nowotwór z komórek wątrobowych
Nowotwór z komórek wątrobowych, znany również jako rak wątrobowokomórkowy (HCC – Hepatocellular Carcinoma), to pierwotny nowotwór złośliwy wywodzący się z hepatocytów, czyli właściwych komórek miąższu wątroby. Jest to najczęstszy typ pierwotnego raka wątroby, stanowiący około 75-85% wszystkich przypadków nowotworów tego narządu.
Główne czynniki ryzyka rozwoju HCC obejmują marskość wątroby (obecna w 80-90% przypadków), przewlekłe zakażenie wirusami hepatotropowymi (HBV, HCV), spożywanie alkoholu, niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby, aflatoksyny oraz choroby metaboliczne wątroby. Nowotwór ten charakteryzuje się początkowo skąpoobjawowym przebiegiem, co często prowadzi do rozpoznania w zaawansowanym stadium.
Diagnostyka HCC opiera się na badaniach obrazowych (USG, CT, MRI z kontrastem) oraz ocenie markerów nowotworowych, przede wszystkim alfa-fetoproteiny (AFP). Charakterystyczną cechą radiologiczną jest intensywne wzmocnienie kontrastowe we wczesnej fazie tętniczej i szybkie wypłukiwanie kontrastu w fazie żylnej wrotnej. Ostateczne rozpoznanie ustala się na podstawie badania histopatologicznego, choć w przypadkach typowego obrazu radiologicznego u pacjentów z marskością wątroby często można postawić diagnozę bez biopsji.
Leczenie HCC jest uzależnione od stopnia zaawansowania nowotworu, funkcji wątroby oraz stanu ogólnego pacjenta. Obejmuje metody potencjalnie radykalne (resekcja chirurgiczna, przeszczepienie wątroby, ablacja), paliatywne (chemoembolizacja przeztętnicza, radioembolizacja) oraz leczenie systemowe (sorafenib, lenvatinib, immunoterapia). Rokowanie zależy głównie od stadium choroby w momencie rozpoznania oraz wydolności wątroby, a 5-letnie przeżycie waha się od poniżej 10% w zaawansowanych przypadkach do ponad 70% we wczesnych stadiach leczonych radykalnie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Equoral 100 mg/ml
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa cyklosporyny (substancji czynnej preparatu Equoral) wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 17 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz do 30 mg/kg mc./dobę u królików podawanych doustnie. Przy dawkach toksycznych (30 mg/kg mc./dobę u szczurów i 100 mg/kg mc./dobę u królików) zaobserwowano zwiększoną śmiertelność potomstwa, zmniejszoną masę ciała płodów oraz opóźnienia w rozwoju kośćca. U królików poddanych ekspozycji in utero na dawkę 10 mg/kg mc./dobę podskórnie stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, przerost nerek, układowe nadciśnienie tętnicze oraz postępującą niewydolność nerek do 35. tygodnia życia. U szczurów podawano dożylnie 12 mg/kg mc./dobę, co odpowiada dwukrotności zalecanej dawki u ludzi, i zaobserwowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, jednak bez potwierdzenia tych efektów u innych gatunków. Nie stwierdzono wpływu cyklosporyny na płodność samców i samic szczurów. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności cyklosporyny.
badanie teratogenności, chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, nadciśnienie tętnicze, nefron, niewydolność nerek, nowotwór z komórek wątrobowych, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej, wysepki Langerhansa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cyclaid 100 mg
Profil bezpieczeństwa przedklinicznego cyklosporyny został szczegółowo oceniony w licznych badaniach in vitro i in vivo, które nie wykazały istotnego działania mutagennego ani genotoksycznego. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach potwierdziły brak negatywnego wpływu na płodność oraz brak działania teratogennego przy dawkach do 17 mg/kg mc./dobę u szczurów i 30 mg/kg mc./dobę u królików podawanych doustnie. Jednakże, przy dawkach toksycznych (30 mg/kg mc./dobę u szczurów i 100 mg/kg mc./dobę u królików) zaobserwowano toksyczność zarodkowo-płodową, objawiającą się zwiększoną śmiertelnością potomstwa, zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnieniami w rozwoju kośćca. Dodatkowo, u królików narażonych in utero na 10 mg/kg mc./dobę podskórnie stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, układowe nadciśnienie oraz postępującą niewydolność nerek do 35. tygodnia życia. U szczurów poddanych dawce 12 mg/kg mc./dobę dożylnie odnotowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, jednak efekt ten nie został potwierdzony u innych gatunków, a jego znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje niejasne.
