surfaktant egzogenny
Surfaktant egzogenny to preparat stosowany w terapii zastępczej u noworodków z zespołem zaburzeń oddychania (RDS), związanym z niedoborem endogennego surfaktantu płucnego. Składa się z mieszaniny fosfolipidów i białek, która zmniejsza napięcie powierzchniowe w pęcherzykach płucnych, zapobiegając ich zapadaniu się podczas wydechu.
Główne wskazania do podania surfaktantu egzogennego obejmują wcześniactwo (szczególnie u noworodków urodzonych przed 32. tygodniem ciąży), profilaktykę RDS oraz leczenie rozwiniętego zespołu zaburzeń oddychania. Preparat podawany jest dotchawiczo, najczęściej w pierwszych godzinach życia.
Stosowanie surfaktantu egzogennego znacząco zmniejszyło śmiertelność wśród wcześniaków z RDS oraz częstość powikłań, takich jak odma opłucnowa czy przewlekła choroba płuc. Dostępne preparaty dzieli się na naturalne (pozyskiwane z płuc zwierzęcych) oraz syntetyczne, przy czym badania wskazują na nieco większą skuteczność preparatów naturalnych.
Standardowy protokół podawania surfaktantu ulega obecnie modyfikacjom – coraz częściej stosuje się techniki mniej inwazyjne (LISA, MIST), pozwalające na podanie leku bez konieczności intubacji i wentylacji mechanicznej, co dodatkowo zmniejsza ryzyko powikłań oddechowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Białka powierzchniowe SP-B – Wskazania do stosowania
Białka powierzchniowe SP-B są kluczowym składnikiem naturalnego surfaktantu płucnego, niezbędnym do utrzymania prawidłowego napięcia powierzchniowego w pęcherzykach płucnych oraz stabilizacji warstwy surfaktantu podczas cykli oddechowych. Preparat Curosurf, zawierający naturalne białka SP-B i SP-C pochodzenia świńskiego, stosowany jest w leczeniu zespołu zaburzeń oddychania (RDS) u wcześniaków, u których rozwinęła się ta jednostka chorobowa. RDS wynika z niedoboru endogennego surfaktantu w niedojrzałych płucach, co prowadzi do zapadania się pęcherzyków i upośledzenia wymiany gazowej. Curosurf podawany jest w formie zawiesiny do stosowania dotchawiczego, zawierającej 80 mg poractantu alfa na 1 ml, co odpowiada około 74 mg fosfolipidów i 0,9 mg hydrofobowych protein, w tym SP-B. Dostępny jest w fiolkach 1,5 ml (120 mg fosfolipidów) oraz 3 ml (240 mg fosfolipidów).
białko powierzchniowe SP-B, białko powierzchniowe SP-C, Curosurf, fosfatydylocholina, fosfolipidy z płuc świni, napięcie powierzchniowe, napięcie powierzchniowe pęcherzyków płucnych, niewydolność oddechowa, noworodek przedwcześnie urodzony, podanie dotchawicze i dooskrzelowe, poractant alfa, proteiny hydrofobowe, surfaktant egzogenny, surfaktant naturalny, upośledzenie wymiany gazowej, zespół niewydolności oddechowej, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Curosurf 80 mg, co odpowiada około 74 mg całej zawartości fosfolipidów i 0,9 mg niskocząsteczkowych hydrofobowych protein.
Curosurf (poraktant alfa) to naturalny surfaktant pozyskiwany ze świńskich pęcherzyków płucnych, zawierający około 74 mg fosfolipidów oraz 0,9 mg hydrofobowych białek powierzchniowych SP-B i SP-C na mililitr zawiesiny. Preparat stosowany jest dotchawiczo i dooskrzelowo u noworodków z zespołem zaburzeń oddychania. Pomimo potwierdzonej skuteczności, podanie Curosurfu wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, w tym krwotoków wewnątrzczaszkowych (występujących niezbyt często, ≥1/1000 i <1/100), które są powiązane ze spadkiem średniego ciśnienia tętniczego oraz szybkim wzrostem PaO₂. Zaleca się natychmiastowe dostosowanie parametrów wentylacji po podaniu leku, aby minimalizować ryzyko hiperoksji i powikłań hemodynamicznych. Inne istotne działania niepożądane to przetrwały przewód tętniczy, bradykardia (rzadko, ≥1/10 000 i <1/1000), niedociśnienie tętnicze (rzadko), odma opłucnowa (niezbyt często), krwotok płucny (rzadko) oraz dysplazja oskrzelowo-płucna (rzadko), które wymagają ścisłego monitorowania i odpowiedniej interwencji.
bakteriemia, bezdech, bradykardia, ciśnienie parcjalne tlenu, desaturacja, dysplazja oskrzelowo-płucna, hiperoksja, intubacja dotchawicza, krwotok płucny, krwotok wewnątrzczaszkowy, niedociśnienie tętnicze, niedojrzałość układu immunologicznego, nieprawidłowe EEG, odma opłucnowa, okołokomorowe rozmiękanie istoty białej, podanie dotchawicze, poraktant alfa, posocznica, proteiny surfaktantu, przeciwciała przeciwbiałkowe, przetrwały przewód tętniczy, retinopatia wcześniaków, rozedma śródmiąższowa płuc, rurka intubacyjna, sepsa, sinica noworodka, surfaktant egzogenny, uraz dróg oddechowych, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon substancji czynnych
Fosfatydylocholina – Przedawkowanie
Fosfatydylocholina, stanowiąca około 70% fosfolipidów w preparacie Curosurf (około 56 mg/ml fosfatydylocholiny w zawiesinie), jest kluczowym składnikiem surfaktantu egzogennego zawierającego poractant alfa (80 mg/ml). Preparat pozyskiwany jest z płuc świni i zawiera również białka hydrofobowe SP-B i SP-C. W literaturze oraz dokumentacji produktu brak jest opisów przypadków przedawkowania fosfatydylocholiny z Curosurf, jednak teoretycznie możliwe jest wystąpienie takich zdarzeń klinicznych. Przedawkowanie może prowadzić do obturacji dróg oddechowych, zaburzeń wentylacji i wymiany gazowej, a także do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej i bradykardii. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczne jest natychmiastowe odessanie nadmiaru zawiesiny z dróg oddechowych oraz wdrożenie leczenia wspomagającego, w tym monitorowania parametrów oddechowych, hemodynamicznych i równowagi wodno-elektrolitowej.
bradykardia, Curosurf, dawka letalna, drogi oddechowe, EKG, fosfatydylocholina, gazometria, gazometria tętnicza, gospodarka wodno-elektrolitowa, mechanika oddychania, obrzęk płuc, obturacja dróg oddechowych, oksygenacja, parametry hemodynamiczne, poractant alfa, saturacja krwi, SpO2, surfaktant, surfaktant egzogenny, surfaktant płucny, tlenoterapia, wentylacja mechaniczna, wymiana gazowa