Dawkowanie i sposób podawania
Walina

Walina, jako aminokwas egzogenny z grupy BCAA, jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, a jej dawkowanie jest ściśle uzależnione od stanu klinicznego pacjenta, wieku oraz rodzaju stosowanego produktu. U dorosłych dawki waliny wahają się w zależności od preparatu, np. Aminomel Nephro zawiera 5,13 g/1000 ml, z dawkowaniem 6-12 ml/kg mc./dobę i maksymalną szybkością infuzji do 0,2 g aminokwasów/kg mc./godz. W pediatrii dawkowanie jest dostosowane do wieku i masy ciała, np. u dzieci 2-4 lata Aminomix 1 Novum podaje się w dawce 25 ml/kg mc./dobę (1,25 g aminokwasów/kg mc./dobę) z maksymalną szybkością infuzji 0,06 g aminokwasów/kg mc./godz. Preparaty o wysokiej osmolarności, takie jak Aminoplasmal 15% (7,2 g waliny/1000 ml), wymagają podawania wyłącznie do żyły centralnej. W przypadku niewydolności nerek stosuje się specjalistyczne preparaty (np. Nephrotect z 8,7 g waliny/1000 ml), z dawkowaniem 0,6-1,2 g aminokwasów/kg mc./dobę, a u pacjentów dializowanych szybkość infuzji może sięgać 0,2 g/kg mc./godz.

  1. Dawkowanie i sposób podawania waliny
    1. Dawkowanie u dorosłych pacjentów
    2. Dawkowanie u dzieci i młodzieży
    3. Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
    4. Sposób podawania
    5. Szczegółowe tabele dawkowania dla wybranych produktów zawierających walinę
  2. Specjalne preparaty zawierające walinę
    1. Nutrineal PD4 – roztwór do dializy otrzewnowej
    2. Numeta G13%E Preterm – emulsja do infuzji dla wcześniaków
  3. Zalecenia dotyczące monitorowania podczas stosowania waliny
  4. Wnioski
    1. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania waliny

Walina, jako jeden z aminokwasów egzogennych o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA – Branched Chain Amino Acids), jest istotnym składnikiem wielu produktów stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Dawkowanie waliny zależy od indywidualnego zapotrzebowania pacjenta, jego stanu klinicznego oraz rodzaju stosowanego preparatu1.

Dawkowanie u dorosłych pacjentów

U pacjentów dorosłych, dawkowanie waliny jest zróżnicowane w zależności od preparatu oraz wskazania klinicznego. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania waliny w różnych produktach leczniczych:

Nazwa produktu Zawartość waliny Dawkowanie dobowe Maksymalna szybkość infuzji
Aminomel Nephro 5,13 g/1000 ml Pacjenci nieleczeni dializami: 6-8 ml/kg mc./dobę
Pacjenci leczeni dializami: 8-12 ml/kg mc./dobę
Żywienie podczas dializ: 5-8 ml/kg mc./dializę		 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz. (żywienie pozajelitowe)
0,2 g aminokwasów/kg mc./godz. (żywienie podczas dializ)
Aminomix 1 Novum 3,10 g/1000 ml 20 ml/kg mc./dobę (1,0 g aminokwasów/kg mc./dobę) 1,25 ml/kg mc./godz. (0,06 g aminokwasów/kg mc./godz.)
Aminoplasmal 15% 7,20 g/1000 ml 1,0-2,0 g aminokwasów/kg mc./dobę (6,7-13,3 ml/kg mc./dobę) 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz. (0,67 ml/kg mc./godz.)
Aminoplasmal B. Braun 10% 6,20 g/1000 ml 10-20 ml/kg mc./dobę (1,0-2,0 g aminokwasów/kg mc./dobę) 1 ml/kg mc./godz. (0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.)
Nephrotect 8,70 g/1000 ml Pacjenci nieleczeni dializami: 0,6-0,8 g aminokwasów/kg mc./dobę
Pacjenci leczeni dializami: 0,8-1,2 g aminokwasów/kg mc./dobę		 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz. (żywienie pozajelitowe)
0,2 g aminokwasów/kg mc./godz. (żywienie podczas dializ)

W przypadku większości produktów zawierających walinę, zalecane jest rozpoczynanie infuzji od niższej dawki, a następnie stopniowe zwiększanie szybkości infuzji w ciągu pierwszej godziny podawania, aby osiągnąć docelową szybkość wlewu2.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie waliny u dzieci i młodzieży różni się w zależności od wieku, masy ciała i stanu klinicznego. Poniżej przedstawiono zalecenia dotyczące dawkowania waliny w różnych grupach wiekowych:

Grupa wiekowa Preparat Dawkowanie dobowe Maksymalna szybkość infuzji
2-4 lata Aminomix 1 Novum 25 ml/kg mc./dobę (1,25 g aminokwasów/kg mc./dobę) 1,25 ml/kg mc./godz. (0,06 g aminokwasów/kg mc./godz.)
5-13 lat Aminomix 1 Novum 20 ml/kg mc./dobę (1,0 g aminokwasów/kg mc./dobę) 1,25 ml/kg mc./godz. (0,06 g aminokwasów/kg mc./godz.)
2-4 lata Aminoplasmal 15% 1,5 g aminokwasów/kg mc./dobę (10 ml/kg mc./dobę) 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz. (0,67 ml/kg mc./godz.)
5-13 lat Aminoplasmal 15% 1,0 g aminokwasów/kg mc./dobę (6,7 ml/kg mc./dobę) 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz. (0,67 ml/kg mc./godz.)
0-2 lata Aminoven Infant 10% 1,5-2,5 g aminokwasów/kg mc./dobę (15-25 ml/kg mc./dobę) 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz. (1,0 ml/kg mc./godz.)
2-5 lat Aminoven Infant 10% 1,5 g aminokwasów/kg mc./dobę (15 ml/kg mc./dobę) 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz. (1,0 ml/kg mc./godz.)
6-14 lat Aminoven Infant 10% 1,0 g aminokwasów/kg mc./dobę (10 ml/kg mc./dobę) 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz. (1,0 ml/kg mc./godz.)

Warto zauważyć, że Aminoplasmal 15%, podobnie jak inne preparaty zawierające wysokie stężenia aminokwasów, jest przeciwwskazany u noworodków, niemowląt i małych dzieci poniżej 2 lat3.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie waliny i innych aminokwasów powinno być zmodyfikowane. Można zastosować preparaty specjalnie dostosowane do potrzeb pacjentów nefrologicznych, takie jak Aminomel Nephro czy Nephrotect4.

Dla produktu Nephrotect zalecane dawkowanie to:

  • U pacjentów nieleczonych dializami: 0,6-0,8 g aminokwasów/kg mc./dobę (6-8 ml/kg mc./dobę)5
  • U pacjentów leczonych dializami: 0,8-1,2 g aminokwasów/kg mc./dobę (8-12 ml/kg mc./dobę)6
  • W żywieniu stosowanym podczas dializ: 0,5-0,8 g aminokwasów/kg mc./dializę (5-8 ml/kg mc./dializę)7
Pacjenci z niewydolnością wątroby

U pacjentów z niewydolnością wątroby dawkowanie waliny należy dostosować indywidualnie. W przypadku ciężkiej niewydolności wątroby, niektóre preparaty zawierające walinę są przeciwwskazane8.

Dla pacjentów z niewydolnością wątroby o umiarkowanym nasileniu, można stosować specjalne preparaty, takie jak Aminoplasmal Hepa 10%, który zawiera zmodyfikowany skład aminokwasów9.

Pacjenci z zaburzeniem metabolizmu glukozy

W przypadku zaburzeń tlenowego metabolizmu glukozy (np. we wczesnej fazie pooperacyjnej lub pourazowej, w hipoksji lub niewydolności narządowej), pobór glukozy należy dostosować tak, aby utrzymać stężenie glukozy na normalnym poziomie10. Walina i inne aminokwasy mogą być podawane zgodnie z zaleceniami, jednak należy uważnie monitorować stężenie glukozy w celu zapobieżenia hiperglikemii.

Sposób podawania

Podanie dożylne – infuzja do żyły centralnej lub obwodowej, w zależności od stosowanego preparatu i jego osmolarności.

Preparaty o wysokiej osmolarności, takie jak Aminoplasmal 15%, powinny być podawane wyłącznie przez żyłę centralną11. Preparaty o niższej osmolarności, np. Lipoflex peri, mogą być podawane również do żył obwodowych12.

W przypadku stosowania waliny jako składnika kompletnego żywienia pozajelitowego, zaleca się podawanie w sposób ciągły przez 12-24 godziny13. Większość preparatów zaleca stopniowe zwiększanie szybkości infuzji w ciągu pierwszej godziny, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych14.

