nefrotoksyczność i ototoksyczność
Nefrotoksyczność to uszkodzenie nerek wywołane przez substancje chemiczne, w tym leki. Objawia się zaburzeniami czynności nerek, które mogą manifestować się proteinurią, hematurią, zmniejszeniem filtracji kłębuszkowej, zaburzeniami elektrolitowymi oraz w skrajnych przypadkach ostrą niewydolnością nerek. Szczególnie nefrotoksyczne są aminoglikozydy, amfoterycyna B, niektóre cytostatyki (cisplatyna, metotreksat), NLPZ przy długotrwałym stosowaniu oraz środki kontrastowe.
Ototoksyczność oznacza uszkodzenie narządu słuchu i/lub równowagi przez substancje chemiczne. Może prowadzić do szumów usznych, niedosłuchu lub całkowitej głuchoty, a także zaburzeń równowagi. Mechanizm polega głównie na uszkodzeniu komórek rzęsatych ucha wewnętrznego. Do leków o działaniu ototoksycznym należą przede wszystkim aminoglikozydy (zwłaszcza streptomycyna, gentamycyna), niektóre cytostatyki (cisplatyna), leki przeciwmalaryczne (chinina) oraz kwas acetylosalicylowy w dużych dawkach.
Zarówno nefrotoksyczność, jak i ototoksyczność często współwystępują przy stosowaniu tych samych leków, zwłaszcza aminoglikozydów i cisplatyny. Monitorowanie funkcji nerek i słuchu jest kluczowe podczas terapii tymi preparatami. Czynniki ryzyka obejmują podeszły wiek, wcześniejsze uszkodzenie nerek lub narządu słuchu, odwodnienie, jednoczesne stosowanie innych leków o podobnym profilu toksyczności oraz predyspozycje genetyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna B – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Polimyksyna B, antybiotyk peptydowy stosowany zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo, wykazuje w badaniach przedklinicznych ograniczoną toksyczność przy podawaniu wielokrotnym. W badaniach na szczurach dawki 0,40, 200 i 1000 ppm przez 26 tygodni nie wywołały istotnych uszkodzeń serca, mózgu, płuc, wątroby ani nerek, jednak zaobserwowano nefrotoksyczność zależną od dawki przy domięśniowym podaniu w zakresie 0,83–7,5 mg/kg mc./dzień. U psów podawanie doustne w dawkach 6,67–60 mg/kg mc./dzień przez 90 dni nie wykazało działań niepożądanych. Dane toksykologiczne nie wskazują na istotne ryzyko genotoksyczności, rakotwórczości ani toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa, choć brak jest jednoznacznych informacji dotyczących teratogenności polimyksyny B. W preparatach złożonych z polimyksyną B, takich jak Maxibiotic czy Polibiotic, podkreśla się brak danych o działaniu teratogennym, natomiast glikokortykosteroidy obecne w tych preparatach wykazują działanie teratogenne.
alergia kontaktowa, badanie farmakologiczne, badanie mutagenności, działanie drażniące, działanie rakotwórcze, nefrotoksyczność i ototoksyczność, nefrotoksyczność polimyksyny, ototoksyczność, podanie ogólnoustrojowe, polimyksyna B, siarczan neomycyny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Maxibiotic (5 mg + 5000 j.m. 400 j.m.)/g
Maxibiotic w postaci maści zawiera 5 mg neomycyny siarczanu, 5000 j.m. polimyksyny B siarczanu oraz 400 j.m. bacytracyny cynkowej na gram i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego na skórę. Przed aplikacją należy dokładnie oczyścić zmienione chorobowo miejsce, a następnie nanieść niewielką ilość maści 2-5 razy na dobę, w zależności od nasilenia zmian i zaleceń lekarza. Miejsce aplikacji można zabezpieczyć opatrunkiem z gazy lub pozostawić bez opatrunku, w zależności od charakteru i lokalizacji zmian. Maksymalny czas stosowania wynosi 7 dni, a po zakończeniu terapii zalecana jest co najmniej 3-miesięczna przerwa przed ponownym zastosowaniem preparatu.