ślepota infekcyjna
Ślepota infekcyjna to utrata wzroku spowodowana infekcjami bakteryjnymi, wirusowymi, grzybiczymi lub pasożytniczymi, które bezpośrednio lub pośrednio uszkadzają struktury oka. W krajach rozwijających się stanowi ona istotny problem zdrowotny, będąc jedną z głównych przyczyn ślepoty, której można zapobiec.
Do najczęstszych patogenów wywołujących ślepotę infekcyjną należą: Chlamydia trachomatis (jaglica), Neisseria gonorrhoeae (rzeżączkowe zapalenie spojówek), wirus opryszczki, Acanthamoeba oraz grzyby z rodzaju Fusarium. Jaglica pozostaje wiodącą przyczyną ślepoty infekcyjnej na świecie, dotykając około 1,9 miliona osób.
Mechanizmy patogenetyczne ślepoty infekcyjnej obejmują bezpośrednie uszkodzenie rogówki, spojówek lub innych struktur oka przez patogen, reakcje zapalne prowadzące do bliznowacenia, a także powikłania systemowe niektórych infekcji. Szczególnie niebezpieczne są infekcje wrodzone (np. toksoplazmoza, różyczka, cytomegalia), które mogą prowadzić do trwałych uszkodzeń narządu wzroku u noworodków.
Profilaktyka ślepoty infekcyjnej opiera się na poprawie warunków sanitarnych, wczesnym rozpoznawaniu i leczeniu infekcji ocznych, stosowaniu szczepień ochronnych oraz rutynowym stosowaniu kropli antybiotykowych u noworodków (profilaktyka Credégo). W krajach rozwiniętych ślepota infekcyjna występuje znacznie rzadziej dzięki dostępności do opieki medycznej i skutecznych terapii przeciwdrobnoustrojowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Etiologia i przyczyny
Chlamydia trachomatis to Gram-ujemna, beztlenowa bakteria, będąca obligatoryjnym pasożytem wewnątrzkomórkowym, odpowiedzialna za najczęstsze na świecie infekcje przenoszone drogą płciową oraz jaglicę – główną przyczynę infekcyjnej ślepoty. Bakteria posiada unikalny cykl rozwojowy obejmujący zakaźne ciałka elementarne (EB) i metabolicznie aktywne ciałka siateczkowate (RB). Zakażenie rozpoczyna się adhezją EB do komórek gospodarza, następnie EB przekształcają się w RB, które namnażają się wewnątrzkomórkowo, a po replikacji ponownie transformują w EB, uwalniane do infekcji kolejnych komórek. C. trachomatis dzieli się na 18 serowarów, z których A-C wywołują jaglicę, D-K zakażenia dróg płciowych, a L1-L3 powodują inwazyjny lymphogranuloma venereum (LGV). Transmisja odbywa się głównie drogą kontaktów seksualnych (pochwowy, analny, oralny) oraz wertykalnie podczas porodu, co może skutkować zapaleniem spojówek i płuc u noworodków. Ryzyko zakażenia zwiększają młody wiek (szczególnie poniżej 25 lat), kobiety, liczne kontakty seksualne, brak prezerwatyw oraz wcześniejsze zakażenia. Bakteria może przejść w stan przetrwały, chroniący ją przed antybiotykami i układem odpornościowym, co sprzyja przewlekłym zakażeniom i powikłaniom, takim jak niepłodność i ciąże pozamaciczne.
