lęk i niepokój

Lęk i niepokój to powszechne zaburzenia emocjonalne, które mogą występować zarówno jako naturalne reakcje na stres, jak i w postaci patologicznej, wymagającej interwencji medycznej. Lęk charakteryzuje się uczuciem zagrożenia i napięcia, często bez konkretnej przyczyny, natomiast niepokój przejawia się jako stan pobudzenia psychoruchowego i trudności w utrzymaniu spokoju.

Z klinicznego punktu widzenia, zaburzenia lękowe obejmują szereg jednostek chorobowych, w tym zaburzenie lękowe uogólnione (GAD), zaburzenie paniczne, fobie specyficzne, zaburzenie stresowe pourazowe (PTSD) oraz zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD). Diagnoza opiera się na kryteriach ICD-11 lub DSM-5, uwzględniając nasilenie, czas trwania objawów oraz ich wpływ na funkcjonowanie pacjenta.

W patofizjologii lęku i niepokoju kluczową rolę odgrywają zaburzenia neuroprzekaźnictwa, szczególnie w układzie GABA-ergicznym, serotoninergicznym i noradrenergicznym. Zmiany strukturalne i funkcjonalne w obrębie ciała migdałowatego, hipokampa i kory przedczołowej także przyczyniają się do rozwoju tych zaburzeń. Czynniki genetyczne odpowiadają za około 30-40% ryzyka wystąpienia zaburzeń lękowych.

Leczenie zaburzeń lękowych opiera się na farmakoterapii oraz psychoterapii. W farmakoterapii stosuje się leki przeciwdepresyjne (głównie SSRI i SNRI), benzodiazepiny (w krótkotrwałym leczeniu), buspiron oraz pregabalinę. Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT) wykazuje najwyższą skuteczność, a w niektórych przypadkach jest porównywalna z farmakoterapią. Interwencje łączone często przynoszą najlepsze rezultaty kliniczne.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl