gruczolak z komórek wysepek trzustkowych
Gruczolak z komórek wysepek trzustkowych (insulinoma) to rzadki, zazwyczaj łagodny nowotwór neuroendokrynny wywodzący się z komórek beta wysepek Langerhansa trzustki. Stanowi on najczęstszy typ czynnych hormonalnie guzów neuroendokrynnych trzustki (pNET) i odpowiada za około 1-2% wszystkich nowotworów trzustki.
Klinicznie insulinoma charakteryzuje się nadmiernym, autonomicznym wydzielaniem insuliny, co prowadzi do objawów hipoglikemii. Pacjenci zgłaszają typową triadę Whipple’a: objawy hipoglikemii występujące na czczo, potwierdzone niskie stężenie glukozy we krwi (<50 mg/dl) oraz ustąpienie objawów po podaniu glukozy. Objawy neuroglikopenii mogą obejmować zaburzenia świadomości, splątanie, zaburzenia widzenia, a nawet drgawki i śpiączkę.
Diagnostyka insulinoma opiera się na badaniach laboratoryjnych (oznaczenie insuliny, peptydu C, proinsuliny podczas hipoglikemii) oraz obrazowych (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, endoskopowa ultrasonografia). W większości przypadków (około 90%) guzy są pojedyncze i mniejsze niż 2 cm. Około 10% przypadków występuje w ramach zespołu mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 1 (MEN1).
Leczeniem z wyboru jest chirurgiczne usunięcie guza, które w przypadku zmian łagodnych (stanowiących około 90% przypadków) zwykle prowadzi do całkowitego wyleczenia. W przypadku guzów złośliwych lub nieresekcyjnych stosuje się leczenie farmakologiczne (diazoksyd, analogi somatostatyny, inhibitory mTOR, chemioterapię) oraz inne metody leczenia lokoregionalnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Equoral 100 mg/ml
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa cyklosporyny (substancji czynnej preparatu Equoral) wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 17 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz do 30 mg/kg mc./dobę u królików podawanych doustnie. Przy dawkach toksycznych (30 mg/kg mc./dobę u szczurów i 100 mg/kg mc./dobę u królików) zaobserwowano zwiększoną śmiertelność potomstwa, zmniejszoną masę ciała płodów oraz opóźnienia w rozwoju kośćca. U królików poddanych ekspozycji in utero na dawkę 10 mg/kg mc./dobę podskórnie stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, przerost nerek, układowe nadciśnienie tętnicze oraz postępującą niewydolność nerek do 35. tygodnia życia. U szczurów podawano dożylnie 12 mg/kg mc./dobę, co odpowiada dwukrotności zalecanej dawki u ludzi, i zaobserwowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, jednak bez potwierdzenia tych efektów u innych gatunków. Nie stwierdzono wpływu cyklosporyny na płodność samców i samic szczurów. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności cyklosporyny.
badanie teratogenności, chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, nadciśnienie tętnicze, nefron, niewydolność nerek, nowotwór z komórek wątrobowych, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej, wysepki Langerhansa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cyclaid 100 mg
Profil bezpieczeństwa przedklinicznego cyklosporyny został szczegółowo oceniony w licznych badaniach in vitro i in vivo, które nie wykazały istotnego działania mutagennego ani genotoksycznego. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach potwierdziły brak negatywnego wpływu na płodność oraz brak działania teratogennego przy dawkach do 17 mg/kg mc./dobę u szczurów i 30 mg/kg mc./dobę u królików podawanych doustnie. Jednakże, przy dawkach toksycznych (30 mg/kg mc./dobę u szczurów i 100 mg/kg mc./dobę u królików) zaobserwowano toksyczność zarodkowo-płodową, objawiającą się zwiększoną śmiertelnością potomstwa, zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnieniami w rozwoju kośćca. Dodatkowo, u królików narażonych in utero na 10 mg/kg mc./dobę podskórnie stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, układowe nadciśnienie oraz postępującą niewydolność nerek do 35. tygodnia życia. U szczurów poddanych dawce 12 mg/kg mc./dobę dożylnie odnotowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, jednak efekt ten nie został potwierdzony u innych gatunków, a jego znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje niejasne.
