endogenny neuroprzekaźnik

Endogenny neuroprzekaźnik (endogeniczny neurotransmiter) to naturalnie występująca w organizmie substancja chemiczna, która przenosi sygnały pomiędzy komórkami nerwowymi (neuronami) poprzez synapsy. W przeciwieństwie do egzogennych neuroprzekaźników, które są wprowadzane do organizmu z zewnątrz, endogenne neuroprzekaźniki są produkowane przez własne komórki organizmu.

Do głównych endogennych neuroprzekaźników zaliczamy: acetylocholinę, aminy biogenne (dopaminę, noradrenalinę, serotoninę, histaminę), aminokwasy (glutaminian, GABA, glicynę), neuropeptydy (endorfiny, substancję P) oraz inne związki jak ATP czy tlenek azotu. Każdy z tych neuroprzekaźników pełni specyficzne funkcje w układzie nerwowym, wpływając na różne aspekty funkcjonowania organizmu – od kontroli motorycznej, przez regulację nastroju, po procesy poznawcze.

Zaburzenia w syntezie, uwalnianiu lub działaniu endogennych neuroprzekaźników leżą u podłoża wielu chorób neurologicznych i psychiatrycznych, takich jak choroba Parkinsona (niedobór dopaminy), depresja (zaburzenia serotoniny, noradrenaliny), schizofrenia (dysfunkcja układu dopaminergicznego i glutaminergicznego) czy epilepsja (zaburzenia równowagi między GABA a glutaminianem). Leki działające na układy neuroprzekaźnikowe stanowią podstawę farmakoterapii tych schorzeń.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – EpiPen Jr. 0,15 mg/dawkę

Preparat EpiPen Jr. zawiera 150 mikrogramów epinefryny w dawce 0,3 ml i wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz w kontekście płodności. Doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania epinefryny w ciąży jest ograniczone, dlatego lek należy podawać wyłącznie w sytuacjach zagrożenia życia, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. W takich przypadkach konieczne jest monitorowanie stanu matki i, jeśli to możliwe, płodu. U kobiet karmiących piersią epinefryna podana pozajelitowo nie wykazuje biodostępności po podaniu doustnym, co oznacza, że minimalne ilości przenikające do mleka nie wpływają na niemowlę, a stosowanie leku nie stanowi przeciwwskazania do kontynuacji karmienia.
anafilaksja, biodostępność doustna, ciężka reakcja alergiczna, działanie ogólnoustrojowe, eliminacja z krwiobiegu, endogenny neuroprzekaźnik, epinefryna, EpiPen, inaktywacja w przewodzie pokarmowym, karmienie piersią, mechanizm metaboliczny, reakcja anafilaktyczna, wstrzyknięcie
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Noctofer 1 mg

Lormetazepam, będący pochodną benzodiazepiny i składnikiem aktywnym leku Noctofer (kod ATC: N05 CD06), wykazuje wielokierunkowe działanie na ośrodkowy układ nerwowy, ze szczególnym wpływem na układ limbiczny i podwzgórze. Mechanizm działania opiera się na modulacji receptorów GABA-A, co zwiększa powinowactwo tych receptorów do endogennego neuroprzekaźnika GABA, prowadząc do hiperpolaryzacji błony komórkowej i zahamowania aktywności neuronalnej. Lormetazepam oddziałuje na kluczowe struktury mózgu, takie jak kora mózgowa, hipokamp, móżdżek, wzgórze i podwzgórze, co przekłada się na jego działanie nasenne, uspokajające, przeciwlękowe oraz słabo zaznaczone działanie przeciwdrgawkowe i zwiotczające mięśnie szkieletowe.
bezsenność, działanie nasenne, działanie przeciwdrgawkowe, działanie przeciwlękowe, działanie uspokajające, endogenny neuroprzekaźnik, GABA, hiperpolaryzacja błony komórkowej, hipokamp, jony chlorkowe, kanał chlorkowy, kora mózgowa, kwas gamma-aminomasłowy, lęk, lek nasenny i uspokajający, lek psycholeptyczny, lormetazepam, miejsca wiązania benzodiazepin, móżdżek, napięcie mięśniowe, neurony GABA-ergiczne, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne benzodiazepiny, podwzgórze, receptor benzodiazepinowy, receptor GABA-A, układ limbiczny, wzgórze, zaburzenia snu, zwiotczenie mięśni szkieletowych

endogenny neuroprzekaźnik

Powiązane wpisy

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – EpiPen Jr. 0,15 mg/dawkę

Właściwości farmakodynamiczne – Noctofer 1 mg