kwas dimerkaptobursztynowy
Kwas dimerkaptobursztynowy (DMSA, z ang. dimercaptosuccinic acid) to organiczny związek chemiczny zawierający grupy tiolowe, stosowany jako lek chelatujący w leczeniu zatruć metalami ciężkimi. Dzięki swojej strukturze chemicznej, DMSA tworzy stabilne kompleksy z metalami takimi jak ołów, rtęć, arsen i kadm, umożliwiając ich wydalanie z organizmu.
W praktyce klinicznej DMSA (znany również pod nazwą handlową Succimer) jest stosowany przede wszystkim w leczeniu zatruć ołowiem, szczególnie u dzieci. Jest ceniony ze względu na stosunkowo niską toksyczność w porównaniu z innymi środkami chelatującymi oraz możliwość podawania doustnego. Po podaniu doustnym lek jest szybko wchłaniany, a jego metabolity są wydalane głównie przez nerki.
DMSA jest również wykorzystywany w diagnostyce nuklearnej, gdzie znakowany technetem-99m służy do obrazowania nerek. Badanie scyntygraficzne z użyciem Tc-99m-DMSA pozwala na dokładną ocenę funkcji miąższowej nerek, wykrywanie blizn pozapalnych oraz diagnostykę odmiedniczkowego zapalenia nerek. Jest to szczególnie wartościowe narzędzie w ocenie pacjentów z nawracającymi zakażeniami układu moczowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – PoltechDMSA 1 mg DMSA
Przedkliniczne badania toksyczności kompleksu technetu (99mTc) z kwasem mezo-2,3-dimerkaptobursztynowym (DMSA) wykazały brak objawów toksycznych po podaniu wielokrotnym na modelu szczura w dawce 0,66 mg/kg mc./dobę DMSA oraz 0,23 mg/kg mc./dobę chlorku cyny przez 14 dni. Dawkowanie stosowane w badaniach było około 4,7-krotnie wyższe niż standardowa dawka kliniczna 99mTc-DMSA u pacjentów, wynosząca 0,14 mg/kg mc., co wskazuje na korzystny margines bezpieczeństwa preparatu. Należy podkreślić, że PoltechDMSA jest przeznaczony do jednorazowego zastosowania diagnostycznego, co determinuje zakres i charakter przeprowadzonych badań przedklinicznych.
- Leksykon substancji czynnych
Arsen trójtlenek – Przedawkowanie
Przedawkowanie arsenu trójtlenku (Arsenii trioxidum), substancji aktywnej Arsenic trioxide Sandoz (1 mg/ml), manifestuje się objawami neurotoksycznymi takimi jak konwulsje, osłabienie mięśni oraz splątanie, a także koagulopatią. W przypadku wystąpienia tych symptomów konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku. Diagnostyka powinna obejmować regularne oznaczanie stężenia arsenu w moczu, monitorowanie parametrów krzepnięcia, funkcji nerek i wątroby oraz ocenę neurologiczną. W ciężkich przypadkach, zwłaszcza przy uszkodzeniu nerek, rozważa się zastosowanie dializy w celu przyspieszenia eliminacji toksyny.
arsen trójtlenek, Arsenic trioxide Sandoz, dializa, dimerkaprol, DMSA, funkcja nerek i wątroby, koagulopatia, konwulsje, kwas dimerkaptobursztynowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy neurotoksyczne, oddział intensywnej terapii, osłabienie mięśniowe, parametry krzepnięcia, roztwór do infuzji, splątanie, terapia chelatująca, toksykologia, uszkodzenie nerek, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon leków
Interakcje leku – BiotinoZin 10 mg + 25 mg Zn2+
Produkt leczniczy BiotinoZin zawiera 10 mg biotyny oraz 25 mg jonów cynku (w postaci cynku glukonianu) i wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii. Leki przeciwdrgawkowe (fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, prymidon) oraz hormony steroidowe mogą obniżać stężenie biotyny poprzez przyspieszenie jej katabolizmu, co wymaga monitorowania skuteczności leczenia i ewentualnej korekty dawki. Kwas walproinowy obniża aktywność biotynidaz, co może zmieniać metabolizm biotyny. Antybiotyki wpływają na mikroflorę jelitową, zmniejszając dostępność biotyny, a awidyna zawarta w surowym białku jaja kurzego inaktywuje biotynę, uniemożliwiając jej wchłanianie – pacjentom zaleca się unikanie surowych jaj. Spożycie alkoholu i palenie tytoniu (szczególnie u kobiet) przyspieszają katabolizm biotyny, co może osłabiać działanie BiotinoZin.
antybiotyk, awidyna, biotyna, biotynidaza, chinolon, cyprofloksacyna, dieta wysokobłonnikowa, fenytoina, fityna, fluorochinolon, glikoproteina, glukonian cynku, hormon steroidowy, katabolizm, kwas dimerkaptobursztynowy, kwas dimerkaptopropanosiarkowy, kwas etylenodiaminotetraoctowy, kwas foliowy, kwas walproinowy, lek moczopędny tiazydowy, lek przeciwdrgawkowy, miedź, mikroflora jelitowa, niedobór biotyny, nikotynizm, padaczka, penicylamina, środek chelatujący, tetracyklina, wchłanianie, zaburzenie afektywne dwubiegunowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – PoltechDMSA 1 mg DMSA
PoltechDMSA to zestaw do przygotowania radiofarmaceutycznego preparatu znakowanego technetem 99m (99mTc-DMSA), zawierającego 1 mg kwasu mezo-2,3-dimerkaptobursztynowego, stosowanego w diagnostyce scyntygraficznej nerek. Preparat umożliwia obrazowanie statyczne nerek, lokalizację narządu, ocenę funkcjonalnej masy czynnego miąższu oraz badanie morfologii kory nerkowej, dzięki wysokiemu powinowactwu do komórek kanalików proksymalnych. Metoda pozwala także na ocenę czynności pojedynczej nerki, co jest kluczowe przy kwalifikacji do procedur takich jak nefrektomia. Scyntygrafia 99mTc-DMSA jest szczególnie użyteczna w diagnostyce ostrych i przewlekłych odmiedniczkowych zapaleń nerek, ocenie blizn po infekcjach, wad wrodzonych (np. nerka ektopowa, nerka podkowiaasta), monitorowaniu urazów oraz funkcji nerki przeszczepionej.
blizna nerkowa, czynność nerek, czynność nerki, guz nerki, kanaliki proksymalne, kwas dimerkaptobursztynowy, masa nerek, miąższ nerkowy, nefrektomia, nerka podkowiasta, obrazowanie nerek, odmiedniczkowe zapalenie nerek, PoltechDMSA, przeszczep nerki, scyntygrafia nerek, technet-99m, zakażenie układu moczowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – PoltechDMSA 1 mg DMSA
Preparat PoltechDMSA (kwas mezo-2,3-dimerkaptobursztynowy) stosowany w dawce 1 mg jako radiofarmaceutyk może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, głównie na podstawie zgłoszeń spontanicznych po wprowadzeniu do obrotu. Do najczęściej raportowanych należą reakcje anafilaktoidalne o łagodnym do umiarkowanego przebiegu, reakcje wazowagalne związane z pobudzeniem nerwu błędnego (objawy takie jak omdlenia, spadek ciśnienia tętniczego, ból i zawroty głowy, bladość, osłabienie) oraz miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia (wysypka, obrzęk, stan zapalny), często wynikające z wynaczynienia preparatu. Ze względu na ryzyko anafilaksji konieczne jest zapewnienie natychmiastowego dostępu do sprzętu ratunkowego, w tym rurki dotchawiczej i respiratora. Częstość występowania tych działań nie jest dokładnie określona, a reakcje mogą mieć różne nasilenie.
anafilaksja, bezdech, ból brzucha, ból głowy, choroba nowotworowa, dawka promieniowania, interwencja chirurgiczna, kwas dimerkaptobursztynowy, medycyna nuklearna, niskie ciśnienie krwi, nudności, obrzęk, obrzęk języka, obrzęk krtani, omdlenie, pokrzywka, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie jonizujące, reakcja anafilaktoidalna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, reakcja wazowagalna, respirator, rumień, rurka dotchawicza, spadek ciśnienia tętniczego, stan zapalny, wada wrodzona, wymioty, wynaczynienie, wysypka, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Arsenic trioxide Sandoz 1 mg/ml
Przedawkowanie trójtlenku arsenu (Arsenic trioxide Sandoz, 1 mg/ml) stanowi poważne zagrożenie życia, manifestujące się objawami neurotoksycznymi takimi jak konwulsje, osłabienie mięśni prowadzące do niewydolności oddechowej, splątanie oraz koagulopatią. W przypadku rozpoznania przedawkowania należy natychmiast przerwać infuzję leku i wdrożyć terapię chelatującą. Lekiem pierwszego wyboru jest penicylamina w dawce ≤ 1 g/dobę, dostosowywana na podstawie monitorowania stężenia arsenu w moczu. Alternatywnie stosuje się dimerkaprol (BAL) domięśniowo w dawce 3 mg/kg co 4 godziny do ustąpienia objawów zagrażających życiu, a następnie przechodzi się na doustną penicylaminę. W przypadku zaburzeń krzepnięcia wskazane jest podawanie kwasu dimerkaptobursztynowego (DMSA) doustnie w dawce 10 mg/kg lub 350 mg/m² powierzchni ciała, według schematu co 8 godzin przez 5 dni, a następnie co 12 godzin przez 2 tygodnie.
dializa, dimerkaprol, funkcja nerek, funkcja układu nerwowego, funkcja wątroby, koagulopatia, konwulsja, kwas dimerkaptobursztynowy, monitorowanie pacjenta, niewydolność oddechowa, objaw przedawkowania, oddział intensywnej terapii, osłabienie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia, penicylamina, splątanie, terapia chelatująca, toksyczność, toksyczność ostra, trójtlenek arsenu, wspomaganie oddechowe, zaburzenie krzepnięcia krwi, związek arsenu