Dawkowanie i sposób podawania
Tacrolimus STADA 5 mg
TACROLIMUS STADA to doustna postać takrolimusu o przedłużonym uwalnianiu, stosowana raz na dobę w profilaktyce i leczeniu odrzucania przeszczepów narządów. Terapia wymaga ścisłego monitorowania stężenia leku we krwi (najmniejsze skuteczne stężenia C24) oraz indywidualnego dostosowania dawki przez doświadczonych specjalistów transplantologów. Początkowe dawki wynoszą od 0,10 do 0,30 mg/kg mc./dobę, podawane rano, zależnie od rodzaju przeszczepu (nerka, wątroba, serce). Wczesny okres po przeszczepieniu wymaga utrzymania stężeń takrolimusu w zakresie 5–20 ng/ml, a leczenie podtrzymujące 5–15 ng/ml. W pierwszych dwóch tygodniach po transplantacji zaleca się częste oznaczanie stężenia leku, zwłaszcza przy zmianie formy farmaceutycznej lub schematu dawkowania, aby uniknąć ryzyka odrzucenia przeszczepu lub toksyczności. W przypadku zmiany z kapsułek o natychmiastowym uwalnianiu na postać o przedłużonym uwalnianiu dawka dobowa pozostaje w stosunku 1:1 (mg:mg), jednak ekspozycja ogólnoustrojowa (AUC0–24) może być o około 10% mniejsza, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki.
- Dawkowanie i sposób podawania takrolimusu
- Zasady ogólne dawkowania
- Dawkowanie – zalecenia dotyczące dawek początkowych
- Dawkowanie w poszczególnych wskazaniach
- Zmiana schematów leczenia
- Leczenie w odrzucaniu przeszczepu
- Monitorowanie stężenia leku
- Dawkowanie w specjalnych grupach pacjentów
- Zaburzenia czynności wątroby
- Zaburzenia czynności nerek
- Rasa
- Płeć
- Pacjenci w podeszłym wieku
- Dzieci i młodzież
- Sposób podawania
- Tabela dawkowania preparatu TACROLIMUS STADA
Dawkowanie i sposób podawania takrolimusu
TACROLIMUS STADA w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu jest doustną formą takrolimusu przeznaczoną do stosowania raz na dobę. Terapia tym lekiem wymaga starannego monitorowania przez odpowiednio wyszkolony i wyposażony personel medyczny. Należy pamiętać, że przepisywanie leku oraz wprowadzanie zmian w leczeniu immunosupresyjnym powinno być wykonywane wyłącznie przez lekarzy specjalistów posiadających doświadczenie w stosowaniu leków immunosupresyjnych oraz opiece nad pacjentami po przeszczepieniu narządów.1
Zasady ogólne dawkowania
Nie należy zamieniać różnych postaci farmaceutycznych takrolimusu do podawania doustnego bez nadzoru klinicznego. Nieumyślna lub nienadzorowana przez lekarza zamiana między różnymi postaciami farmaceutycznymi takrolimusu jest niebezpieczna i może prowadzić do odrzucania przeszczepionego narządu lub zwiększenia częstości działań niepożądanych, włączając w to niewystarczającą lub nadmierną immunosupresję. Wynika to z klinicznie istotnych różnic w ogólnoustrojowej ekspozycji na takrolimus.2
Pacjent powinien otrzymywać jeden produkt zawierający takrolimus, zgodnie z odpowiadającym mu dobowym schematem dawkowania. Zmiana produktu zawierającego takrolimus lub modyfikacja schematu dawkowania powinny odbywać się wyłącznie pod wnikliwym nadzorem specjalisty transplantologa. Podczas zmiany na jakikolwiek inny produkt zawierający takrolimus konieczne jest monitorowanie stężenia leku we krwi i odpowiednie dostosowanie dawki w celu zapewnienia, że ogólnoustrojowa ekspozycja na takrolimus pozostaje niezmieniona.3
Dawkowanie – zalecenia dotyczące dawek początkowych
