complex regional pain syndrome
Complex Regional Pain Syndrome (CRPS) to przewlekłe schorzenie bólowe charakteryzujące się intensywnym, piekącym bólem, który najczęściej obejmuje kończyny. Wyróżnia się dwa typy: typ I (dawniej zwany dystrofią współczulno-odruchową), występujący bez widocznego uszkodzenia nerwów, oraz typ II (dawniej zwany kauzalgią), rozwijający się po uszkodzeniu nerwu.
Patofizjologia CRPS obejmuje mechanizmy obwodowe i ośrodkowe, w tym neurogeniczne zapalenie, zaburzenia układu współczulnego, zmiany w układzie immunologicznym oraz plastyczność neuronalną. Choroba zwykle rozpoczyna się po urazie, zabiegu chirurgicznym lub unieruchomieniu kończyny, ale mechanizm przejścia od ostrego urazu do chronicznego zespołu bólowego pozostaje nie w pełni wyjaśniony.
Diagnostyka CRPS opiera się na kryteriach klinicznych, takich jak ból nieproporcjonalny do wywołującego go bodźca, obecność objawów autonomicznych (obrzęk, zmiany troficzne skóry, zaburzenia potliwości), oraz zaburzeń ruchowych. Badania obrazowe, takie jak scyntygrafia kości czy termografia, mogą być pomocne, ale nie są swoiste dla tego schorzenia.
Leczenie CRPS wymaga podejścia multidyscyplinarnego i obejmuje farmakoterapię (leki przeciwbólowe, przeciwdrgawkowe, bisfosfoniany), blokady układu współczulnego, fizjoterapię oraz techniki psychologiczne. Wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia znacząco poprawiają rokowanie. W opornych przypadkach stosuje się inwazyjne metody leczenia bólu, takie jak stymulacja rdzenia kręgowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół bólowy kompleksowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół bólowy kompleksowy (CRPS) to przewlekłe, rzadkie schorzenie charakteryzujące się silnym, nieproporcjonalnym bólem kończyn, rozwijającym się zwykle 4-6 tygodni po urazie, operacji lub incydencie naczyniowym. Ból ma charakter stały, ostry, palący i może przewyższać intensywność bólu po amputacji czy porodzie. CRPS najczęściej dotyka kobiety w wieku 40-60 lat. Wczesna diagnoza i agresywne leczenie zwiększają szanse na remisję, z około 80% pacjentów powracających do zdrowia w ciągu 18 miesięcy. Leczenie wymaga interdyscyplinarnego podejścia, obejmującego edukację, farmakoterapię (m.in. NLPZ, opioidy, leki przeciwdepresyjne, przeciwdrgawkowe, kortykosteroidy, bisfosfoniany, leki przeciwnadciśnieniowe), rehabilitację fizyczną oraz wsparcie psychologiczne. W przypadku oporności na leczenie stosuje się blokady nerwowe, dożylne podawanie ketaminy, stymulację rdzenia kręgowego czy pompy do podawania leków.
ACT, alendronian, amitryptylina, biofeedback, CBT, complex regional pain syndrome, CRPS, desensytyzacja, elektrostymulacja nerwów przezskórna, farmakoterapia, fizjoterapia, gabapentyna, infuzja ketaminy, interwencje psychologiczne, kalcytonina, kapsaicyna, kompleksowy regionalny zespół bólowy, kortykosteroidy, leczenie przeciwbólowe, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lidokaina, patofizjologia schorzenia, przewlekłe schorzenie bólowe, rehabilitacja fizyczna, remisja choroby, stopniowe obrazowanie motoryczne, stymulacja rdzenia kręgowego, sympatektomia, TENS, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia lustrzana, terapia poznawczo-behawioralna, terapia zajęciowa, wczesna interwencja, zespół bólowy kompleksowy