autoinokulacja, azytromycyna, bakteria beztlenowa, białko błony zewnętrznej, białko efektorowe, Chlamydia trachomatis, ciałko elementarne, ciałko siateczkowate, ciąża pozamaciczna, interferon gamma, jaglica, lymphogranuloma venereum, moksyfloksacyna, pasożyt wewnątrzkomórkowy, polimorfizm cytokin, receptor Toll-podobny, serowar, ślepota infekcyjna, stan przetrwały bakterii, terapia bakteriofagowa, transmisja wertykalna, zapalenie jajowodów, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie płuc noworodków, zapalenie spojówek, ziarniniak weneryczny - Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Leczenie
Chlamydia trachomatis jest najczęstszą na świecie chorobą przenoszoną drogą płciową, odpowiedzialną za poważne powikłania zdrowotne, w tym ślepotę i choroby układu rozrodczego. Leczenie opiera się głównie na doksycyklinie (100 mg p.o. 2x/d przez 7 dni), która wykazuje skuteczność na poziomie 97-98% w zakażeniach urogenitalnych i 99% w zakażeniach odbytnicy, co czyni ją lekiem pierwszego wyboru, zwłaszcza w zakażeniach odbytnicy i gardła. Alternatywnie stosuje się azytromycynę (1 g p.o. jednorazowo), szczególnie u kobiet w ciąży oraz w sytuacjach, gdy przestrzeganie wielodniowego schematu jest problematyczne. W ciąży preferowana jest azytromycyna, natomiast doksycyklina i ofloksacyna są przeciwwskazane ze względu na ryzyko teratogenne. Leczenie noworodków obejmuje erytromycynę 50 mg/kg/dobę przez 14 dni, a w przypadku lymphogranuloma venereum zalecana jest doksycyklina 100 mg 2x/d przez 21 dni lub azytromycyna 1 g raz w tygodniu przez 3 tygodnie.
amoksycylina, antybiotykoterapia, azytromycyna, Chlamydia trachomatis, choroba przenoszona drogą płciową, choroba zapalna miednicy mniejszej, ciąża pozamaciczna, doksycyklina, erytromycyna, lewofloksacyna, lymphogranuloma venereum, Mycoplasma genitalium, niepłodność, ofloksacyna, reaktywne zapalenie stawów, refluks żołądkowo-przełykowy, ślepota infekcyjna, Światowa Organizacja Zdrowia, tetracyklina, transmisja zakażenia, zakażenie Chlamydia trachomatis, zakażenie odbytu, zapalenie cewki moczowej, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie najądrzy, zapalenie okołowątrobowe, zapalenie płuc, zapalenie spojówek, zdrowie reprodukcyjne, zwężenie cewki moczowej - Leksykon chorób i schorzeń
Trachoma – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Trachoma, wywoływana przez Chlamydia trachomatis, jest przewlekłą, zakaźną chorobą oczu i główną przyczyną zakaźnej ślepoty globalnie, szczególnie w społecznościach z ograniczonym dostępem do czystej wody i sanitariatów. Choroba przebiega przez fazy od zapalenia pęcherzykowego (TF) i intensywnego zapalenia (TI), przez bliznowacenie spojówki (TS), trichiasis (nieprawidłowy wzrost rzęs) aż do zmętnienia rogówki, prowadzącego do nieodwracalnej utraty wzroku. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu klinicznym, z możliwością potwierdzenia testami molekularnymi (NAAT) lub wykrywaniem antygenu. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię – preferowaną azytromycynę w dawce jednorazowej 20 mg/kg (maksymalnie 1 g u dzieci i 1 g u dorosłych) lub maść tetracyklinową 1% stosowaną dwa razy dziennie przez 6 tygodni, szczególnie u niemowląt poniżej 6 miesiąca życia. W zaawansowanych stadiach konieczna jest interwencja chirurgiczna, najczęściej bilamelarna rotacja tarczki, mająca na celu korekcję trichiasis i zapobieganie dalszemu uszkodzeniu rogówki.
azytromycyna, badanie bakteriologiczne, bliznowacenie powiek, bliznowacenie spojówki, Chlamydia trachomatis, edukacja pacjenta, epilacja, higiena osobista, intensywne zapalenie, krioterapia, masowe podawanie antybiotyków, masowe podawanie leków, przeszczep rogówki, ryzyko zakażenia, ślepota infekcyjna, strategia SAFE, test amplifikacji kwasów nukleinowych, trachoma, trichiasis, uszkodzenie rogówki, zaburzenie percepcji sensorycznej, zakażenie spojówek, zapalenie pęcherzykowe, zmętnienie rogówki