Zalecenia dotyczące dawek początkowych należy traktować wyłącznie jako wskazówkę. W początkowym okresie pooperacyjnym TACROLIMUS STADA podaje się rutynowo jednocześnie z innymi lekami immunosupresyjnymi. Dawkę można modyfikować w zależności od stosowanego schematu leczenia immunosupresyjnego.4
Dawkowanie preparatu TACROLIMUS STADA powinno być ustalane indywidualnie na podstawie klinicznej oceny odrzucania przeszczepu i tolerancji produktu, a także monitorowania stężenia leku we krwi. W przypadku wystąpienia klinicznych objawów odrzucania, należy rozważyć zmianę schematu leczenia immunosupresyjnego.5
Warto zauważyć, że u pacjentów po przeszczepieniu nerki i wątroby leczonych takrolimusem de novo, wartość AUC0–24 w pierwszym dniu leczenia kapsułkami o przedłużonym uwalnianiu była odpowiednio 30% i 50% mniejsza niż w przypadku stosowania kapsułek o natychmiastowym uwalnianiu w analogicznych dawkach. Od 4. dnia leczenia ogólnoustrojowa ekspozycja na lek wyrażona najmniejszym skutecznym stężeniem takrolimusu staje się porównywalna dla obu postaci farmaceutycznych.6
Z tego powodu zaleca się staranne i częste kontrolowanie najmniejszego skutecznego stężenia takrolimusu w ciągu pierwszych 2 tygodni po przeszczepieniu, aby zapewnić odpowiednią ogólnoustrojową ekspozycję na lek bezpośrednio po transplantacji. Ponieważ takrolimus charakteryzuje się małym klirensem, dostosowanie dawki preparatu TACROLIMUS STADA może trwać nawet kilka dni, zanim uzyska się stałe stężenie leku we krwi.7
W celu zahamowania odrzucania przeszczepu należy utrzymywać immunosupresję. Nie ma zatem ograniczeń czasu trwania leczenia doustnego.8
Dawkowanie w poszczególnych wskazaniach
Profilaktyka odrzucania przeszczepu nerki
Leczenie preparatem TACROLIMUS STADA należy rozpocząć od dawki 0,20 mg/kg mc./dobę do 0,30 mg/kg mc./dobę podawanej raz na dobę, rano. Podawanie należy rozpocząć w ciągu 24 godzin od zakończenia zabiegu chirurgicznego.9
Zazwyczaj dawki preparatu TACROLIMUS STADA zmniejsza się w okresie po przeszczepieniu. W niektórych przypadkach można odstawić jednocześnie stosowane inne leki immunosupresyjne i stosować TACROLIMUS STADA w monoterapii. Zmiany stanu pacjenta po przeszczepieniu narządu mogą spowodować zmianę właściwości farmakokinetycznych takrolimusu i konieczne mogą być dalsze dostosowania dawki.10
Profilaktyka odrzucania przeszczepu wątroby
Leczenie preparatem TACROLIMUS STADA należy rozpocząć od dawki 0,10 mg/kg mc./dobę do 0,20 mg/kg mc./dobę podawanej raz na dobę, rano. Podawanie należy rozpocząć od około 12 do 18 godzin po zakończeniu zabiegu chirurgicznego.11
Zazwyczaj dawki preparatu TACROLIMUS STADA zmniejsza się w okresie po przeszczepieniu. W niektórych przypadkach można odstawić jednocześnie stosowane inne leki immunosupresyjne i stosować TACROLIMUS STADA w monoterapii. Poprawa stanu pacjenta po przeszczepieniu narządu może spowodować zmianę właściwości farmakokinetycznych takrolimusu i konieczne może być dalsze dostosowanie dawki.12
Zmiana schematów leczenia
Zmiana leczenia z takrolimusu (kapsułki o natychmiastowym uwalnianiu) na takrolimus (kapsułki o przedłużonym uwalnianiu)
U pacjentów z przeszczepem alogenicznym, u których wymagana jest zmiana leczenia takrolimusem w kapsułkach o natychmiastowym uwalnianiu, przyjmowanym dwa razy na dobę, na leczenie takrolimusem w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu przyjmowanym raz na dobę, podstawowa dawka dobowa powinna pozostać w stosunku 1:1 (mg:mg). TACROLIMUS STADA należy przyjmować rano.13
