antagonista receptorów D2
Antagonista receptorów D2 to substancja, która blokuje działanie dopaminy na receptory dopaminergiczne typu D2. Związki te mają istotne zastosowanie w leczeniu zaburzeń psychotycznych, szczególnie schizofrenii, gdzie nadmierna aktywność dopaminergiczna w szlaku mezolimbicznym jest uważana za kluczowy mechanizm powstawania objawów pozytywnych.
Leki przeciwpsychotyczne pierwszej generacji (klasyczne neuroleptyki) działają głównie jako silni antagoniści receptorów D2, co odpowiada za ich skuteczność w leczeniu objawów pozytywnych schizofrenii. Jednak ze względu na blokadę tych receptorów również w innych obszarach mózgu, mogą powodować objawy pozapiramidowe, hiperprolaktynemię oraz złośliwy zespół neuroleptyczny.
Nowsze leki przeciwpsychotyczne (atypowe) wykazują zrównoważoną blokadę receptorów D2 i serotoninowych 5-HT2A, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych przy zachowaniu skuteczności terapeutycznej. Antagoniści receptorów D2 znajdują zastosowanie również w leczeniu choroby Parkinsona z psychozą, zaburzeń afektywnych z objawami psychotycznymi oraz jako leki przeciwwymiotne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Zuklopentyksol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Zuklopentyksol, substancja czynna preparatów Clopixol, Clopixol Acuphase oraz Clopixol Depot, wykazuje niską toksyczność ostrą oraz brak istotnych klinicznie efektów toksyczności przewlekłej w badaniach przedklinicznych. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach zaobserwowano opóźnienie zachowań seksualnych, jednak bez wpływu na płodność przy skutecznej kopulacji. Podawanie zuklopentyksolu w dawkach 5 i 15 mg/kg/dobę w okresie okołoporodowym wiązało się ze zwiększoną liczbą martwych urodzeń oraz opóźnieniem rozwoju noworodków, co prawdopodobnie wynikało z zaniedbania potomstwa przez samice. Nie stwierdzono działania teratogennego ani toksycznego na rozwój płodów. Zuklopentyksol nie wykazuje potencjału mutagennego ani rakotwórczego, a obserwowane u szczurów niewielkie, statystycznie nieistotne zwiększenie częstości nowotworów (gruczolakorak sutka, gruczolak i rak komórek wysp trzustkowych, rak pęcherzykowy tarczycy) jest prawdopodobnie związane z mechanizmem podwyższonego wydzielania prolaktyny, co nie ma jasnego znaczenia klinicznego u ludzi.
antagonista receptorów D2, dekanonian zuklopentyksolu, działanie miejscowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolakorak sutka, neuroleptyk, octan zuklopentyksolu, podanie domięśniowe, potencjał mutagenny, prolaktyna, rak komórek wysp trzustkowych, rak pęcherzykowy tarczycy, roztwór wodny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność rozrodcza, zuklopentyksol - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clopixol 25 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne zuklopentyksolu (Clopixol 25 mg) wykazały niski profil toksyczności ostrej oraz brak istotnych klinicznie efektów toksyczności przewlekłej. W badaniach rozrodczości na szczurach zaobserwowano opóźnienie zachowań seksualnych oraz zmniejszenie liczebności miotów przy podawaniu leku z pokarmem, jednak bez negatywnego wpływu na płodność. Dawkowanie w okresie okołoporodowym (5 i 15 mg/kg/dobę) skutkowało zwiększoną liczbą martwych urodzeń, obniżoną przeżywalnością noworodków oraz opóźnieniem ich rozwoju, co może być związane z zaniedbaniem matczynym, a nie bezpośrednią toksycznością leku. Nie stwierdzono działania teratogennego ani mutagennego.
antagonista receptorów D2, Clopixol, dekanonian zuklopentyksolu, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolakorak sutka, lek neuroleptyczny, miejscowe działanie toksyczne, octan zuklopentyksolu, potencjał mutagenny, prolaktyna, rak komórek wysp trzustkowych, rak pęcherzykowy tarczycy, toksyczność ostra i przewlekła, wpływ na rozrodczość, wyspy Langerhansa, zuklopentyksol - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Risperidone Teva 25 mg
Produkt leczniczy Risperidone Teva (25 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu) wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące stosowania rysperydonu w ciąży są ograniczone, a badania przedkliniczne wykazały brak działania teratogennego, lecz obecność innych toksycznych efektów na reprodukcję. Szczególnie istotne jest ryzyko ekspozycji płodu w III trymestrze, które może skutkować u noworodków zaburzeniami pozapiramidowymi, objawami odstawienia, pobudzeniem psychoruchowym, drżeniem, sennością, zespołem zaburzeń oddechowych oraz problemami z karmieniem. W związku z tym noworodki matek leczonych Risperidone Teva powinny być poddane ścisłemu monitorowaniu po porodzie. Stosowanie leku w ciąży jest dopuszczalne jedynie, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzja terapeutyczna powinna być podejmowana indywidualnie.
9-hydroksyrysperydon, antagonista receptorów D2, choroba psychiczna, działanie niepożądane, działanie teratogenne, gonadoliberyna, gonadotropina, hiperprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, objawy psychotyczne, rysperydon, steroidogeneza, toksyczność reprodukcyjna, trzeci trymestr ciąży, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie hormonalne, zespół odstawienny, zespół zaburzeń oddechowych