globulina wiążąca hormony steroidowe

Globulina wiążąca hormony steroidowe (SHBG – Sex Hormone Binding Globulin) to białko produkowane głównie przez wątrobę, które odgrywa kluczową rolę w transporcie hormonów steroidowych w krwiobiegu. SHBG wiąże się z hormonami płciowymi, szczególnie z testosteronem i estradiolem, regulując ich biodostępność dla tkanek docelowych.

Stężenie SHBG we krwi wpływa na ilość wolnych, biologicznie aktywnych hormonów płciowych. Tylko niezwiązane z SHBG hormony mogą przenikać do komórek i wywierać działanie biologiczne. Dlatego zmiany w poziomie SHBG bezpośrednio wpływają na aktywność hormonalną w organizmie, mimo niezmienionego całkowitego stężenia hormonów.

Poziom SHBG jest regulowany przez liczne czynniki fizjologiczne i patologiczne. Estrogeny, hormony tarczycy i niektóre leki (np. antykoncepcja hormonalna) zwiększają stężenie SHBG, podczas gdy androgeny, insulina, IGF-1 i otyłość obniżają jego poziom. Zaburzenia stężenia SHBG obserwuje się w wielu stanach klinicznych, takich jak zespół policystycznych jajników, hipogonadyzm, marskość wątroby czy zaburzenia czynności tarczycy.

Oznaczanie poziomu SHBG ma istotne znaczenie diagnostyczne przy ocenie zaburzeń hormonalnych. W praktyce klinicznej, oprócz oznaczenia całkowitego stężenia hormonów płciowych, często konieczne jest określenie stężenia SHBG, co pozwala na wyliczenie frakcji wolnej lub biodostępnej hormonu, lepiej odzwierciedlającej jego aktywność biologiczną.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl