wstrząs pooparzeniowy

Wstrząs pooparzeniowy jest szczególnym rodzajem wstrząsu hipowolemicznego, który występuje w następstwie rozległych oparzeń ciała. Charakteryzuje się on masywną utratą płynów, białek i elektrolitów z uszkodzonych naczyń krwionośnych oraz zwiększoną przepuszczalnością kapilarną w obszarze oparzenia.

Patofizjologia wstrząsu pooparzeniowego obejmuje dwa główne mechanizmy: utratę płynów z przestrzeni wewnątrznaczyniowej oraz uwalnianie mediatorów zapalnych. W pierwszych 24-48 godzinach po oparzeniu dochodzi do przemieszczenia płynów z naczyń do przestrzeni śródmiąższowej, co prowadzi do obrzęku tkanek i hipowolemii. Jednocześnie uwalniane są cytokiny prozapalne, które nasilają przepuszczalność naczyń i powodują wazodylatację.

Leczenie wstrząsu pooparzeniowego opiera się przede wszystkim na agresywnej resuscytacji płynowej według ustalonych protokołów (np. formuła Parklanda). Kluczowe jest rozpoczęcie infuzji krystaloidów w ciągu pierwszych 24 godzin od urazu, przy czym połowę obliczonej objętości podaje się w pierwszych 8 godzinach. Monitorowanie skuteczności terapii obejmuje ocenę diurezy (0,5-1 ml/kg/h), parametrów hemodynamicznych oraz równowagi kwasowo-zasadowej.

Wczesne rozpoznanie i prawidłowe leczenie wstrząsu pooparzeniowego znacząco zmniejsza śmiertelność pacjentów z rozległymi oparzeniami. Opóźnienie w podjęciu właściwego postępowania może prowadzić do niewydolności wielonarządowej i zgonu. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie amin katecholowych oraz monitorowanie inwazyjne parametrów hemodynamicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl