Działania niepożądane
Tacrolimus STADA 5 mg

Stosowanie takrolimusu, w tym preparatu Tacrolimus STADA, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, których pełne określenie jest utrudnione przez współistniejące choroby i politerapię. Najczęściej (>10% pacjentów) obserwuje się drżenie mięśniowe, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemię, cukrzycę, hiperkaliemię, zakażenia, nadciśnienie tętnicze oraz bezsenność. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko zakażeń wirusowych (m.in. CMV, BK, JC) oraz bakteryjnych, grzybiczych i pierwotniakowych, które mogą mieć charakter uogólniony lub miejscowy. Ponadto, terapia takrolimusem zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów, w tym zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z EBV oraz nowotworów skóry. Opisywano także zespół bólowy indukowany przez inhibitory kalcyneuryny (CIPS), manifestujący się silnym, symetrycznym bólem kończyn dolnych, często powiązanym z podwyższonymi stężeniami takrolimusu we krwi.

Działania niepożądane leku Tacrolimus STADA

Określenie pełnego profilu działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leków immunosupresyjnych, takich jak Tacrolimus STADA, sprawia często trudności ze względu na współistniejącą chorobę podstawową oraz jednoczesne stosowanie wielu leków w schematach terapeutycznych.1

Najczęstsze działania niepożądane

Wśród najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych (występujących u ponad 10% pacjentów) wymienia się: 10% pacjentów) należą: drżenie mięśniowe, zaburzenie czynności nerek, hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, zakażenia, nadciśnienie tętnicze, bezsenność”>2

  • Drżenie mięśniowe
  • Zaburzenie czynności nerek
  • Hiperglikemia
  • Cukrzyca
  • Hiperkaliemia
  • Zakażenia
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Bezsenność

Ryzyko zakażeń

Podobnie jak w przypadku innych silnie działających leków immunosupresyjnych, u pacjentów otrzymujących takrolimus wzrasta ryzyko wystąpienia zakażeń (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych lub pierwotniakowych). Istniejące już zakażenia mogą ulec nasileniu. Mogą pojawić się zarówno zakażenia uogólnione, jak i miejscowe.3

U pacjentów leczonych takrolimusem raportowano przypadki:4

  • Zakażenia wirusem CMV (cytomegalowirus)
  • Nefropatii związanej z zakażeniem wirusem BK
  • Postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z zakażeniem wirusem JC

Ryzyko nowotworów

U pacjentów poddanych terapii immunosupresyjnej istnieje zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych. W związku ze stosowaniem takrolimusu zgłaszano wystąpienie zarówno łagodnych, jak i złośliwych nowotworów, w tym zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z wirusem EBV oraz nowotworów złośliwych skóry.5

Zespół bólowy indukowany inhibitorem kalcyneuryny

W literaturze medycznej opisywano przypadki bólu kończyn związane z zespołem bólowym indukowanym przez inhibitor kalcyneuryny (CIPS, Calcineurinum-Inhibitor Induced Pain Syndrome). Typowo objawia się jako obustronny i symetryczny, silny ból w kończynach dolnych, który może wiązać się z większymi niż terapeutyczne stężeniami takrolimusu we krwi.6

Zmniejszenie dawki takrolimusu może złagodzić objawy zespołu bólowego. W niektórych przypadkach konieczne jest zastosowanie alternatywnej immunosupresji.7

Tabela działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych określono według następujących kategorii: bardzo często (>1/10); często (>1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).1/10); często (od >1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (8

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia (wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pierwotniakowe) Bardzo często
Zakażenie wirusem CMV Nieznana
Nefropatia związana z zakażeniem wirusem BK Nieznana
Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML) związana z zakażeniem wirusem JC Nieznana
Nasilenie istniejących zakażeń Często
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone Zaburzenia limfoproliferacyjne związane z EBV Nieznana
Nowotwory złośliwe skóry Nieznana
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość, trombocytopenia, leukopenia, nieprawidłowe wyniki badań krwinek czerwonych, leukocytoza Często
Koagulopatie, pancytopenia, neutropenia, nieprawidłowe parametry krzepnięcia krwi i krwawienia, mikroangiopatia zakrzepowa Niezbyt często
Plamica zakrzepowa małopłytkowa, hipoprotrombinemia Rzadko
Aplazja czysto czerwonokrwinkowa, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna Nieznana
Gorączka neutropeniczna Nieznana
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne i anafilaktoidalne Nieznana
Zaburzenia endokrynologiczne Hirsutyzm Rzadko
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Cukrzyca, hiperglikemia, hiperkaliemia Bardzo często
Kwasica metaboliczna, inne zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia, zatrzymanie płynów w ustroju, nadmierne stężenie kwasu moczowego we krwi, hipomagnezemia, hipokaliemia, hipokalcemia, zmniejszenie apetytu, zwiększone stężenie cholesterolu we krwi, hiperlipidemia, zwiększone stężenie triglicerydów, hipofosfatemia Często
Odwodnienie, hipoglikemia, hipoproteinemia, hiperfosfatemia Niezbyt często
Zaburzenia metaboliczne Często
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Bardzo często
Stany splątania i dezorientacja, depresja, objawy niepokoju, omamy, zaburzenia umysłowe, pogorszenie nastroju, zaburzenia nastroju, koszmary senne Często
Zaburzenia psychotyczne Niezbyt często
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy, drżenie mięśniowe Bardzo często
Zaburzenia układu nerwowego, drgawki, zaburzenia świadomości, neuropatia obwodowa, zawroty głowy, parestezje i zaburzenia czucia, trudności w pisaniu Często
Encefalopatia, krwawienia w obrębie ośrodkowego układu nerwowego i udar naczyniowy mózgu, śpiączka, zaburzenia mowy i wysławiania, porażenie i niedowład, amnezja Niezbyt często
Wzmożone napięcie Rzadko
Miastenia, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) Nieznana
Zaburzenia oka Schorzenia oczu, niewyraźne widzenie, światłowstręt Często
Zaćma Niezbyt często
Ślepota Rzadko
Neuropatia nerwu wzrokowego Nieznana
Zaburzenia ucha i błędnika Szumy uszne Często
Niedosłuch Niezbyt często
Nerwowo-czuciowa głuchota Rzadko
Zaburzenia słuchu Bardzo rzadko
Zaburzenia serca Choroba niedokrwienna serca, tachykardia Często
Niewydolność serca, komorowe zaburzenia rytmu serca i zatrzymanie czynności serca, nadkomorowe zaburzenia rytmu serca, kardiomiopatie, przerost mięśnia komór, kołatanie serca Niezbyt często
Wysięk osierdziowy Rzadko
Torsades de Pointes Bardzo rzadko
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze Bardzo często
Zdarzenia zatorowo-zakrzepowe i niedokrwienne, niedociśnienie pochodzenia obwodowego, krwotok, choroby naczyń obwodowych Często
Zakrzepica żył głębokich kończyn, wstrząs, zawał Niezbyt często
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Śródmiąższowe schorzenia płuc, duszność, wysięk opłucnowy, kaszel, zapalenie gardła, przekrwienie i zapalenie błon śluzowych nosa Często
Niewydolność oddechowa, zaburzenia układu oddechowego, astma Niezbyt często
Zespół ostrej niewydolności oddechowej Rzadko
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka, nudności Bardzo często
Objawy żołądkowo-jelitowe przedmiotowe i podmiotowe, wymioty, bóle żołądkowo-jelitowe i bóle brzucha, stany zapalne żołądka i jelit, krwotok z żołądka lub jelit, owrzodzenie i perforacja żołądka i jelit, puchlina brzuszna, zapalenie i owrzodzenie jamy ustnej, zaparcia, przedmiotowe i podmiotowe objawy dyspepsji, wzdęcia z oddawaniem gazów, wzdęcia i rozdęcia, luźne stolce Często
Ostre i przewlekłe zapalenie trzustki, porażenna niedrożność jelita, refluks żołądkowo-przełykowy, upośledzone opróżnianie żołądka Niezbyt często
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zaburzenia przewodów żółciowych, uszkodzenie komórek wątroby i zapalenie wątroby, zastój żółci i żółtaczka Często
Wenookluzyjna choroba wątroby, zakrzepica tętnicy wątrobowej Rzadko
Niewydolność wątroby Bardzo rzadko
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka, świąd, łysienie, trądzik, nadmierne pocenie Często
Zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło Niezbyt często
Martwica toksyczno-rozpływna naskórka (zespół Lyella) Rzadko
Zespół Stevensa-Johnsona Bardzo rzadko
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bóle stawów, ból pleców, kurcze mięśni, ból kończyn Często
Zaburzenia stawów Niezbyt często
Zmniejszenie ruchliwości Rzadko
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zaburzenie czynności nerek Bardzo często
Niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, toksyczna nefropatia, martwica kanalików nerkowych, nieprawidłowe wyniki badania moczu, skąpomocz, zaburzenia pęcherza i cewki moczowej Często
Zespół hemolityczno-mocznicowy, bezmocz Niezbyt często
Nefropatia, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego Bardzo rzadko
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Bolesne miesiączkowanie, krwawienie z macicy Niezbyt często
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka, dolegliwości bólowe i złe samopoczucie, osłabienie, obrzęki, zaburzenia zdolności odczuwania temperatury ciała Często
Objawy grypopodobne, zdenerwowanie, złe samopoczucie, niewydolność wielonarządowa, uczucie ucisku w klatce piersiowej, nietolerancja temperatury Niezbyt często
Upadek, owrzodzenia, ucisk w klatce piersiowej, pragnienie Rzadko
Zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej Bardzo rzadko
Badania diagnostyczne Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby Bardzo często
Zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej, zwiększenie masy ciała Często
Zwiększona aktywność amylazy we krwi, nieprawidłowy zapis EKG, nieprawidłowa częstość akcji serca i nieprawidłowe tętno, zmniejszenie masy ciała, zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej we krwi Niezbyt często
Nieprawidłowości w echokardiogramie, wydłużony odstęp QT w elektrokardiogramie Bardzo rzadko
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Pierwotne zaburzenia czynności przeszczepu Często

Specjalne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Obserwowano przypadki błędnego stosowania leku, w tym nieumyślną, niezamierzoną lub nienadzorowaną przez lekarza zamianę produktu leczniczego zawierającego takrolimus o natychmiastowym lub przedłużonym uwalnianiu na inny produkt leczniczy zawierający takrolimus. W związku z taką zamianą zgłaszano szereg przypadków odrzucania przeszczepionego narządu.9

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:10

Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.11

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl