zakrzepica tętnicy wątrobowej
Zakrzepica tętnicy wątrobowej (hepatic artery thrombosis, HAT) to poważne schorzenie naczyniowe polegające na powstaniu skrzepliny zamykającej światło tętnicy wątrobowej, co prowadzi do niedokrwienia i niedotlenienia miąższu wątroby. Jest to stan nagły wymagający szybkiej diagnozy i interwencji.
Zakrzepica tętnicy wątrobowej występuje najczęściej jako powikłanie po przeszczepieniu wątroby (10-15% przypadków), rzadziej w przebiegu chorób układowych, zapalnych naczyń, zespołów nadkrzepliwości, czy w następstwie urazów jamy brzusznej. Czynnikami ryzyka są również zabiegi w obrębie dróg żółciowych, nowotwory, zaburzenia krzepnięcia oraz infekcje.
Objawy kliniczne zależą od czasu powstania zakrzepicy oraz rozwoju krążenia obocznego. W ostrej postaci obserwuje się nagłe pogorszenie funkcji wątroby, wzrost enzymów wątrobowych, ból w prawym podżebrzu, gorączkę, a w skrajnych przypadkach martwicę wątroby i niewydolność narządu. Zakrzepica przewlekła może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się powikłaniami żółciowymi.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe: ultrasonografię z oceną przepływu metodą Dopplera, angiografię TK lub MR, a w wybranych przypadkach klasyczną angiografię. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej i bilirubiny.
Leczenie zależy od czasu trwania zakrzepicy, jej lokalizacji i rozległości. Obejmuje terapię przeciwkrzepliwą, trombolizę wewnątrznaczyniową, angioplastykę z ewentualnym stentowaniem lub interwencję chirurgiczną. W przypadkach po transplantacji wątroby może być konieczna retransplantacja. Rokowanie zależy od szybkości rozpoznania i wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Tacrolimus STADA 5 mg
Stosowanie takrolimusu, w tym preparatu Tacrolimus STADA, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, których pełne określenie jest utrudnione przez współistniejące choroby i politerapię. Najczęściej (>10% pacjentów) obserwuje się drżenie mięśniowe, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemię, cukrzycę, hiperkaliemię, zakażenia, nadciśnienie tętnicze oraz bezsenność. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko zakażeń wirusowych (m.in. CMV, BK, JC) oraz bakteryjnych, grzybiczych i pierwotniakowych, które mogą mieć charakter uogólniony lub miejscowy. Ponadto, terapia takrolimusem zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów, w tym zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z EBV oraz nowotworów skóry. Opisywano także zespół bólowy indukowany przez inhibitory kalcyneuryny (CIPS), manifestujący się silnym, symetrycznym bólem kończyn dolnych, często powiązanym z podwyższonymi stężeniami takrolimusu we krwi.
agranulocytoza, aplazja czerwonokrwinkowa, choroba wenookluzyjna wątroby, cukrzyca, cytomegalowirus, drżenie mięśniowe, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hiperkaliemia, hirsutyzm, krwotoczne zapalenie pęcherza, kwasica metaboliczna, lek immunosupresyjny, martwica kanalików nerkowych, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nefropatia wirusowa, neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność porażenna jelit, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, nowotwór złośliwy, plamica małopłytkowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, terapia immunosupresyjna, toksyczna nefropatia, torsades de pointes, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie limfoproliferacyjne, zaburzenie metaboliczne, zakażenie wirusowe, zakrzepica tętnicy wątrobowej, zapalenie trzustki, zespół ARDS, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Lyella, zespół PRES, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Prograf 5 mg/ml
Takrolimus, jako lek immunosupresyjny, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, których profil jest często trudny do jednoznacznego ustalenia ze względu na chorobę podstawową i politerapię. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia), neurologiczne (drżenie mięśniowe, ból głowy), hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia) oraz infekcyjne, w tym zwiększone ryzyko zakażeń wirusowych (CMV, BK, JC) i bakteryjnych. Podawanie takrolimusu drogą doustną zmniejsza częstość występowania działań niepożądanych w porównaniu do podawania dożylnego. Wśród poważnych powikłań wymienia się m.in. postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię (PML), zaburzenia hematologiczne zagrażające życiu (np. aplazja czysto czerwonokrwinkowa, agranulocytoza), a także ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych, w tym limfoproliferacyjnych związanych z EBV oraz nowotworów skóry.
agranulocytoza, aplazja czerwonokrwinkowa, choroba śródmiąższowa płuc, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertonia, hipomagnezemia, hirsutyzm, koagulopatia, kwasica metaboliczna, lek immunosupresyjny, martwica kanalików nerkowych, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, niedokrwistość, niedrożność jelita, niewydolność wielonarządowa, nowotwór złośliwy skóry, nużliwość mięśni, pancytopenia, plamica zakrzepowa małopłytkowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja anafilaktoidalna, takrolimus, toksyczna nefropatia, toksyczna nekroliza naskórka, torbiel rzekoma trzustki, torsades de pointes, wenookluzyjna choroba wątroby, wirus CMV, zaburzenia limfoproliferacyjne EBV, zakrzepica tętnicy wątrobowej, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zespół bólowy indukowany inhibitorem kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cidimus 0,5 mg
Takrolimus, substancja czynna leku Cidimus, wykazuje złożony profil działań niepożądanych, których częstość i charakter są modyfikowane przez chorobę podstawową oraz stosowanie innych leków immunosupresyjnych. Podanie doustne wiąże się z mniejszą częstością działań niepożądanych niż podanie dożylne. Najczęściej obserwuje się zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia), metaboliczne (hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia), neurologiczne (drżenie, bóle głowy), psychiczne (bezsenność, objawy lękowe), a także kardiologiczne (choroba niedokrwienna serca, tachykardia) i nerkowe (zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność nerek). Istotne jest zwiększone ryzyko zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pierwotniakowych, w tym nefropatii związanej z wirusem BK oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z wirusem JC. Ponadto, takrolimus zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów, w tym zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z EBV oraz nowotworów skóry.