badanie karcynogenności, chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt onkogenny, genotoksyczność, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, mutagenność, nadciśnienie układowe, nefron, niewydolność nerek, nowotwór z komórek wątrobowych, potencjał karcynogenny, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandimmun Neoral 50 mg
Badania przedkliniczne leku Sandimmun Neoral (cyklosporyna) wykazały brak działania teratogennego u szczurów i królików przy dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę, jednak zaobserwowano toksyczność rozwojową objawiającą się zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnionym rozwojem kośćca. W badaniach dożylnych u ciężarnych szczurów dawki 6 i 12 mg/kg mc./dobę (poniżej MRHD przeliczonej na BSA) powodowały zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej. U królików poddanych ekspozycji in utero (10 mg/kg mc./dobę podskórnie) stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, układowe nadciśnienie oraz postępującą niewydolność nerek do 35 tygodnia życia, choć wyniki te nie zostały potwierdzone u innych gatunków, a ich znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje nieustalone. W badaniach rozwojowych u szczurów dawka 45 mg/kg mc./dobę wiązała się ze zwiększoną śmiertelnością przed- i poimplantacyjną oraz zmniejszonym przyrostem masy ciała potomstwa, przy czym NOEL był niższy niż MRHD w przeliczeniu na BSA. Badania płodności nie wykazały negatywnego wpływu cyklosporyny do 15 mg/kg mc./dobę.
chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, MRHD, nadciśnienie, nefron, niewydolność nerek, NOEL, nowotwór z komórek wątrobowych, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, Sandimmun Neoral, śmiertelność poimplantacyjna, śmiertelność przedimplantacyjna, teratogenność, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowa, ubytek przegrody międzykomorowej, wysepki Langerhansa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandimmun Neoral 25 mg
Produkty lecznicze zawierające cyklosporynę przeszły szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania, obejmujące teratogenność, toksyczność płodową, wpływ na rozród, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy. W modelach zwierzęcych (szczury, króliki) nie wykazano działania teratogennego przy dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę, jednak stwierdzono toksyczność zarodkowo-płodową objawiającą się zmniejszoną masą ciała płodów i opóźnionym rozwojem kośćca. Najwyższa dawka bez efektów toksycznych (NOEL) była niższa niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD) przeliczana na powierzchnię ciała (BSA). Dożylne podanie cyklosporyny ciężarnym szczurzym samicom w dawkach 6 i 12 mg/kg mc./dobę (poniżej MRHD) zwiększyło częstość ubytku przegrody międzykomorowej u płodów. U królików poddanych ekspozycji in utero (10 mg/kg mc./dobę podskórnie) zaobserwowano zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, układowe nadciśnienie oraz postępującą niewydolność nerek do 35 tygodnia życia, choć zmiany te nie wystąpiły u innych gatunków, co rodzi wątpliwości co do ich znaczenia klinicznego dla ludzi.
badanie przedkliniczne, chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, komórki wysp trzustkowych, lek immunosupresyjny, nadciśnienie układowe, nefron, niewydolność nerek, nowotwór z komórek wątrobowych, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, Sandimmun Neoral, śmiertelność poimplantacyjna, śmiertelność przedimplantacyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, ubytek przegrody międzykomorowej - Leksykon substancji czynnych
Cyklosporyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania cyklosporyny wykazały brak działania mutagennego i teratogennego w standardowych testach u szczurów (dawki do 17 mg/kg mc./dobę) oraz królików (do 30 mg/kg mc./dobę), a także przy wyższych dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę. Jednakże dawki toksyczne (np. 30 mg/kg mc./dobę u szczurów i 100 mg/kg mc./dobę u królików) indukowały embriotoksyczność i fetotoksyczność, objawiające się zwiększoną śmiertelnością przed- i pourodzeniową, zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnieniami w rozwoju kośćca. W badaniach rozwojowych u szczurów dawka 45 mg/kg mc./dobę powodowała zwiększoną śmiertelność potomstwa i zmniejszenie przyrostu masy ciała, przy czym NOEL był niższy niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD) obliczana na podstawie powierzchni ciała (BSA). U szczurów poddanych dożylnemu podaniu cyklosporyny (12 mg/kg mc./dobę) zaobserwowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, efekt ten występował już przy dawkach 6 mg/kg mc./dobę, poniżej MRHD, jednak brak potwierdzenia u innych gatunków ogranicza interpretację kliniczną. U królików ekspozycja in utero (10 mg/kg mc./dobę podskórnie) wiązała się z nefropatią, nadciśnieniem i niewydolnością nerek, co również nie zostało potwierdzone u innych gatunków.
chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, leczenie immunosupresyjne, nadciśnienie układowe, niewydolność nerek, nowotwór wątrobowokomórkowy, nowotwór z komórek wątrobowych, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rozwój kośćca, śmiertelność poimplantacyjna, śmiertelność potomstwa, toksyczność embrionalna, toksyczność płodowa, toksyczność rozwojowa, ubytek przegrody międzykomorowej, zaburzenia płodności