żyła krezkowa
Żyły krezkowe są istotnymi naczyniami układu wrotnego, odpowiedzialnymi za odprowadzanie krwi z jelit do żyły wrotnej. Wyróżniamy żyłę krezkową górną (v. mesenterica superior), która zbiera krew z jelita cienkiego, kątnicy, okrężnicy wstępującej i poprzecznej, oraz żyłę krezkową dolną (v. mesenterica inferior), drenującą okrężnicę zstępującą, esicę i górną część odbytnicy.
Anatomicznie żyła krezkowa górna biegnie równolegle do tętnicy krezkowej górnej w krezce jelita cienkiego, natomiast żyła krezkowa dolna towarzyszy tętnicy krezkowej dolnej. Połączenie żyły krezkowej górnej z żyłą śledzionową tworzy żyłę wrotną, będącą głównym naczyniem doprowadzającym krew do wątroby.
Patologie żył krezkowych obejmują zakrzepicę żył krezkowych, która może prowadzić do zawału jelita, oraz nadciśnienie wrotne, w którym dochodzi do powstania krążenia obocznego. W diagnostyce chorób żył krezkowych kluczową rolę odgrywa angiografia TK i MR z kontrastem. Zakrzepica żył krezkowych stanowi stan zagrożenia życia wymagający pilnej interwencji medycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mutacja czynnika v leiden – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Mutacja czynnika V Leiden, będąca autosomalnie dominującą mutacją genu F5, jest najczęstszym dziedzicznym zaburzeniem krzepnięcia, prowadzącym do oporności czynnika V na degradację przez aktywowane białko C i w konsekwencji do stanu nadkrzepliwości. Występuje u 3-8% populacji kaukaskiej (heterozygoty) i około 1:5000 (homozygoty). Diagnostyka obejmuje test oporności na aktywowane białko C oraz badanie genetyczne potwierdzające mutację i rozróżniające heterozygoty od homozygot. Wskazania do testowania obejmują m.in. zakrzepicę żylną u osób <50 r.ż., zakrzepicę w nietypowych lokalizacjach, nawracającą zakrzepicę, silną rodzinną historię chorób zakrzepowych oraz zakrzepicę u kobiet w ciąży lub stosujących doustne środki antykoncepcyjne. Opieka nad pacjentem wymaga interdyscyplinarnego podejścia, w tym edukacji pacjenta, monitorowania terapii przeciwkrzepliwej oraz profilaktyki zakrzepicy w sytuacjach ryzyka, takich jak hospitalizacja czy ciąża.
aktywowane białko C, antykoagulant toczniowy, badanie genetyczne, biżuteria medyczna, czynnik V Leiden, doustny antykoagulant, genetyk kliniczny, hematolog, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, heterozygota, homozygota, krwawienie, lek przeciwkrzepliwy, lepkość krwi, mutacja autosomalnie dominująca, nawracające poronienie, nowy doustny antykoagulant, oddzielenie łożyska, ograniczenie wzrostu płodu, oporność na aktywowane białko C, parametr krzepnięcia, pończocha uciskowa, powikłanie krwotoczne, profilaktyka przeciwzakrzepowa, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, stan nadkrzepliwości, stan przedrzucawkowy, warfaryna, wewnątrzmaciczne ograniczenie wzrostu płodu, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, żyła krezkowa, żyła mózgowa, żyła wątrobowa - Leksykon chorób i schorzeń
Mutacja czynnika v leiden – Objawy
Mutacja czynnika V Leiden jest genetycznym zaburzeniem zwiększającym ryzyko zakrzepicy żylnej, zwłaszcza zakrzepicy żył głębokich (DVT) kończyn dolnych oraz zatorowości płucnej (PE). Ryzyko to jest zależne od genotypu: heterozygoty wykazują 3-8-krotnie, a homozygoty 9-80-krotnie zwiększone ryzyko zakrzepicy w porównaniu do populacji ogólnej. U kobiet w ciąży ryzyko zakrzepicy wzrasta odpowiednio do 7x (heterozygoty) i 17-34x (homozygoty), a stosowanie antykoncepcji estrogenowej u heterozygot zwiększa ryzyko nawet 35-krotnie. Zakrzepy mogą pojawiać się także w nietypowych lokalizacjach, takich jak naczynia mózgowe, żyły wątrobowe czy siatkówki, powodując objawy zależne od miejsca zakrzepu. Objawy kliniczne DVT obejmują ból, obrzęk, zaczerwienienie i uczucie ciepła kończyny, natomiast PE manifestuje się nagłą dusznością, bólem w klatce piersiowej, kaszlem z krwiopluciem oraz tachykardią. Wystąpienie pierwszego epizodu zakrzepicy przed 50. rokiem życia jest charakterystyczne dla pacjentów z mutacją.