agranulocytoza, aplazja czerwonokrwinkowa, choroba śródmiąższowa płuc, choroba zarostowa żył wątrobowych, Cidimus, duszność, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kwasica metaboliczna, lek immunosupresyjny, leukopenia, martwica kanalików nerkowych, mikroangiopatia zakrzepowa, nefropatia BK, nefropatia toksyczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, pancytopenia, plamica zakrzepowa małopłytkowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, refluks żołądkowo-przełykowy, takrolimus, torsade de pointes, trombocytopenia, wirus Epsteina-Barr, wirus JC, zaburzenie limfoproliferacyjne, zaburzenie rytmu serca, zakażenie wirusowe, zakrzepica tętnicy wątrobowej, zapalenie trzustki, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cidimus 1 mg
Profil działań niepożądanych takrolimusu, w tym produktu leczniczego Cidimus, jest złożony i często trudny do jednoznacznego określenia ze względu na współistniejące choroby podstawowe oraz terapię skojarzoną. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęściej obserwuje się zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia), zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia), infekcje o różnej etiologii, a także zaburzenia neurologiczne (drżenie, bóle głowy) i psychiczne (bezsenność, lęk, depresja). Takrolimus zwiększa ryzyko zakażeń, w tym nefropatii związanej z wirusem BK oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związaną z wirusem JC, a także nowotworów, w tym limfoproliferacyjnych związanych z EBV i nowotworów skóry. Podanie doustne, jak w przypadku Cidimus, wiąże się z mniejszą częstością działań niepożądanych niż podanie dożylne.
agranulocytoza, choroba niedokrwienna serca, choroba śródmiąższowa płuc, cukrzyca, działanie niepożądane, encefalopatia, głuchota nerwowo-czuciowa, gorączka neutropeniczna, hipercholesterolemia, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipoproteinemia, hirsutyzm, incydent mózgowo-naczyniowy, incydent zakrzepowo-zatorowy, kardiomiopatia, koagulopatia, kwasica metaboliczna, lek immunosupresyjny, leukopenia, miastenia, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, nefropatia BK, neuropatia nerwu wzrokowego, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pancytopenia, parestezja, plamica zakrzepowa małopłytkowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja alergiczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, tachykardia, takrolimus, toksyczna nefropatia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wirus Epsteina-Barr, wirus JC, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie limfoproliferacyjne, zaburzenie psychotyczne, zakrzepica tętnicy wątrobowej, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Lyella, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Prograf 0,5 mg
Profil działań niepożądanych takrolimusu jest złożony i może być maskowany przez chorobę podstawową oraz współistniejącą farmakoterapię. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, bezsenność, drżenie mięśniowe, ból głowy, nadciśnienie tętnicze, biegunka, nudności oraz zaburzenia czynności nerek i wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na nefrotoksyczność oraz nieprawidłowe wyniki enzymów wątrobowych, które występują bardzo często. Takrolimus zwiększa ryzyko zakażeń wirusowych (m.in. CMV, BK, JC), bakteryjnych, grzybiczych i pierwotniakowych, a także nowotworów złośliwych, w tym limfoproliferacyjnych związanych z EBV oraz nowotworów skóry. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) oraz zespół bólowy indukowany przez inhibitor kalcyneuryny (CIPS), manifestujący się silnym, obustronnym bólem kończyn dolnych, często związanym z przekroczeniem terapeutycznego stężenia takrolimusu we krwi.
agranulocytoza, aplazja czerwonokrwinkowa, bezsenność, biegunka, ból głowy, choroba niedokrwienna serca, choroba wenookluzyjna wątroby, cukrzyca, czynność wątroby, drgawki, drżenie mięśniowe, encefalopatia, gorączka neutropeniczna, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipofosfatemia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipoproteinemia, hipoprotrombinemia, kardiomiopatia, koagulopatia, krwawienie śródczaszkowe, kwasica metaboliczna, lek immunosupresyjny, leukocytoza, leukoencefalopatia wieloogniskowa, leukopenia, martwica kanalików nerkowych, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, nefropatia toksyczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór skóry, nowotwór złośliwy, nudności, odwodnienie, pancytopenia, parestezja, plamica zakrzepowa małopłytkowa, przerost mięśnia sercowego, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, śpiączka, tachykardia, takrolimus, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wirus CMV, wirus Epsteina-Barr, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie limfoproliferacyjne, zaburzenie rytmu serca, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie pierwotniakowe, zakażenie wirusowe, zakrzepica tętnicy wątrobowej, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawrót głowy, zespół bólowy inhibitora kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, żółtaczka