwór tarczycy, nowotwór złośliwy, promieniowanie jonizujące, promieniowanie UV, przerzut odległy, przeżycie specyficzne dla przyczyny, radioterapia, rak gruczołowo-torbielowaty, rak śluzowo-naskórkowy, rak zrazikowokomórkowy, ślinianka podjęzykowa, ślinianka podżuchwowa, ślinianka przyuszna, transformacja złośliwa, wskaźnik przeżycia, zakażenie EBV, złośliwość