nefrotoksyczność cyklosporyny
Nefrotoksyczność cyklosporyny to jedno z najpoważniejszych działań niepożądanych tego leku immunosupresyjnego, stosowanego głównie po przeszczepieniach narządów. Uszkodzenie nerek może wystąpić zarówno w postaci ostrej, jak i przewlekłej.
Mechanizm nefrotoksyczności cyklosporyny obejmuje skurcz naczyń wewnątrznerkowych (głównie tętniczek doprowadzających), aktywację układu renina-angiotensyna-aldosteron oraz zwiększenie produkcji endoteliny-1 przy jednoczesnym zmniejszeniu syntezy tlenku azotu i prostacyklin. Prowadzi to do zmniejszenia przepływu krwi przez nerki i filtracji kłębuszkowej.
Ostra nefrotoksyczność cyklosporyny jest zazwyczaj odwracalna po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku. Natomiast przewlekła postać może prowadzić do nieodwracalnych zmian, takich jak włóknienie śródmiąższowe, zanik cewek nerkowych i szkliwienie kłębuszków nerkowych.
Monitorowanie funkcji nerek u pacjentów leczonych cyklosporyną jest kluczowe i obejmuje regularne pomiary stężenia kreatyniny w surowicy, szacunkowego współczynnika filtracji kłębuszkowej (eGFR) oraz stężenia leku we krwi. Utrzymywanie stężenia cyklosporyny w zakresie terapeutycznym znacząco zmniejsza ryzyko nefrotoksyczności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Sandimmun 50 mg/ml
Przedawkowanie cyklosporyny, substancji czynnej preparatu Sandimmun (50 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza przy pozajelitowym podaniu. W badaniach toksykologicznych LD50 dla podania doustnego wynosiło 2329 mg/kg u myszy, 1480 mg/kg u szczurów oraz >1000 mg/kg u królików, natomiast dla podania dożylnego wartości te były znacznie niższe: 148 mg/kg, 104 mg/kg i 46 mg/kg odpowiednio. Objawy przedawkowania doustnego przy dawkach do 10 g (około 150 mg/kg masy ciała) obejmują wymioty, senność, ból głowy, częstoskurcz oraz odwracalne zaburzenia czynności nerek, natomiast ciężkie zatrucia obserwuje się głównie po pozajelitowym przedawkowaniu, szczególnie u wcześniaków.
badanie toksykologiczne, cyklosporyna, dawka śmiertelna, nefrotoksyczność cyklosporyny, oczyszczanie krwi, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, podanie dożylne, przedawkowanie cyklosporyny, przedawkowanie doustne, przedawkowanie pozajelitowe, toksyczność OUN, węgiel aktywowany, zmiana hemodynamiczna - Leksykon leków
Interakcje leku – Arthrotec 50 mg + 0,2 mg
Produkt leczniczy Arthrotec, zawierający diklofenak sodowy (50 mg) oraz mizoprostol (0,2 mg), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, głównie związane z hamowaniem syntezy prostaglandyn przez diklofenak oraz działaniem mizoprostolu. Arthrotec może zmniejszać skuteczność leków moczopędnych i przeciwnadciśnieniowych (ACE, AIIA, β-adrenolityki), a także zwiększać nefrotoksyczność cyklosporyny i takrolimusu, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek. Istotne jest monitorowanie stężenia potasu przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków oszczędzających potas oraz litu i digoksyny, gdyż Arthrotec może powodować ich toksyczne wzrosty w osoczu. Ponadto, stosowanie Arthrotec z kwasem acetylosalicylowym jest niewskazane ze względu na zmniejszenie stężenia diklofenaku w osoczu, a jednoczesne podawanie silnych inhibitorów CYP2C9 (np. worykonazolu) może znacząco zwiększać ekspozycję na diklofenak (Cmax wzrost o 114%, AUC o 78% przy dawce 50 mg).
agregacja płytek krwi, antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, chinolon, digoksyna, diklofenak sodowy, doustny lek przeciwcukrzycowy, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor CYP2C9, inhibitor selektywnego wychwytu zwrotnego serotoniny, insulina, ketokonazol, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek hamujący agregację płytek, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lit w osoczu, metotreksat, mifepryston, mizoprostol, nefrotoksyczność cyklosporyny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, sulfinpirazon, takrolimus, worykonazol