badanie karcynogenności, chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt onkogenny, genotoksyczność, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, mutagenność, nadciśnienie układowe, nefron, niewydolność nerek, nowotwór z komórek wątrobowych, potencjał karcynogenny, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandimmun Neoral 50 mg
Badania przedkliniczne leku Sandimmun Neoral (cyklosporyna) wykazały brak działania teratogennego u szczurów i królików przy dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę, jednak zaobserwowano toksyczność rozwojową objawiającą się zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnionym rozwojem kośćca. W badaniach dożylnych u ciężarnych szczurów dawki 6 i 12 mg/kg mc./dobę (poniżej MRHD przeliczonej na BSA) powodowały zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej. U królików poddanych ekspozycji in utero (10 mg/kg mc./dobę podskórnie) stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, układowe nadciśnienie oraz postępującą niewydolność nerek do 35 tygodnia życia, choć wyniki te nie zostały potwierdzone u innych gatunków, a ich znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje nieustalone. W badaniach rozwojowych u szczurów dawka 45 mg/kg mc./dobę wiązała się ze zwiększoną śmiertelnością przed- i poimplantacyjną oraz zmniejszonym przyrostem masy ciała potomstwa, przy czym NOEL był niższy niż MRHD w przeliczeniu na BSA. Badania płodności nie wykazały negatywnego wpływu cyklosporyny do 15 mg/kg mc./dobę.
chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, MRHD, nadciśnienie, nefron, niewydolność nerek, NOEL, nowotwór z komórek wątrobowych, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, Sandimmun Neoral, śmiertelność poimplantacyjna, śmiertelność przedimplantacyjna, teratogenność, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowa, ubytek przegrody międzykomorowej, wysepki Langerhansa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandimmun Neoral 25 mg
Produkty lecznicze zawierające cyklosporynę przeszły szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania, obejmujące teratogenność, toksyczność płodową, wpływ na rozród, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy. W modelach zwierzęcych (szczury, króliki) nie wykazano działania teratogennego przy dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę, jednak stwierdzono toksyczność zarodkowo-płodową objawiającą się zmniejszoną masą ciała płodów i opóźnionym rozwojem kośćca. Najwyższa dawka bez efektów toksycznych (NOEL) była niższa niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD) przeliczana na powierzchnię ciała (BSA). Dożylne podanie cyklosporyny ciężarnym szczurzym samicom w dawkach 6 i 12 mg/kg mc./dobę (poniżej MRHD) zwiększyło częstość ubytku przegrody międzykomorowej u płodów. U królików poddanych ekspozycji in utero (10 mg/kg mc./dobę podskórnie) zaobserwowano zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, układowe nadciśnienie oraz postępującą niewydolność nerek do 35 tygodnia życia, choć zmiany te nie wystąpiły u innych gatunków, co rodzi wątpliwości co do ich znaczenia klinicznego dla ludzi.
badanie przedkliniczne, chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, komórki wysp trzustkowych, lek immunosupresyjny, nadciśnienie układowe, nefron, niewydolność nerek, nowotwór z komórek wątrobowych, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, Sandimmun Neoral, śmiertelność poimplantacyjna, śmiertelność przedimplantacyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, ubytek przegrody międzykomorowej - Leksykon substancji czynnych
Cyklosporyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania cyklosporyny wykazały brak działania mutagennego i teratogennego w standardowych testach u szczurów (dawki do 17 mg/kg mc./dobę) oraz królików (do 30 mg/kg mc./dobę), a także przy wyższych dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę. Jednakże dawki toksyczne (np. 30 mg/kg mc./dobę u szczurów i 100 mg/kg mc./dobę u królików) indukowały embriotoksyczność i fetotoksyczność, objawiające się zwiększoną śmiertelnością przed- i pourodzeniową, zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnieniami w rozwoju kośćca. W badaniach rozwojowych u szczurów dawka 45 mg/kg mc./dobę powodowała zwiększoną śmiertelność potomstwa i zmniejszenie przyrostu masy ciała, przy czym NOEL był niższy niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD) obliczana na podstawie powierzchni ciała (BSA). U szczurów poddanych dożylnemu podaniu cyklosporyny (12 mg/kg mc./dobę) zaobserwowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, efekt ten występował już przy dawkach 6 mg/kg mc./dobę, poniżej MRHD, jednak brak potwierdzenia u innych gatunków ogranicza interpretację kliniczną. U królików ekspozycja in utero (10 mg/kg mc./dobę podskórnie) wiązała się z nefropatią, nadciśnieniem i niewydolnością nerek, co również nie zostało potwierdzone u innych gatunków.
chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, leczenie immunosupresyjne, nadciśnienie układowe, niewydolność nerek, nowotwór wątrobowokomórkowy, nowotwór z komórek wątrobowych, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rozwój kośćca, śmiertelność poimplantacyjna, śmiertelność potomstwa, toksyczność embrionalna, toksyczność płodowa, toksyczność rozwojowa, ubytek przegrody międzykomorowej, zaburzenia płodności