cewnik centralny, cewnik dożylny, duszność, hematolog, heterozygota, homozygota, hormonalna terapia zastępcza, mutacja czynnika V Leiden, naczynie mózgowe, obrzęk kończyny, odkrztuszanie krwi, powikłanie zakrzepowe, preeklampsja, stan przedrzucawkowy, tachykardia, zakrzep krwi, zakrzepica, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żył mózgowych, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, żyła krezkowa, żyła wątrobowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Schistosomatoza (bilharcjoza) – Etiologia i przyczyny
Schistosomiaza, wywoływana przez przywry krwi z rodzaju Schistosoma, jest jedną z najważniejszych chorób pasożytniczych na świecie, dotykającą ponad 240 milionów osób, głównie w krajach rozwijających się. Główne gatunki odpowiedzialne za zakażenia u ludzi to S. haematobium (schistosomiaza układu moczowo-płciowego), S. mansoni oraz S. japonicum (schistosomiaza jelitowa). Cykl życiowy pasożyta obejmuje ślimaki słodkowodne jako żywicieli pośrednich oraz człowieka jako żywiciela ostatecznego. Patogeneza choroby wynika głównie z reakcji immunologicznej na jaja pasożyta, które powodują tworzenie ziarniniaków, przewlekłe zapalenie i włóknienie tkanek, prowadząc do uszkodzeń narządów takich jak pęcherz moczowy, jelita, wątroba czy płuca. Schistosomiaza układu moczowo-płciowego zwiększa ryzyko raka pęcherza moczowego, a schistosomiaza jelitowa może prowadzić do nadciśnienia wrotnego i powikłań wątroby. Około 90% przypadków wymaga leczenia w Afryce Subsaharyjskiej, a śmiertelność szacowana jest na około 200 000 osób rocznie.
bilharzioza, cerkaria, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba pasożytnicza, dystrybucja choroby, enzym proteolityczny, eozynofilia, gospodarka wodna, miracydium, nadciśnienie płucne, nadciśnienie wrotne, nieswoista choroba zapalna jelit, odpowiedź immunologiczna, prazykwantel, przewlekły stan zapalny, przywra krwi, rak płaskonabłonkowy pęcherza moczowego, Schistosoma haematobium, schistosomula, włóknienie okołowrotne, wodobrzusze, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaniedbana choroba tropikalna, zespół Katayama, ziarniniaki, żyła krezkowa, żylaki przełyku, żywiciel pośredni - Leksykon chorób i schorzeń
Zakrzepica żył głębokich – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zakrzepica żył głębokich (DVT) to poważne schorzenie charakteryzujące się powstawaniem skrzepów w żyłach głębokich, najczęściej kończyn dolnych, z ryzykiem zatoru płucnego. Objawy DVT obejmują jednostronny ból, obrzęk, zaczerwienienie i uczucie ciepła, choć mogą być skąpe lub nieobecne. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, m.in. dwupoziomowej skali Wellsa, oraz badaniach obrazowych. Leczenie polega na antykoagulacji (heparyny drobnocząsteczkowe, heparyna niefrakcjonowana, warfaryna, inhibitory czynnika Xa i trombiny) z monitorowaniem wskaźników koagulacji (PT/INR, aPTT). Kluczowe jest także stosowanie pończoch uciskowych (15-30 mmHg), wczesna mobilizacja oraz urządzenia do przerywanej kompresji pneumatycznej (IPC) w profilaktyce i terapii. Pielęgniarki odgrywają istotną rolę w ocenie ryzyka, monitorowaniu leczenia, zapobieganiu powikłaniom oraz edukacji pacjentów, zwłaszcza w zakresie stosowania leków przeciwzakrzepowych i rozpoznawania objawów zatoru płucnego.
antykoagulacja, antykoagulant, aPTT, choroba układu sercowo-naczyniowego, enoksaparyna, gazometria, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor czynnika Xa, inhibitor trombiny, INR, lek przeciwzakrzepowy, perfuzja tkankowa, pończocha uciskowa, przerywana kompresja pneumatyczna, skala Wellsa, skrzep krwi, terapia przeciwzakrzepowa, warfaryna, wskaźnik koagulacji, zakrzep, zakrzepica żył głębokich, zator płucny, zespół pozakrzepowy, żyła głęboka, żyła krezkowa, żyła mózgowa