U stabilnych pacjentów, u których zmieniono leczenie z takrolimusu w kapsułkach o natychmiastowym uwalnianiu (przyjmowanego dwa razy na dobę) na leczenie takrolimusem w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu (przyjmowanym raz na dobę) przy dawce dobowej pozostającej w stosunku 1:1 (mg:mg), ogólnoustrojowa ekspozycja na takrolimus (AUC0–24) w przypadku stosowania takrolimusu w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu jest o około 10% mniejsza niż w czasie stosowania takrolimusu w kapsułkach o natychmiastowym uwalnianiu.14
Zależność między najmniejszymi skutecznymi stężeniami takrolimusu we krwi (C24) a ogólnoustrojową ekspozycją na lek (AUC0–24) dla takrolimusu w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu i takrolimusu w kapsułkach o natychmiastowym uwalnianiu jest podobna.15
Jeżeli zmienia się leczenie takrolimusem w kapsułkach o natychmiastowym uwalnianiu na leczenie takrolimusem w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu, należy oznaczyć najmniejsze skuteczne stężenia takrolimusu we krwi przed zmianą leczenia i w ciągu 2 tygodni po zmianie terapii. Następnie należy monitorować najmniejsze skuteczne stężenia takrolimusu we krwi i w razie konieczności dostosować dawkę, aby utrzymać podobną ogólnoustrojową ekspozycję na lek.16
Zmiana leczenia cyklosporyną na leczenie takrolimusem
Należy zachować ostrożność podczas zmiany leczenia cyklosporyną na leczenie takrolimusem. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania cyklosporyny i takrolimusu. Leczenie preparatem TACROLIMUS STADA można rozpocząć po oznaczeniu stężenia cyklosporyny we krwi oraz ocenie stanu klinicznego pacjenta.17
W przypadku stwierdzenia zwiększonego stężenia cyklosporyny we krwi należy opóźnić podanie preparatu TACROLIMUS STADA. W praktyce leczenie takrolimusem rozpoczyna się po upływie 12 do 24 godzin po odstawieniu cyklosporyny. Po zmianie leczenia na takrolimus należy w dalszym ciągu monitorować stężenie cyklosporyny we krwi, ponieważ jej klirens może ulegać zmianie.18
Leczenie w odrzucaniu przeszczepu
W leczeniu epizodów odrzucania przeszczepu stosowano zwiększone dawki takrolimusu, uzupełniające leczenie kortykosteroidami oraz wprowadzono krótkotrwałe podawanie przeciwciał mono-/poliklonalnych. W razie stwierdzenia objawów działania toksycznego, takich jak ciężkie działania niepożądane, może być konieczne zmniejszenie dawki preparatu TACROLIMUS STADA.19
Leczenie w odrzucaniu przeszczepu po przeszczepieniu nerki lub wątroby
W przypadku zmiany z leczenia innymi lekami immunosupresyjnymi na terapię preparatem TACROLIMUS STADA stosowanym raz na dobę, leczenie należy rozpocząć od doustnej dawki początkowej zalecanej odpowiednio w przeszczepieniu nerki i wątroby w profilaktyce odrzucania przeszczepu.20
Leczenie w odrzucaniu przeszczepu po przeszczepieniu serca
U dorosłych pacjentów po zmianie terapii na stosowanie preparatu TACROLIMUS STADA leczenie należy rozpocząć od doustnej dawki 0,15 mg/kg mc./dobę podawanej raz na dobę, rano.21
Leczenie w odrzucaniu przeszczepu po przeszczepieniu innych narządów
Brak doświadczenia klinicznego w stosowaniu preparatu TACROLIMUS STADA u pacjentów po przeszczepieniu płuc, trzustki lub jelita. Jednak takrolimus w kapsułkach o natychmiastowym uwalnianiu stosowano u pacjentów po przeszczepieniu płuc w doustnej dawce początkowej 0,10 mg/kg mc./dobę do 0,15 mg/kg mc./dobę, u pacjentów po przeszczepieniu trzustki w doustnej dawce początkowej 0,2 mg/kg mc./dobę, a u pacjentów po przeszczepieniu jelita w doustnej dawce początkowej 0,3 mg/kg mc./dobę.22
Monitorowanie stężenia leku
Dawkowanie należy dostosować przede wszystkim na podstawie indywidualnej oceny klinicznej odrzucania i tolerowania przeszczepu u poszczególnych pacjentów, wspomaganej monitorowaniem najmniejszego skutecznego stężenia takrolimusu w pełnej krwi.23
Do oznaczania stężenia takrolimusu w pełnej krwi dostępnych jest kilka metod immunologicznych. Porównując dane literaturowe z wartościami stężeń oznaczonymi u pacjentów, należy zachować rozwagę i uwzględniać zastosowaną metodykę oznaczania. W obecnej praktyce klinicznej stężenia w pełnej krwi oznacza się stosując metody immunologiczne.24
Najmniejsze skuteczne stężenia takrolimusu we krwi należy monitorować w okresie po przeszczepieniu narządu. Pomiary stężenia należy wykonywać około 24 godziny po podaniu dawki preparatu TACROLIMUS STADA, bezpośrednio przed podaniem kolejnej dawki. Zaleca się częste oznaczanie najmniejszego skutecznego stężenia leku we krwi w ciągu 2 pierwszych tygodni po przeszczepieniu narządu, a następnie okresowo w czasie leczenia podtrzymującego.25
Najmniejsze skuteczne stężenia takrolimusu we krwi należy również dokładnie monitorować w czasie zmiany leczenia postacią takrolimusu o natychmiastowym uwalnianiu na leczenie postacią takrolimusu o przedłużonym uwalnianiu, dostosowania dawek, wprowadzania zmian w terapii immunosupresyjnej oraz w przypadku jednoczesnego podawania substancji, które mogą zmieniać stężenie takrolimusu w pełnej krwi.26
Częstość oznaczania stężenia leku we krwi zależy od potrzeb klinicznych. Takrolimus jest substancją o małym klirensie, dlatego dostosowanie dawki preparatu TACROLIMUS STADA może trwać nawet kilka dni, zanim uzyska się docelowe stałe stężenie leku.27
Dane pochodzące z badań klinicznych sugerują, że u większości pacjentów powodzenie w leczeniu można osiągnąć, gdy najmniejsze stężenia takrolimusu we krwi utrzymują się poniżej 20 ng/ml.28
Podczas interpretacji zmian w stężeniach leku w pełnej krwi należy uwzględnić stan kliniczny pacjenta. W praktyce klinicznej najmniejsze skuteczne stężenia leku w pełnej krwi na ogół utrzymywały się w zakresie od 5 ng/ml do 20 ng/ml u biorców wątroby oraz 10 ng/ml do 20 ng/ml u biorców nerek i serca we wczesnym okresie po przeszczepieniu. W czasie późniejszego leczenia podtrzymującego stężenia we krwi na ogół utrzymywały się w zakresie od 5 ng/ml do 15 ng/ml u pacjentów z przeszczepioną wątrobą, nerką lub sercem.29
Dawkowanie w specjalnych grupach pacjentów
Zaburzenia czynności wątroby
U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki w celu utrzymania najmniejszego skutecznego stężenia takrolimusu we krwi w zalecanym zakresie docelowym.30
Zaburzenia czynności nerek
Czynność nerek nie ma wpływu na właściwości farmakokinetyczne takrolimusu i dlatego nie jest konieczne dostosowywanie dawki. Takrolimus ma jednak potencjalne działanie nefrotoksyczne i z tego powodu zaleca się dokładne monitorowanie czynności nerek (w tym badania, takie jak seryjne oznaczanie stężenia kreatyniny w surowicy, obliczanie klirensu kreatyniny oraz monitorowanie ilości wydalanego moczu).31
