klirens fenytoiny

Klirens fenytoiny to parametr farmakokinetyczny określający szybkość, z jaką organizm eliminuje fenytoinę z krwi. Jest wyrażany jako objętość osocza, która zostaje całkowicie oczyszczona z leku w jednostce czasu (najczęściej w ml/min lub L/h).

Fenytoinę charakteryzuje kinetyka nasycenia (zerowego rzędu), co oznacza, że jej enzymy metabolizujące ulegają wysyceniu nawet przy stężeniach terapeutycznych. W praktyce klinicznej skutkuje to nieproporcjonalnym wzrostem stężenia leku w surowicy przy niewielkich zwiększeniach dawki, co znacząco zwiększa ryzyko toksyczności.

Klirens fenytoiny zależy od wielu czynników, w tym od funkcji wątroby (główne miejsce metabolizmu leku), polimorfizmów genetycznych enzymów CYP2C9 i CYP2C19, wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz interakcji z innymi lekami. Monitorowanie klirensu jest kluczowe dla optymalizacji dawkowania, szczególnie u pacjentów z niewydolnością wątroby, osób starszych czy podczas terapii wielolekowej.

W praktyce klinicznej oznaczanie stężenia fenytoiny w surowicy i obliczanie klirensu pomaga w indywidualizacji terapii przeciwpadaczkowej, minimalizując ryzyko wystąpienia działań niepożądanych przy zachowaniu skuteczności terapeutycznej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Metronidazol 0,5% Polpharma 5 mg/ml

Metronidazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, szczególnie w terapii wielolekowej. Nasilenie działania doustnych antykoagulantów prowadzi do przedłużenia czasu protrombinowego i zwiększonego ryzyka krwawień, co wymaga monitorowania INR i dostosowania dawki. Metabolizm metronidazolu jest modyfikowany przez induktory enzymów wątrobowych (np. fenytoina, fenobarbital), skracające okres półtrwania do około 3 godzin, oraz inhibitory (np. cymetydyna), wydłużające jego eliminację. Metronidazol zmniejsza klirens fenytoiny, zwiększając jej stężenie i ryzyko toksyczności. Współistniejące stosowanie soli litu może prowadzić do zatrzymania litu i uszkodzenia nerek, dlatego konieczne jest monitorowanie stężenia litu, kreatyniny i elektrolitów. Ponadto, metronidazol jest inhibitorem CYP3A4, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, w tym cyklosporyny, której nefrotoksyczność wymaga kontroli stężenia i funkcji nerek.
aldehydodehydrogenaza, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie niepożądane układu sercowo-naczyniowego, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor enzymów wątrobowych, interakcja farmakodynamiczna, klirens fenytoiny, metabolizm metronidazolu, nefrotoksyczność cyklosporyny, ostra psychoza, reakcja disulfiramowa, toksyczność 5-fluorouracylu, toksyczność busulfanu, toksyczność litu, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Pylera 140 mg + 125 mg + 125 mg

Produkt Pylera, zawierający 140 mg bizmutu potasu cytrynianu zasadowego (odpowiadającego 40 mg bizmutu tlenku), 125 mg metronidazolu oraz 125 mg chlorowodorku tetracykliny, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wynikające z poszczególnych składników. Bizmut może zwiększać swoje stężenie w osoczu pod wpływem leków zmieniających pH żołądka, takich jak ranitydyna i omeprazol (zalecane przyjmowanie po posiłkach). Metronidazol wykazuje istotne interakcje z lekami takimi jak lit (wzrost toksyczności), doustne antykoagulanty (wydłużenie czasu protrombinowego), fenytoina i fenobarbital (zmniejszenie stężenia metronidazolu), 5-fluorouracyl (zwiększenie toksyczności), cyklosporyna (wzrost stężenia), busulfan (ryzyko ciężkiej toksyczności) oraz lekami wydłużającymi odstęp QT (np. ondansetron, amiodaron). Tetracyklina natomiast może powodować zmniejszenie skuteczności leków przeciwzakrzepowych, osłabienie działania penicyliny, a jej wchłanianie jest hamowane przez leki zobojętniające, preparaty żelaza, cynku oraz produkty mleczne. Ponadto, jednoczesne stosowanie tetracykliny z metoksyfluranem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiej niewydolności nerek.
5-fluorouracyl, aktywność protrombiny, amiodaron, antybiotyk bakteriostatyczny, atowakwon, bizmut potasu cytrynian zasadowy, busulfan, chlorowodorek tetracykliny, cyklosporyna, CYP2C9, CYP3A4, czas protrombinowy, disulfiram, domperydon, doustny lek przeciwzakrzepowy, enzym mikrosomalny wątroby, fenobarbital, fenytoina, hipotensja, interakcja z alkoholem, klirens fenytoiny, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, lek zobojętniający, lit pierwiastek, metadon, metoksyfluran, metronidazol, niewydolność nerek, odstęp QT, omeprazol, ondansetron, pH żołądka, pochodna kumaryny, ranitydyna, reakcja psychotyczna, retinoid, stężenie cyklosporyny, tachykardia, tlenek bizmutu, toksyczność litu, uderzenie gorąca, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Modafinil – Interakcje

Modafinil wykazuje złożony profil interakcji farmakokinetycznych, głównie poprzez indukcję enzymów CYP3A4/5 oraz hamowanie CYP2C19 i CYP2C9. W praktyce klinicznej istotne są interakcje z lekami przeciwdrgawkowymi (karbamazepina, fenobarbital), które mogą obniżać stężenie modafinilu, oraz z fenytoiną, gdzie hamowanie CYP2C19 i supresja CYP2C9 przez modafinil prowadzą do zmniejszenia klirensu fenytoiny i ryzyka toksyczności. Zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny w osoczu oraz objawów toksyczności, szczególnie po rozpoczęciu lub zakończeniu terapii modafinilem. Ponadto, modafinil indukuje metabolizm steroidowych środków antykoncepcyjnych (CYP3A4/5), co może obniżać ich skuteczność; w związku z tym konieczne jest stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz przez 2 miesiące po jego zakończeniu.
alkohol etylowy, antagonista kanału wapniowego, benzodiazepina, buspiron, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, dezorientacja, diazepam, działanie psychostymulujące, fenobarbital, fenytoina, hamowanie CYP2C19, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, klirens fenytoiny, lek przeciwdrgawkowy, ludzki hepatocyt, midazolam, niedobór CYP2D6, niepokój ruchowy, omamy, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie psychiczne, propranolol, splątanie, SSRI, statyna, steroidowy środek antykoncepcyjny, supresja CYP2C9, terapia hipolipemizująca, terapia przeciwnadciśnieniowa, terapia przeciwwirusowa, toksyczność fenytoiny, triazolam, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna

klirens fenytoiny

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Metronidazol 0,5% Polpharma 5 mg/ml

Interakcje leku – Pylera 140 mg + 125 mg + 125 mg

Modafinil – Interakcje