Szczegółowe tabele dawkowania dla wybranych produktów zawierających walinę

Kabiven – dawkowanie
Parametr Wartość
Zawartość waliny 5,5 g/1000 ml (7,2 mmol/l)
Zalecana dawka dobowa 0,10-0,20 g azotu/kg mc./dobę (19-38 ml/kg mc./dobę)
Maksymalna szybkość infuzji 2,6 ml/kg mc./godz. (0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.)
Maksymalna dawka dobowa 40 ml/kg mc./dobę
Zalecany czas infuzji 12-24 godziny

W przypadku Kabiven u dzieci w wieku 2-10 lat, infuzję należy rozpoczynać od małej dawki, tj. 12,5-25 ml/kg mc., i zwiększać ją o 10-15 ml/kg mc./dobę, aż do maksymalnej dawki wynoszącej 40 ml/kg mc./dobę15.

Lipoflex special – dawkowanie
Grupa pacjentów Dawka dobowa Maksymalna szybkość infuzji
Dorośli i młodzież ≥14 lat 35 ml/kg mc./dobę (2,0 g aminokwasów/kg mc./dobę) 1,7 ml/kg mc./godz. (0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.)
Dzieci 2-4 lat 25 ml/kg mc./dobę (1,43 g aminokwasów/kg mc./dobę) 1,7 ml/kg mc./godz. (0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.)
Dzieci 5-13 lat 17,5 ml/kg mc./dobę (1,0 g aminokwasów/kg mc./dobę) 1,7 ml/kg mc./godz. (0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.)

U dzieci konieczne może być rozpoczęcie leczenia żywieniowego z zastosowaniem połowy dawki docelowej. Dawkę należy zwiększać stopniowo w oparciu o indywidualną czynność metaboliczną do osiągnięcia dawki maksymalnej16.

Specjalne preparaty zawierające walinę

W leczeniu szczególnych grup pacjentów stosowane są specjalistyczne roztwory zawierające walinę:

Nutrineal PD4 – roztwór do dializy otrzewnowej

Nutrineal PD4 jest roztworem do dializy otrzewnowej zawierającym walinę (1393 mg/l) i inne aminokwasy. Jest stosowany w celu poprawy stanu odżywienia pacjentów poddawanych długotrwałej dializie otrzewnowej, u których występuje niedożywienie, zwłaszcza związane z utratą białka17.

Zalecane dawkowanie to jedna wymiana na dobę z zastosowaniem jednego worka 2,0 l lub 2,5 l. U pacjentów o mniejszej masie ciała może być konieczne zmniejszenie objętości napełnienia18.

Numeta G13%E Preterm – emulsja do infuzji dla wcześniaków

Numeta G13%E Preterm to trójkomorowy worek do żywienia pozajelitowego zawierający walinę (0,71 g/worku), przeznaczony dla wcześniaków19.

Dawkowanie zależy od wydatku energetycznego, masy ciała, wieku i stanu klinicznego pacjenta. Maksymalna zalecana dawka to:

  • Maksymalna szybkość infuzji: 6,4 ml/kg mc./godz. (0,20 g aminokwasów/kg mc./godz.)20
  • Maksymalna ilość dobowa: 127,9 ml/kg mc./dobę (4,0 g aminokwasów/kg mc./dobę)21

Zalecenia dotyczące monitorowania podczas stosowania waliny

Podczas stosowania waliny i innych aminokwasów w żywieniu pozajelitowym, zaleca się regularne monitorowanie:

  • Równowagi płynów i elektrolitów
  • Stężenia glukozy we krwi, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy22
  • Czynności nerek i wątroby, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością tych narządów
  • Parametrów hematologicznych i biochemicznych
  • Bilansu azotowego

W przypadku długotrwałego stosowania żywienia pozajelitowego zawierającego walinę, konieczne jest dostarczanie odpowiednich ilości pierwiastków śladowych i witamin23.

Wnioski

Walina, jako jeden z aminokwasów egzogennych o rozgałęzionym łańcuchu, jest istotnym składnikiem wielu preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Dawkowanie waliny zależy od indywidualnego zapotrzebowania pacjenta, jego stanu klinicznego, wieku oraz rodzaju stosowanego preparatu. W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, dawkowanie waliny wymaga indywidualnego dostosowania, a w niektórych przypadkach stosowane są specjalne preparaty o zmodyfikowanym składzie aminokwasów. Większość preparatów zawierających walinę wymaga podawania dożylnego, przy czym preparaty o wysokiej osmolarności powinny być podawane wyłącznie przez żyłę centralną. Podczas stosowania waliny i innych aminokwasów w żywieniu pozajelitowym, zaleca się regularne monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl