antybiotyk polimyksynowy

Antybiotyki polimyksynowe to grupa antybiotyków peptydowych, które działają głównie na bakterie Gram-ujemne. Najważniejsze z nich to polimyksyna B i kolistyna (polimyksyna E), które zostały odkryte w latach 40. XX wieku. Ich mechanizm działania polega na wiązaniu się z lipopolisacharydem (LPS) błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej i śmierci komórki bakteryjnej.

Spektrum działania antybiotyków polimyksynowych obejmuje wiele patogenów Gram-ujemnych, w tym Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii, Klebsiella pneumoniae i Escherichia coli. Są one szczególnie cenne w leczeniu zakażeń wywołanych przez wielolekooporne bakterie Gram-ujemne, w przypadku których inne opcje terapeutyczne są ograniczone. Polimyksyny wykazują jednak ograniczoną skuteczność wobec bakterii Gram-dodatnich oraz niektórych Gram-ujemnych, takich jak Proteus, Providencia i Serratia.

Ze względu na potencjalną nefrotoksyczność i neurotoksyczność, stosowanie polimyksyn zostało ograniczone po wprowadzeniu bezpieczniejszych antybiotyków. Jednak w obliczu narastającej oporności na antybiotyki, polimyksyny – szczególnie kolistyna – powróciły do użycia klinicznego jako leki ostatniej szansy w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie wielooporne. Dostępne są w formie dożylnej oraz do podawania wziewnego (szczególnie u pacjentów z mukowiscydozą), a także jako składniki preparatów do stosowania miejscowego.