aminokwas egzogenny o rozgałęzionym łańcuchu
Aminokwasy egzogenne o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA – Branched-Chain Amino Acids) to grupa trzech niezbędnych aminokwasów: leucyny, izoleucyny i waliny. Wyróżniają się one strukturą chemiczną zawierającą rozgałęziony łańcuch boczny alifatyczny. Organizm człowieka nie potrafi ich syntetyzować, dlatego muszą być dostarczane z dietą.
BCAA stanowią około 35% aminokwasów egzogennych w białkach mięśniowych i około 14% całkowitej zawartości aminokwasów w mięśniach. W przeciwieństwie do większości aminokwasów, które są metabolizowane głównie w wątrobie, BCAA są w znacznym stopniu metabolizowane bezpośrednio w mięśniach, co czyni je ważnymi substratami energetycznymi podczas wysiłku fizycznego.
W praktyce klinicznej BCAA stosuje się w żywieniu parenteralnym pacjentów z niewydolnością wątroby, w stanach zwiększonego katabolizmu białek oraz w leczeniu encefalopatii wątrobowej. Badania sugerują również ich rolę w regulacji metabolizmu glukozy, syntezie białek mięśniowych oraz redukcji zmęczenia centralnego podczas intensywnego wysiłku fizycznego.
Niedobór aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach może prowadzić do zaburzeń wzrostu, anemii, zaburzeń neurologicznych oraz osłabienia odporności. Najlepszymi źródłami pokarmowymi BCAA są produkty pochodzenia zwierzęcego: mięso, ryby, jaja oraz produkty mleczne, a także niektóre rośliny strączkowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Walina – Dawkowanie i sposób podawania
Walina, jako aminokwas egzogenny z grupy BCAA, jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, a jej dawkowanie jest ściśle uzależnione od stanu klinicznego pacjenta, wieku oraz rodzaju stosowanego produktu. U dorosłych dawki waliny wahają się w zależności od preparatu, np. Aminomel Nephro zawiera 5,13 g/1000 ml, z dawkowaniem 6-12 ml/kg mc./dobę i maksymalną szybkością infuzji do 0,2 g aminokwasów/kg mc./godz. W pediatrii dawkowanie jest dostosowane do wieku i masy ciała, np. u dzieci 2-4 lata Aminomix 1 Novum podaje się w dawce 25 ml/kg mc./dobę (1,25 g aminokwasów/kg mc./dobę) z maksymalną szybkością infuzji 0,06 g aminokwasów/kg mc./godz. Preparaty o wysokiej osmolarności, takie jak Aminoplasmal 15% (7,2 g waliny/1000 ml), wymagają podawania wyłącznie do żyły centralnej. W przypadku niewydolności nerek stosuje się specjalistyczne preparaty (np. Nephrotect z 8,7 g waliny/1000 ml), z dawkowaniem 0,6-1,2 g aminokwasów/kg mc./dobę, a u pacjentów dializowanych szybkość infuzji może sięgać 0,2 g/kg mc./godz.
aminokwas egzogenny o rozgałęzionym łańcuchu, Aminomel Nephro, aminoplasmal hepa, Aminoven Infant, bilans azotowy, dializa, dializa otrzewnowa, emulsja do infuzji, hiperglikemia, hipoksja, infuzja, infuzja do żyły centralnej, Nephrotect, niedożywienie, niewydolność narządowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, osmolarność, równowaga płynów i elektrolitów, roztwór do dializy otrzewnowej, stężenie glukozy, walina, żyła obwodowa, żywienie podczas dializy, żywienie pozajelitowe