Rasa
W porównaniu z rasą kaukaską, pacjenci rasy czarnej mogą wymagać stosowania większych dawek takrolimusu w celu uzyskania podobnych najmniejszych skutecznych stężeń leku.32
Płeć
Brak danych wskazujących, że u kobiet trzeba stosować inne dawki niż u mężczyzn w celu uzyskania podobnych najmniejszych skutecznych stężeń leku.33
Pacjenci w podeszłym wieku
Obecnie nie ma dostępnych danych wskazujących na konieczność dostosowywania dawki u osób w podeszłym wieku.34
Dzieci i młodzież
Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania i skuteczności preparatu TACROLIMUS STADA u dzieci w wieku poniżej 18 lat. Ze względu na niewystarczającą ilość dostępnych danych nie można przedstawić zaleceń odnośnie dawkowania.35
Sposób podawania
TACROLIMUS STADA jest doustną postacią farmaceutyczną takrolimusu do stosowania raz na dobę. Zaleca się doustne podawanie dobowej dawki preparatu TACROLIMUS STADA raz na dobę, rano.36
TACROLIMUS STADA kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde należy przyjmować natychmiast po wyjęciu z blistra. Należy poinformować pacjenta, aby nie połknął środka pochłaniającego wilgoć. Kapsułki należy połykać w całości, popijając płynem (najlepiej wodą).37
TACROLIMUS STADA w celu uzyskania maksymalnego wchłaniania należy przyjmować na czczo lub co najmniej 1 godzinę przed posiłkiem lub po upływie 2 do 3 godzin po posiłku.38
Pominiętą poranną dawkę należy przyjąć tak szybko jak to możliwe, w tym samym dniu. Nie należy przyjmować podwójnej dawki następnego dnia rano.39
Jeśli stan pacjenta nie pozwala na doustne przyjęcie produktu leczniczego bezpośrednio po transplantacji, leczenie takrolimusem można rozpocząć podając go dożylnie w dawce wynoszącej około 1/5 zalecanej dawki doustnej w danym wskazaniu.40
Tabela dawkowania preparatu TACROLIMUS STADA
| Wskazanie | Dawka początkowa | Czas rozpoczęcia leczenia | Zalecane minimalne stężenie we krwi |
|---|---|---|---|
| Profilaktyka odrzucania przeszczepu nerki | 0,20-0,30 mg/kg mc./dobę (raz dziennie, rano) | W ciągu 24 godzin od zakończenia zabiegu | Wczesny okres po przeszczepieniu: 10-20 ng/ml Leczenie podtrzymujące: 5-15 ng/ml |
| Profilaktyka odrzucania przeszczepu wątroby | 0,10-0,20 mg/kg mc./dobę (raz dziennie, rano) | Od około 12 do 18 godzin po zakończeniu zabiegu | Wczesny okres po przeszczepieniu: 5-20 ng/ml Leczenie podtrzymujące: 5-15 ng/ml |
| Leczenie odrzucania przeszczepu serca | 0,15 mg/kg mc./dobę (raz dziennie, rano) | Po zmianie terapii | Wczesny okres po przeszczepieniu: 10-20 ng/ml Leczenie podtrzymujące: 5-15 ng/ml |
| Leczenie odrzucania przeszczepu płuc* | 0,10-0,15 mg/kg mc./dobę | Po zmianie terapii | Brak szczegółowych danych |
| Leczenie odrzucania przeszczepu trzustki* | 0,2 mg/kg mc./dobę | Po zmianie terapii | Brak szczegółowych danych |
| Leczenie odrzucania przeszczepu jelita* | 0,3 mg/kg mc./dobę | Po zmianie terapii | Brak szczegółowych danych |
* Na podstawie doświadczeń z takrolimusem w kapsułkach o natychmiastowym uwalnianiu, brak doświadczenia klinicznego w stosowaniu preparatu TACROLIMUS STADA.41
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania